Springsteen duwt op Roskilde het gas nog wat harder in dan gewoonlijk

Bruce Springsteen was zaterdag de topact op het Roskilde Festival in Denemarken. Het werd een memorabele affaire, zelfs naar Springsteennormen. HLN.be was erbij.

Eerst een paar vragen: waarom doet Bruce Springsteen middle-aged mannen zich gedragen als tieners die op hun eerste optreden ooit lijken te zijn?

Wordt er nog wel genuanceerd geschreven over The Boss? ("U weet het of u weet het niet, maar eigenlijk zijn er maar twee soorten mensen: fans van Bruce Springsteen, en zij die hem nog nooit live hebben gezien", verscheen onlangs nog van iemand die zichzelf erg serieus neemt bij een krant die zichzelf erg serieus neemt.)

Hebben we hier te maken met een fenomeen, een geloofssysteem, Amerika's laatste grote rockster of gewoon een oprechte, authentieke stielman die er op zijn 62ste nog bijzonder goed uitziet in jeans? Roskilde Festival, waar Springsteen zaterdag headliner was, leek een uitgelezen gelegenheid om antwoorden te vinden. Uiteindelijk stond The Boss hier op een festival dat hardnekkig weigert om dagtickets te verkopen (er waren er maar 5.000 te krijgen versus 77.500 combitickets) en dus ook voor een publiek dat niet speciaal voor hem alleen kwam.

Guy en het strakke plan
Mijn maat Guy, die mij wel eens pleegt te vergezellen wanneer er al dan niet voor het werk naar een optreden of naar een festival moet worden gegaan, en 't één en 't ander heeft gezien ondertussen, is een onvoorwaardelijke Springsteenfan. Zaterdagochtend was er al geen huis meer met hem te houden, straalden zijn ogen al richting Orange Stage (het groot podium op Roskilde) met een gretigheid die echte believers te benijden valt.

Guy had een strak plan gesmeed om Springsteen op Roskilde in optimale omstandigheden te ondergaan, een plan dat bijna wetenschappelijk was, en bijvoorbeeld rekening hield met de perfecte hoeveelheid voordrank (een mens wil niet gaan plassen tijdens een optreden van den Bruce) en genoeg en op tijd eten (een fond van koolhydraten en nog wat snelle suikers voor in de twee uur dat er wellicht niet meer van plaats kon worden gegaan). Hilariteit dus toen we zelf op weg waren van één van de andere zeven podia naar de Orange Stage en een sms kregen van Peeters met daarin de bekentenis dat hij zich had misrekent qua binnengesmokkelde whiskey versus aangekochte cola en of we alstublieft nog twee flesjes cola konden meebrengen.

Door de fantastische crowd control-policies van Roskilde - ze hebben hun lessen daar wel geleerd na het tragische ongeval bij Pearl Jam twaalf jaar geleden - bleek het niet eens moeilijk om Guy te vinden op de door hem via geävanceerde meetkundige formule uitgedokterde best mogelijke plaats om The Boss te zien. Om eerlijk te zijn, Guy had dat uitstekend gedaan, en dankzij zijn vooruitziendheid en ervaring bij een handvol andere Springsteen shows konden we mooi mee profiteren van wat al bij al toch nog een openbaring bleek te gaan worden.

AFP
afp
ap
afp
ap
ap
epa
ap

Om alvast te antwoorden op de hierboven gestelde vragen: midlifers gedragen zich als tieners tijdens een optreden van Springsteen omdat deze baby-boomer Superman hen, bij wijze van vakkundigheid, enthousiasme en uitgekiende show, het gevoel geeft dat het beste nog niet per se achter hen ligt. Dat is veel moeilijker dan het klinkt. Daar is wat wellicht de beste live-show van het moment is voor nodig. Het is de essentie van één van de meest verkeerd geïnterpreteerde uitspraken uit de rockgeschiedenis, van Jon Landau, ondertussen bijna veertig jaar geleden: "I saw rock and roll future and its name is Bruce Springsteen." Wat Landau daarmee niet bedoelde was dat Springsteen de toekomst van rock'n'roll was. Wat hij wel bedoelde was, dat als een fan, hij nog een toekomst had met de muziek waar hij in geloofde, en dat Springsteen daar voor zou gaan zorgen. De volgende, doorgaans vergeten regel uit dat fameuze verslag, luidt immers "On a night when I needed to feel young, he made me feel like I was hearing music for the very first time."

"Zo goed heb ik hem nog nooit gezien"
De waarheid is dat er anno 2012, 38 jaar na de publicatie van Landau's verslag (22 mei 1974), niks veranderd is. Springsteen staat nog steeds garant voor dat gevoel, en zaterdag zag ik het toeslaan bij mijn echtgenote die ondanks honderden concerten en festivals op zowat alle continenten nog nooit naar een Springsteenconcert was geweest. Om eerlijk te zijn overviel Springsteen mij er ook een beetje mee, ondanks het feit dat ik al twee keer met de man aan tafel heb gezeten de jongste twintig jaar en verschillende optredens van hem zag, gaande van behoorlijke intieme tot massatoestanden in voetbalstadia. Zelfs Guy, de true believer, moest het toegeven na afloop: "Zo goed heb ik hem nog nooit gezien."

Ik heb een vermoeden dat de bijzondere sfeer van Roskilde er voor iets tussenzat. Springsteen was zich in elk geval erg bewust van het feit dat hij voor een publiek stond dat voor een groot stuk opgegroeid is zonder zijn muziek, dat hij speelde voor mensen die eerder voor Machine Head of Jack White of één van de ontelbare dance-acts kwamen. "You make me feel like an atheist in church and, Roskilde, I love it", proclameerde The Boss op een gegeven moment. Springsteen was ook duidelijk gecharmeerd door de reactie van de jongsten in het publiek, en kwam haast niet meer bij van het lachen toen één van die jonge fans tijdens één van zijn uitstapjes temidden het volk eens even ging voelen aan zijn kruis.

Springsteen poseert met de mensen bij Roskilde die zich bezighouden met liefdadigheid.
Springsteen poseert met de mensen bij Roskilde die zich bezighouden met liefdadigheid.
 
Na afloop van zijn memorabel optreden op Roskilde, schonk The Boss anderhalf miljoen Deense kronen (200.000 euro) van zijn gage aan Roskilde. Het geld moet gebruikt worden voor de opvang van ondermeer daklozen en de minst bedeelde Denen.

Misschien moeten we ook een beetje ruimte maken om Springsteen te zien voor die andere dingen die hij is, een eersteklas bullshitter bijvoorbeeld, een man die woont op een ranch van 387 hectare maar zingt over de minst bedeelden in zijn land, een man die, zoals alles in rock 'n roll ook voor een stukje gefabriceerd werd, een man die het product is van de visie van de criticus die zijn manager zou worden: Jon Landau's middle-class fantasie van blanke, working-class authenticiteit. Maar bottomline levert Springsteen meer dan drie uur lang het onbetaalbare: een generaties overstijgend gevoel van overgave, instant suspension-of-disbelief van de bullshit waar we in toenemende mate dagelijks mee geconfronteerd worden, het beste feestje op deze planeet. Hij heeft er niet eens pyrotechnics of een lichtshow voor nodig.

"Ga je gang, maar langer dan vier uur mag het echt niet duren", waren de instructies van de  Roskilde-organisatie. Springsteen schrapte dan maar de toegifttoestanden en scheurde vanaf 'No Surrender' tot 'Twist and shout' in één stuk door, 26 nummers lang, op de kop drie uur. Alles na 'The River' werd meegescandeerd door 80.000 dolle aanwezigen - zelfs het 74-jarig koppel naast ons begon op een gegeven moment te dansen. Respect hoor. Springsteen ontlokte voor de finale van het publiek nog oerkreten die ze wellicht in Zweden, aan de andere kant van de zeestraat, in Mälmo, moeten hebben gehoord.

Guy, mijn Springsteen-aanbiddende maat, stond er na afloop als aan de grond genageld bij.

Alles in orde, jong?

"Mick, ik denk dat we zoiets nooit meer gaan zien."

Beter dan op Pinkpop, Guy?

"O ja, veel beter. 't Is The Boss, Mick, 't is gewoon de man. Hij speelt volgend weekend in Engeland. Hoeveel dagen verlof hebde gij nog?"

Setlist Springsteen op Roskilde
 
No Surrender
Badlands
Two Hearts
We Take Care Of Our Own
Wrecking Ball
Death to My Hometown
My City of Ruins
Spirit in the Night
The E Street Shuffle (met The Roots)
Jack of All Trades
Trapped
Because the Night
Working on the Highway
Shackled and Drawn
Waitin' on a Sunny Day
The River
The Rising
Out in the Street
Land of Hope and Dreams
We Are Alive
Born in the U.S.A.
Born to Run
Glory Days
Dancing in the Dark
Tenth Avenue Freeze-Out
Twist and Shout