'De Kroongetuigen' brengt unieke audiofragmenten van De Gelder: "Als iedereen dood zou zijn, hoeft niemand meer te lijden in de wereld"

Voor het eerst zijn er unieke audiofragmenten vrijgegeven uit verhoren van seriemoordenaar Kim De Gelder. 'De Kroongetuigen' zendt die vanavond uit in een aflevering over Kim De Gelder. De makers brengen deze keer geen reconstructie van de feiten, maar leggen de focus op de psyche van de dader. De fragmenten werpen een duidelijk beeld over hoe de seriemoordenaar dacht over zijn daden.

Volgende week maandag is het precies 8 jaar geleden dat de toen nog 19-jarige zonderling uit Sinaai toesloeg in kinderdagverblijf Fabeltjesland in Dendermonde. Hij stak er twee baby's van 9 maanden en een begeleidster dood met een mes. Tijdens zijn waanzinnige raid verwondde hij ook nog tien andere kinderen en twee verzorgsters. Hij vluchtte daarna weg met zijn fiets, maar werd door een agent herkend in Lebbeke en gearresteerd.

Hoewel De Gelder in de eerste ondervragingen niet wil praten, vertelt hij enkele dagen later tijdens zijn verhoor: "Voor mij leek het beter om iedereen in de wereld dood te maken, omdat ik het gevoel had dat iedereen toch maar aan het lijden was. Vanuit dat oogpunt heb ik gehandeld."

VTM brengt de angstaanjagende dag in beeld aan de hand van rechtstreekse getuigen. Ook de vreselijke passage van De Gelder bij boerin Elza Van Raemdonck in Beveren, een week voor de feiten in Fabeltjesland, wordt gereconstrueerd. De ondervragers van De Gelder komen uitgebreid aan het woord.

Spraakwaterval

In het begin van de uitzending speelt een acteur de letterlijke verhoren van De Gelder na, maar op het einde is ook de stem van de massamoordenaar te horen. Kort nadat hij in de boeien was geklonken, zat De Gelder erbij als een blok beton. Hij zie niets, reageerde op geen enkele uitspraak van zijn verhoorders en bewoog ook niet. Hij hulde zich in een compleet zwijgen. In de aflevering is te zien hoe de politie het onderste uit de kan haalde om de verdachte aan de praat te krijgen, maar hij deed alsof hij op een andere planeet vertoefde.

Als de rechercheurs echter de kamer uit waren, is op camerabeelden te zien dat De Gelder plots wel begon te bewegen en zelfs enkele ontspanningsoefeningen deed. In de gevangenis vertelde de kindermoordenaar dan weer dat hij tegenover de speurders deed alsof hij gek was, in de hoop later geïnterneerd te worden in plaats van veroordeeld tot een strenge straf. Tegen het einde van het onderzoek wordt De Gelder een spraakwaterval die op enthousiaste wijze breed uitwaaiert over zijn misdaden en zijn motieven. Een paar keer is ook te horen dat hij van zichzelf vindt dat hij bijzonder intelligent is en kampt met een gespleten persoonlijkheid.

Kim De Gelder tijdens zijn proces.
BELGA Kim De Gelder tijdens zijn proces.

Ontoerekeningsvatbaar?

De fragmenten openen opnieuw de discussie rond de toerekeningsvatbaarheid van De Gelder. "Doorheen de gesprekken zie je heel duidelijk hoe hij evolueert", zegt programmamaker Jeroen Wils. "Eerst is hij heel apathisch en reageert hij op niets, in een tweede fase heeft hij het over stemmen in zijn hoofd en niet veel later vertelt hij honderduit op een manische manier over de gruwelijk feiten die hij gepleegd heeft."

Jaak Haentjes, de advocaat van Kim De Gelder, heeft er altijd voor gepleit dat zijn cliënt ontoerekeningsvatbaar is. Uit het onderzoek bleek ook dat de ouders van De Gelder eerder al verwoede maar vergeefse pogingen gedaan hadden om hem te laten opnemen in de psychiatrie. Maar het Gentse hof van assisen veroordeelde De Gelder op 22 maart 2013 tot levenslang voor vier moorden en 25 moordpogingen. De jury achtte De Gelder toerekeningsvatbaar en schuldig.

Hoewel intussen alles is gezegd en geschreven over de babydoder, biedt de uitzending toch een bijzondere inkijk in het hoofd van de man die iedereen probeerde te manipuleren die hij heeft gekend. Zijn ouders wilden 'De Kroongetuigen' eerst laten verbieden, maar beslisten deze week om dat toch niet te doen. Ze worden door de programmamakers ook met respect behandeld.

'De Kroongetuigen', VTM, 21.40 uur.