“Onmogelijk dat een vrouw zó snel kan lopen”: de (verdachte) erfenis van Griffith-Joyner, die 32 jaar geleden atletiekwereld op z'n kop zette

In 1988 greep Florence Griffith-Joyner drie keer olympisch goud in Seoul: op de 100m, 200m en 4x100m.
BELGAIMAGE In 1988 greep Florence Griffith-Joyner drie keer olympisch goud in Seoul: op de 100m, 200m en 4x100m.
Dag op dag 32 jaar geleden spurtte Florence Griffith-Joyner naar een wereldrecord dat nog steeds op de tabellen staat: 10.49. Zeven maanden en drie olympische titels later zette 'Flo-Jo' een punt achter haar carrière. Op 22 september 1998 overleed de Amerikaanse in haar slaap. Flo-Jo liet een verdachte erfenis na. “Elke mens met een gezond verstand stelt zich hier toch vragen bij?”

De tijd die Florence Griffith-Joyner op 16 juli 1988 tijdens de Amerikaanse trials in Indianapolis klokte, zegt alles. Slechts 10.49 in de kwartfinale, maar liefst 0.27 seconden sneller dan het vorige wereldrecord dat op naam stond van Evelyn Ashford en - nog opvallender - 0.47 seconden sneller dan haar oude PR dat ze in Keulen het jaar ervoor had gelopen. En dàt terwijl het WR op die afstand voorheen met nooit meer dan 0.13 seconden was verbeterd. Vandaag, 32 jaar later, houdt haar chrono nog altijd stand: in die tijdspanne is het wereldrecord bij de mannen op de 100m al dertien keer scherper gesteld. Carmelita Jeter (10.64 in 2009), Marion Jones (10.65 in 1998), Shelly-Ann Fraser Pryce (10.70 in 2012) en Elaine Thompson (10.70 in 2016) kwamen er het dichtste bij. 

Carmelita Jeter en Shelly-Ann Fraser-Pryce kwamen ooit in de buurt van Flo-Jo's wereldrecord op de 100m.
EPA Carmelita Jeter en Shelly-Ann Fraser-Pryce kwamen ooit in de buurt van Flo-Jo's wereldrecord op de 100m.

Haar tijd deed - begrijpelijk - wenkbrauwen fronsen en in eerste instantie werd gekeken naar de windmeting. Die gaf 0,0 m/s aan - windstil dus. "Belachelijk", citeert Track & Field News een Franse journalist in haar editie van september 1988. "In Europa gaan de mensen denken dat jullie geen haar beter zijn dan de Russen met al hun verzinsels." Het wàs raar want wie die dag in het warme stadion zat, getuigde dat er een sterke wind stond en dat de officiële meting niet correct kón zijn, zeker omdat de races voorheen en erna wel aangaven dat het stevig waaide. Zoals in de race van Gwen Torrence, die een kleine tien minuten na Flo-Jo spurtte. "Komaan, zeg. Ik liep trager dan Florence (10.78) terwijl de wind 5 m/s in mijn rug blies.” Ook Ashford geloofde het niet: "Onmogelijk dat een vrouw zo'n tijd kan lopen." In de halve finale klokte Griffith-Joyner 10.70 met een windvoordeel van 1,6 m/s en in de finale 10.61 bij +1,2 m/s wind. In een wetenschappelijke studie werd al brandhout gemaakt van dat wereldrecord. Eigenlijk zou haar 10.61 van de finale het officiële wereldrecord moeten zijn maar omdat er geen technische fout bij de meting werd geregistreerd, blijft 10.49 op de tabellen staan. Voor alle duidelijkheid: bij windsnelheden van meer dan 2 m/s in het voordeel worden recordtijden niet gehomologeerd.

Tweede wereldrecord

Twee maanden later schreef Florence Griffith-Joyner - een opvallende verschijning met haar one-leg outfits en met haar waanzinnig lange nagels - alweer geschiedenis. Tijdens de Spelen van Seoul won ze niet alleen olympisch goud op de 100m en 4x100m maar ook op de 200m, in een nieuw wereldrecord van 21.34. Haar besttijd het jaar ervoor: 21.96.

Weer keek de concurrentie haar argwanend aan. Geruchten over doping en steroïden staken steeds nadrukkelijker de kop op. In een interview met Sports Illustrated zei Torrence later: “Elke mens met een gezond verstand stelt zich daar toch vragen bij? There is no way - no way! - dat Florence van 10.9 naar 10.49 gaat. En van 21.9 naar 21.3? Zo werkt dat niet. Toen Ben Johnson (op de Spelen van 1988 betrapt op het anabole steroïde stanozolol) clean terugkeerde, liep hij 10.44. Dat betekent dat Florence hem kon verslaan! Florence zag er altijd prachtig uit, maar in 1988 zag ik een fysieke verandering in haar." Een Braziliaanse 800m loper, Joaquim Cruz, ging nog (veel) verder: "In 1984 zag Florence er nog heel vrouwelijk uit maar nu lijkt ze meer op een man dan een vrouw. Eerder als een gorilla. Om zoveel spieren bij te winnen, moeten ze wat aan het uitspoken zijn."

photo_news

Al Joyner, haar man en olympisch kampioen in het hink-stap-springen in 1984, wees de verdachtmakingen van de hand. "Tijdens de trials spurtte ze naar 10.49 en zegden de mensen: 'Het is de wind.' Op de Spelen loopt ze 21.34 en zeggen de mensen: 'Het is doping'." Joyner had daar een ander woord voor: "Afgunst".

Afscheid van atletiek

Dat Florence Griffith-Joyner na de Spelen in 1988 plots een punt zette achter carrière, deed haar reputatie geen goed. Vooral omdat ze in Seoul nog had gezegd dat ze dacht sneller te kunnen. Ze moest alleen aan haar start werken, gaf ze aan. Vijf maanden later kondigde een tranerige Flo-Jo evenwel aan dat ze er op haar 29ste de brui aan gaf. "Ik heb beslist om het roer om te gooien en andere paden te volgen. Het leven heeft veel te bieden en sinds de Spelen waren er andere uitdagingen die ik nu verkies aan te gaan." Griffith-Joyner waagde zich aan kinderboeken en acteren, stichtte een cosmeticabedrijf en nam fitnessvideo's op. Ze kreeg een dochter in 1990. Flo-Jo verdiende miljoenen aan commerciële deals.

Ik weet wat ze van me vertellen en het zijn niets dan verzinsels en leugens. Ik heb geen doping nodig

Florence Griffith-Joyner

De buitenwereld interpreteerde haar afscheid anders. In 1989 zou de dopingstrijd opgedreven worden en dat was de ware reden waarom Griffith-Joyner stopte, beweerden kwatongen. Eén maand later beweerde Charlie Francis, de coach van Ben Johnson, dat Flo-Jo niet dopingvrij liep en de Amerikaanse 400m-loper Darrell Robinson wees haar met de vinger in een artikel in het Duitse tijdschrift Stern. Hij claimde dat hij haar in maart 1988 persoonlijk een ampule menselijk groeihormoon had verkocht en dat haar coach Bob Kersee hem advies had gegeven over steroïdengebruik. Griffith-Joyner, die Robinson een "dwangmatige geschifte leugenaar" noemde, beet van zich af: "Ik weet wat ze van me vertellen en het zijn niets dan verzinsels en leugens. Ik heb geen doping nodig. Ze mogen me om het even wanneer testen. Ik heb niets te verbergen." Griffith-Joyner testte nooit positief. Zij schreef haar sterke progressie en scherpe tijden toe aan haar gruwelijke trainingsregime.

Comeback

In 1996, met de Spelen van Atlanta in aantocht, kondigde Flo-Jo haar comeback aan. Niet als sprintster, maar als afstandloopster. Ze had haar zinnen gezet op de marathon, maar zover zou het nooit komen. Tijdens een vlucht naar St. Louis had ze een epileptische aanval en moest Griffith-Joyner in een hospitaal overnachten. Details werden nooit vrijgegeven maar over een terugkeer werd nadien met geen woord meer gerept. Haar gloriedagen, die al bij al niet meer dan drie maanden duurden, waren toen definitief gedaan.

Op 21 september 1998 overleed de Amerikaanse op haar 38ste in haar slaap. Volgens de lijkschouwer het resultaat van verstikking door een epileptische aanval. Al Joyner vroeg om haar lichaam grondig te laten onderzoeken, ook op doping. "Mijn vrouw heeft een laatste, ultieme test afgelegd en het resultaat is zoals altijd: niks. Dus alsjeblieft: laat haar in vrede rusten." En dus staat 32 jaar later haar naam nog altijd op de tabellen, al vindt onder meer Torrence dat maar niets: "Voor mij bestaan haar records niet en de atletes van vandaag lijden voor wat zij op de 100m en 200m heeft gedaan."

In 1988 greep Florence Griffith-Joyner drie keer olympisch goud in Seoul: op de 100m, 200m en 4x100m.
In 1988 greep Florence Griffith-Joyner drie keer olympisch goud in Seoul: op de 100m, 200m en 4x100m.
© Duomo/CORBIS
AP



8 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Wouter Van de Walle

    Klopt René, maar iedereen wist het en hij heeft uiteindelijk ook toegegeven ;)

  • DIRK VAN BRUSSEL

    Het gaat om veel geld in de sport. Waarom zouden de VS clean zijn en de Russen niet ? Het is één groot circus.

  • René Van Halen

    Armstrong is ook nooit betrapt op doping.

  • SAM Bedfort

    Ze is nooit betrapt en dus is ze onschuldig. Zo werkt het. Wie zegt trouwens dat de huidige lopers clean zijn?

  • edwig smeets

    ze hebben nooit iets kunnen bewijzen van doping bij dus laat dit allemaal rusten en kijk naar de sporters van nu , ze blijven maar nieuwe records lopen of springen of rennen of zwemmen is ook niet normaal toch.