Deze vegetarische vleesvervangers zijn tot tien keer vettiger dan vlees

VRT
De derde aflevering van het Eén-programma 'Over Eten' zit erop. Kobe Ilsen en Danira Boukhriss onderzochten wat we nog niet wisten over eten, maar wat we wel allemaal zouden willen weten. En wat hebben we geleerd? Vegetarische vleesvervangers zijn vaak calorierijker en vettiger dan vlees, kinderen zijn verzot op koekjes door de aantrekkelijke verpakking en dit steekt hordenloopster Axelle Dauwens achter de kiezen voor een gezond sportlichaam.

Vlees en vegetarische vervangers

In de supermarkten liggen de schappen vol met vleesvervangende producten: balletjes, hamburgers, worsten... De perfecte alternatieven voor de 'flexitariër' volgens Karolien Servaes van Damhert, een producent van vegetarische voeding. Een flexitariër is een gelegenheidsvegetariër die uit dierenliefde, uit ecologische of gezondheidsoverwegingen zo nu en dan eens vegetarisch eet.

Dat vegetarisch eten goed is voor je ecologische voetafdruk, bestaat geen twijfel over, maar zijn vleesvervangers wel echt gezond? Neen, zo blijkt. De 'vleeswaren zonder vlees' bevatten meestal meer calorieën en zout dan de dierlijke producten die ze proberen na te bootsen.

Klontje suiker
Het merendeel van de ondervraagde consumenten denkt dan wel dat de vleesvervangers "minder vettig" en "gezonder" zijn, wie de etiketten nader bestudeert, komt bedrogen uit. Zo bevatten de vegetarische producten tot tien keer meer vet dan de echte vleesvariant. Ze zijn calorierijker én bevatten meer zout. En wat nog frappanter is: een vegetarische hamburger die een redacteur aan een onderzoek onderwierp, bevatte 4,6 gram suiker: een klontje.

De absolute caloriekampioen is de vegetarische ham. Hoewel ze er helemaal niet vet uitziet, bevat ze tien keer meer vet dan een ham uit een varkensbil.

Kippeneiwit
Diëtiste Hanne Swaegers beaamt die conclusie. Haar onderzoek bracht bovendien aan het licht dat in sommige vegetarische vleesvervangers ook kippeneiwit verwerkt zit. Bedrieglijk dus voor zij die producten van dierlijke oorsprong afzweren. "Er bestaan betere keuzes binnen die vleesvervangers, maar ze zijn zeker niet altijd gezonder dan het vlees dat ze willen vervangen", besluit Swaegers.

Zetmeel
Volgens producent Damhert zijn vegetarische producten calorierijker door de zetmelen die ze binden. "We moeten ook appelen met appelen vergelijken", zegt Karolien Servaes. "Onze producten zijn volledig plantaardig, we werken met plantaardige vetten, onverzadigde vetzuren. Bij vlees heb je dierlijke vetten. Dat is niet te vergelijken."

"Een vegetarische hamburger bevat 4,6 gram suiker, dat is een suikerklontje."

Koekjes of tomaten?

Een hap van een koek of van een tomaat? Bij kinderen is de keuze snel gemaakt. 'Over Eten' schotelde een aantal kleintjes een bord met koeken en een portie kerstomaten voor. Het merendeel greep - zoals verwacht - naar de gebakjes. Waarom? "Het is lekkerder"of "ik lust geen tomaten", bekenden de jonge proefpersonen.

Uit onderzoek blijkt dat die keuze niet wordt bepaald door smaak, maar wel door de verpakking. En dat is niet verwonderlijk: in de supermarkten bulken de rekken van dozen met contrasterende kleuren die onbewust de aandacht trekken, zegt Wim Hamaeckers van onderzoeksbureau Haystack.

Het is een doordachte verkoopstrategie van de producenten die duidelijk werkt, maar de inhoud van die verpakkingen is niet de gezondste. Patrick Mullie, voedingsexpert van de VUB legt uit waarom. "De producten zitten vol suiker en er zitten geen vitaminen in, net wat een kind broodnodig heeft." Het lekkers telt hoofdzakelijk calorieën en "onze kinderen zijn al te dik".

Af en toe smullen van een koek kan natuurlijk geen kwaad. Mullie maakt er ons in één adem nog op attent dat 1 op de 5 kinderen vandaag obees is.

Van bloedworst tot varken

Benieuwd hoe varkensbloedworsten worden gemaakt? Onderstaande video toont hoe dat gebeurt. In omgekeerde richting, weliswaar: van het braden in de pan tot het moment dat de dieren naar het slachthuis worden gebracht.

Spijslijst van Axelle Dauwens

Hordenloopster Axelle Dauwens verdedigt ons land komende zomer op de Olymische Spelen in Brazilië. Welk eetpatroon volgt zij voor een gezond sportlichaam? Danira zat een dag in het spoor van de atlete.

's Ochtends staat een smoothie op het menu. Dauwens vult een blender met yoghurt, banaan ("voor de snelle suikers"), rode vruchten ("voor de kleur", want het oog wil ook wat), havermout ("je haalt er lang energie uit") en spinazie ("rijk aan vitaminen"). Danira vindt het mengsel lekker, maar verkiest toch iets anders als ontbijt. Dauwens bekent dat er op zondag al eens gezondigd mag worden met een koffiekoek.

Na de krachttraining drinkt de sportster een proteïneshake, 's middags schuift ze aan tafel voor een wrap, de ideale combinatie tussen eiwitten en koolhydraten. 's Avonds bereidt ze een schotel van vis, pasta en groenten en drinkt ze water. Alcohol is uit den boze, want "dat blijft aan de billen plakken".

"Ik eet veel en graag, maar gewoon gezonder. Het is een levensstijl", vertelt Dauwens. En dat voedingspatroon loont. De hordenloopster heeft een vetpercentage van 14%, zo bewijst een test onder de scanner. Ter vergelijking: bij een gemiddelde vrouw ligt dat percentage tussen de 25 en 30%, bij mannen tussen de 15 en 20%.