De schilderende vriend met de afro: “Een Vlaamse versie van ‘The Joy of Painting with Bob Ross’ kan Vlaanderen redden van de totale verzuring”

The Joy of Painting with Bob Ross
Misschien ben je hem bij het zappen al eens tegengekomen. Een rond afrokapsel, lichtgekleurd hemdje, zachte stem, en steevast een schilderspalet in de hand. Bob Ross mag dan al in 1995 overleden zijn, elke dag zijn er minstens twee afleveringen van zijn tv-show ‘The Joy of Painting' op Viceland te zien. 

Bob Ross is niet altijd schilder geweest. Bijna twintig jaar lang zat hij bij de Air Force, waar hij opklom tot de rang van Eerste Sergeant. “Ik was de man die je opdroeg de wc te kuisen, die je je bed liet opmaken, die naar je schreeuwde omdat je te laat op het werk was”, vertelde hij aan The Orlando Sentinel. “De job eiste dat je een gemene, stoere persoon werd, en dat werd ik beu. Ik beloofde mezelf dat als ik ooit ontslag nam, mijn leven er nooit meer zo zou uitzien." En Bob Ross hield woord. Toen hij gestationeerd was in Alaska, ontdekte hij zijn liefde voor schilderen en in 1981 nam hij eindelijk ontslag. 

Gepikt

Ross ging stage lopen bij de Duitse schilder Bill Alexander, die zijn eigen tv-programma ‘The Magic of Oil Painting’ had op PBS. Het duurde echter niet lang voor de student zijn meester voorbijstak. In 1983 kwam de eerste aflevering van ‘The Joy of Painting' op PBS. Alexander was zwaar gekwetst, vertelde hij acht jaar later in The New York Times. “Hij verraadde me”, klonk het. “Ik bedacht de ‘nat op nat’-techniek. Ik heb hem getraind en hij kopieert me - wat me stoort is niet alleen dat hij me verraadde, maar dat hij denkt dat hij het beter kan.”

Viceland

Gelukkige ongelukjes

Gepikt of niet, ‘The Joy of Painting’ bleek toch een pak populairder dan zijn voorganger. Alexander was negen seizoenen op tv te zien, maar Bob Ross mocht meer dan 400 afleveringen lang zijn schilderkunsten tonen, tot hij in 1995 overleed aan lymfeklierkanker. De opzet van het programma was eenvoudig: in een half uur tijd toont Ross hoe je - in real time - een landschap moet schilderen. En dat doet hij op een erg rustige en positieve manier. Foutje gemaakt? Kan niet! Er zijn alleen maar “gelukkige ongelukjes”. Ross geloofde ook heilig dat iedereen een kunstenaar kon zijn. “Iedereen die ooit een droom op canvas wilde zetten, kan dat ook doen”, vertelde hij in seizoen 29. “Je moet niet je hele leven naar school gaan, Leonardo da Vinci moet je vriend niet zijn.”

En Bob Ross had nog meer wijsheden te delen. In 1992, toen zijn vrouw Jane net aan kanker was overleden, schilderde hij een meertje tussen twee reusachtige bergen. Hij koos een erg donkere kleur verf en zei tegen de kijkers: “Maak je geen zorgen, ik voeg deze donkere kleur alleen maar toe voor contrast. Je moet het donker hebben. Er moeten tegenstellingen zijn in het schilderen, donker en licht, licht en donker. Als je licht op licht zet, dan is er niets. Als je donker op donker plaats, heb je eigenlijk ook niets”, fluisterde hij. “Dat is zoals het leven. Je moet af en toe een beetje verdriet hebben zodat je weet wanneer de goede momenten eraan komen.” Daarna richtte hij zijn blik naar de camera. “Ik wacht nu op de goede tijden”, zei hij.

Haar 

Nog zoiets dat onlosmakelijk met Bob Ross verbonden is: zijn ronde afro. Zelfs toen ‘The Joy of Painting' in 1983 voor het eerst uitgezonden werd, was het kapsel eigenlijk al niet meer in de mode, maar Ross - die eigenlijk steil haar had - stond erop. Dat vertelde Annette Kowalski, zijn zakenpartner, in 2016 aan NPR. “Hij had het geweldige idee dat hij zo geld kon besparen op knipbeurten. Dus liet hij zijn haar groeien, kreeg hij een permanent en besloot hij dat hij nooit meer een knipbeurt zou nodig hebben.” Maar de afro werd zo populair, dat Ross het zelf een beetje beu werd. “Hij kon zijn haar nooit meer veranderen, en dat maakte hem zo boos", zei Kowalski. “Hij werd die krullen echt beu.”

Paint-alongs

24 jaar is Bob Ross ondertussen dood, maar hij blijft mateloos populair. Dat vertaalt zich niet alleen in kleine gadgets die verkocht worden (een toaster met zijn hoofd op, iemand?) maar ook in verschillende evenementen. Zo worden in Amerika regelmatig ‘paint-alongs’ georganiseerd: groepen mensen komen samen om naar de aflevering te kijken en tegelijkertijd ook te schilderen volgens de instructies van Ross. Volgens The Washington Post zijn er in bepaalde staten zelfs wachtlijsten van zes maanden om een dergelijke activiteit mee te maken. 

En dan is er nog het mysterie rond de verdwenen schilderijen van Bob Ross, dat eerder deze zomer eindelijk werd opgelost door The New York Times. Het zit namelijk zo: in zijn carrière schilderde Ross zo'n 1.143 schilderijen, en dan nog drie versies van elk landschap: een als oefening, een in de aflevering zelf en een voor Annette Kowalski. Maar waar waren die gebleven? Na een heuse speurtocht bleken ze simpelweg in kartonnen dozen in een magazijn in Virginia te zitten. Bob Ross was niet geïnteresseerd om ze te verkopen. Opvallend: de Bob Ross inc., het bedrijf dat Ross samen met Annette Kowalski oprichtte, doneerde wel enkele schilderijen aan het beroemde Smithsonian Museum in Washington, al zullen de stukken ook niet zichtbaar zijn voor het publiek. En zo blijft het mysterie van de schilderijen toch nog een beetje behouden. 

Een van de schilderijen van Bob Ross
BOB ROSS INC Een van de schilderijen van Bob Ross

Reactie

 Het programma mag dan ouderwets, traag en - wanneer je het op het juiste moment bekijkt - zelfs slaapverwekkend zijn, toch zijn de reacties erop bijna overwegend positief. “In tijden waarin alles zo controversieel lijkt en waarin iedereen met elkaar vecht en er constant slecht nieuws te zien is, is het erg opbeurend om Ross’ positieve uitspraken te horen”, vertelde Jen Scott - een deelneemster aan een paint-along - aan The Washington Post. “Mensen voelen zich met hem verbonden - hij is hun vriend.” En ook Nederlandse en Vlaamse kijkers zijn erg tevreden dat het programma op Viceland wordt uitgezonden. “De heldere geest bij Viceland die ‘The Joy of Painting with Bob Ross’ op de Nederlandse tv heeft gekregen, verdient een lintje”, schrijft iemand op Twitter. Of: “Serieus, een half uurtje ‘The Joy of Painting with Bob Ross' werkt beter dan menig zen-programma of slaaptablet.” Een andere Twitteraar heeft een suggestie voor haar leeftijdsgenoten: “Mindfullness en yoga allemaal goed en wel, maar hebben jullie millennials al eens een kwartiertje naar ‘The Joy of Painting with Bob Ross’ gekeken?” En iemand anders roept de tv-makers op om wat inspiratie op te doen: “Een Vlaamse versie van ‘The Joy of Painting with Bob Ross’ kan Vlaanderen redden van de totale verzuring.”

‘The Joy of Painting’ is elke avond op Viceland te zien. 




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.