Het was een prima jaar voor 's werelds beste festival

kos
Tegendraads maar kundig programmeren, een stralend zonnetje, fatsoenlijk eten en drinken, heel veel plezante Scandinaven en headliners die zichzelf overtroffen: het was de cocktail die het afgelopen weekend Roskilde Festival in onze ogen nog maar eens bevestigde als beste festival ter wereld. Een spontaan Metallica, een verrassende Rihanna en een furieus Slipknot trokken de kar, met bijzonder memorabele optredens van ondermeer The National, Sigur Ros en Queens of The Stone Age in hun zog.

Waarom Roskilde zo bijzonder is, probeerde collega Luc Beernaert vorig jaar al te schetsen (lees hier); veel heb ik daar niet aan toe te voegen, behalve dat de editie 2013 de beste was in de nu zeven op rij die ik zelf mocht meemaken. Ik doe al dertig jaar festivals ondertussen, heb er bijgewoond van de noorpoolcirkel tot in de Australische outback en alles wat daartussen ligt, maar niks kan in mijn ogen tippen aan Roskilde.

De meeste artiesten die er ooit hebben opgetreden zullen dat trouwens beamen, en in 2012 won Roskilde nog maar eens de prijs
voor favoriet festival in de ogen van muzikanten. "Roskilde is something special", vertelde Corey Taylor van Slipknot me nog op Graspop, "you never know what is gonna happen, there's always suprises".

Wie de affiche van 2013 bekijkt zal nochtans de wenkbrauwen fronsen: op papier, qua grote namen dan, zit Roskilde niet eens meer bij de de tien belangrijkste festivals van Europa. Tweehonderd groepen op een achttal podia, dat wel, en zowat alle muzikale genres van fanfare over reggae naar trap-dubstep. Dat is voor een stuk een ideologische keuze, en voor een stuk ook een economische kwestie. Roskilde is immers een vereniging zonder winstoogmerk in de meest letterlijke zin: alle winst moet volgens de statuten elk jaar uitgegeven worden aan goede doelen, anders mag de volgende editie niet doorgaan. Het impliceert ondermeer dat er geen spaarpotje is. Het budget om alle bands dit jaar te betalen, inclusief productiekosten, was iets van een zes miljoen euro.

Klein wonder
Met dat in het achterhoofd, is de affiche wél een klein wonder. Bovendien werkt Roskilde met scouts - voor elk genre is er een verantwoordelijke - die het jaar rond naar optredens gaan en andere festivals wereldwijd afschuimen op zoek naar nieuw talent.

Er zijn nog een paar regels die zorgen voor een tegendraadse affiche. Een band mag nooit twee jaar (en bij voorkeur drie jaar) na elkaar spelen op Roskilde. En niet-topacts moeten in het jaar sinds de vorige editie nieuw werk hebben uitgebracht.

Scroll naar beneden voor vervolg

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.
kos
kos
kos
kos

Bommetje
En dan zijn er de quasi last minute verrassingen. Bijna elk jaar wordt na het officieel bekendmaken van de affiche, eind april, een evenement dat ze in Denemarken kennen als "Poster Day", nog een fameuze bom gedropt. En dit jaar was het echt een bom. De jongste jaren had organisatrice Rikke Oxner veel kritiek gekregen omdat er te weinig heavy metal en harde rock stond geprogrammeerd, en te veel dance, maar dit jaar zat dat wel goed: Slipknot, Airbourne, Kreator, Kvelertak, Hatebreed, Suicidal Tendencies, Goatwhore, Ensiferum, Devin Townsend, Volbeat, Turbonegro ... en als klap op de vuurpijl, amper een maand voor het begin van het festival kwam dan ineens Metallica uit de lucht vallen.

Enige optreden in Europa dit jaar. Kaboom. Maar meer daarover later. Genoeg wierook, tijd voor wat er afgelopen weekend muzikaal te beleven viel.

Scroll naar beneden voor vervolg

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.
kos

Van donderdag onthouden we vooral:
* een hele goeie happy happy set van The Lumineers (de Amerikaanse versie van Mumford and Sons)
* een alweer tegenvallend optreden (nu ja) van Harlem Shaker Baauer
* een intense, donkere, dramatische set van het lichtschuwe Savages (wie een zwak heeft voor Joy Division en boze vrouwen: afspraak in de Club op Pukkelpop op donderdag)
* een moedig concert van David Lindley, solo met gitaar
* een half geslaagde poging van Kendrick Lamar (wegens iets teveel karnaval tussendoor)
* een lauwe, fletse Jake Bugg (we zagen hem al zoveel beter doen!)

Duracellkonijnen from hell en andere beestjes
En dan was er Slipknot. Geen nieuw materiaal, nog steeds niet, en een best aardig optreden op Graspop een paar dagen eerder, maar eentje waar we van dachten "mmm, we hebben ze ooit feller gezien". Maar Roskilde en Slipknot hebben iets met elkaar - Christiania, de zelfverklaarde semi-onafhankelijke enclave annex weedparadijs in de Deense hoofdstad zit daar voor iets tussen.

"How the fuck are you doing tonight motherfuckers" stak Corey Taylor van wal, en in no time vloog het bier door de lucht en ontstonden spontaan een stuk of zes moshpits. Roskilde kreeg uiteindelijk drie nummers meer dan Dessel, en het blijft hallucinant om te zien hoe Taylor alle 65.000 aanwezigen voor het Orange Stage kan laten zitten en opspringen.

Scroll naar beneden om verder te lezen

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.
kos
kos
kos
Slipknot.
epa Slipknot.

Ook beesten, maar van een ander allooi: Animal Collective, de subheadliner donderdag. David Portner (Avey Tare), Noah Lennox
(Panda Bear), Brian Weitz (Geologist) en Josh Dibb (Deakin) hadden blijkbaar de afslag naar Christiania links laten liggen, want
hoewel nooit ondermaats bleef het een tamme bedoening, ondanks klassiekers zoals 'My Girls', 'Peacebone' en 'Brother Sport'. Afsluiter 'The Purple Bottle' was er zelfs te veel aan.

Kabouters en bier
Dead Can Dance hadden we al op Primavera Sound in Barcelona even meegepikt onder barre omstandigheden. Het was toen koud en er viel alleen Heineken te drinken à rato van 3,5 euro per plas. Na een onrechtvaardig cynische opmerking ("er mankeert alleen nog een kabouter of zeven op het podium") maakten we ons er toen vanaf met de belofte op Roskilde wel een effort te doen. Alle respect hoor voor Lisa Gerrard en haar vreemde glossolalie, we kennen weinig stemmen die zo uniek zijn.

En chapeau voor Brendan Perry die de meest bevreemdende en uitgestorven snaarintrumenten meester is. Maar deze keer scheen de zon wel buiten de tent, lonkte er echt bier (Tuborg) en na 'The Host of Seraphim' was de capitulatie onvermijdelijk. Majestueus, grote klasse, Dead Can Dance, het klonk ook goed van aan de toog, maar hoort uiteindelijk thuis in een echt goeie concertzaal of zelfs een mooie kathedraal.

Een beetje in hetzelfde bedje ziek: Wilco-protégé Jonathan Wilson, de nieuwe peetvader van de gerevitaliseerde Laurel Canyon-scene. Eén van 's werelds meest gegeerde sessiemuzikanten, speelde ondermeer al met The Jayhawks, The Black Crowes, David Rawlings, Tom Petty and the Heartbreakers, Jakob Dylan, The Electric Flag, Paul Butterfield Blues Band, Van Morrison, The Cars, Bruce Springsteen, Steve Miller Band en Pearl Jam. Na een half uur was de helft van het publiek verdwenen, te veel solos, te lang gerekt allemaal, tenminste voor een spannende, zonovergoten vrijdagnamiddag.

Wat wel werkte, was Turbonegro op het Orange Stage. Het was een beetje een thuismatch voor de Noren, en het feit dat ze het hoofdpodium kregen erkenning voor ondertussen 25 jaar nooit echt serieus genomen, ondanks een fenomenaal loyale en nog altijd groeiende aanhang. Er was behoorlijk wat van die Turbojugend op Roskilde op post. We zien niet echt een grote toekomst voor Turbonegro en hun mix van glam rock, punk en hard rock op de grootste Europese podia, maar het was best goed voor een uurtje fun onder de zon.

Scroll naar beneden voor vervolg

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.
kos
Animal Collective.
kos Animal Collective.
Dead Can Dance, kabouters weer spoorloos.
getty Dead Can Dance, kabouters weer spoorloos.
kos
kos
Turbonegro.
epa Turbonegro.

Verder:

* Metz kan ondertussen gaan headlinen op Groezrock wat ons betreft, hun set deed me bij wijlen terugdenken aan Hüsker Dü, plus, op Roskilde knijpen ze wel een oogje dicht qua geluidsnormen, en de drie Canadezen komen echt tot hun recht als de mix snoeihard staat.

* Het was misschien de laatste keer dat we Bobby Womack konden zien, omdat de man aan Alzheimers lijdt. Womack zal straks zeker figureren in het Grote Boek, want leverde nog ooit materiaal aan de Rolling Stones en Janis Joplin en speelde gitaar voor Sam Cooke. Deze generatie kent hem vooral wegens ingezet door supporter Damon Albarn voor Gorillaz. Hoewel, 'Across 110th Street', misschien doet dat een belletje rinkelen. Dat moet Bobby ook hebben gedacht, want hij opent zijn set met zijn grootste hit.

Waarna het allemaal nogal vrijblijvend wordt, op een mooie cover van 'A Change is Gonna Come' na.

* De folkpoppers van Of Monsters and Men pakken het Arena Stage in met een heel leuk optreden, alleen vragen we ons af waar het naartoe moet met deze IJslanders. Jezelf heruitvinden voor je tweede plaat is niet echt evident.

* Crystal Castles mag je niet missen op Pukkelpop (op zaterdag in de Dance Hall). Op Roskilde had Alice Glass het op een akkoordje gegooid met de securitymensen voor haar traditionele uitstapjes in het publiek (blijf wel van haar borsten want dan slaat ze).

Scroll naar beneden voor vervolg

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.
kos
Crystal Castles.
kos Crystal Castles.
Bobby Womack.
ap Bobby Womack.

Volbeat, vollen bak
Volbeat dan, zowat Denemarkens belangrijkste exportproduct geworden, zeker nu ze de VS veroverd hebben met hun rockabilly metal.

We hadden een beetje verwacht dat ze voor de gelegenheid om te headlinen voor meer dan 60.000 landgenoten wat meer bling zouden
hebben geserveerd, maar nee, het was straightforward als altijd, geen vuurwerk of andere spectaculaire toestanden.

"We just want to play some live music for you", riep Michael Poulsen bij het begin, en dat deed Volbeat dan ook. 23 nummers in totaal, waaronder een woord voor woord meegescandeerd 'Ring of Fire', maar ook een medley (Keine Lust/Breaking the Law/Raining Blood) van Rammstein, Judas Priest en Slayer. Voor '7 Shots' bracht Volbeat Miland "Mille" Petrozza van Kreator op het podium.

De Denen kregen er niet genoeg van en Volbeat mocht nog eens vijf bisnummers spelen: 'Doc Holliday', 'Cape of Our Hero', 'A Warrior's Call', 'The Mirror and the Ripper' en uiteraard 'Pool of Booze, Booze, Booza'.

Scroll naar beneden om verder te lezen

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.
kos
kos
Volbeat.
kos Volbeat.

De Grote Rihanna Stunt
Maar de grote attractie op vrijdag was niet Volbeat, wél Rihanna. En hier gaan we: "acts zoals Rihanna horen niet thuis op een rockfestival", "het is toch allemaal playback met een hoop dansende jeanetten" en "het kost een bom geld". En o ja, "ze schrijft niet eens haar eigen nummers". Tja.

Hier zijn de feiten. 75.000 mensen, van wie zeker drievierde kaarten hadden gekocht voor de rockacts (Roskilde doet eigenlijk niet aan de verkoop van dagkaarten en maakt ook pas enkele weken voor het festival bekend wie op welke dag zal spelen) kwamen kijken naar Rihanna. En ze bleven bijna allemaal tot het einde van het optreden.

Rihanna is dan ook niet zomaar een dom wicht. Ze was zich erg bewust van het gegeven dat ze op Roskilde voor een heel ander publiek optrad dan gewoonlijk. En heel moedig besloot ze om de confrontatie doodeerlijk te spelen. De focus lag op de de lady in the front, niet op de stage show. Geen verkleedpartijen, geen gimmicks of gadgets, een bijzonder sobere maar coole baseball suit-dress, backing tracks maar geen playback en voor zover we weten geen autotune. Het eerste kwartier was ze zenuwachtig, aftastend, maar daarna werd haar glimlach almaar breder en vanaf 'Rude Boy' was er geen ontsnappen meer aan: zelfs de Metallica-fans onder ons zouden moeten schuilen onder RiRi's partyparaplu.

Rihanna speelde uiteindelijk 25 nummers - alle hits werden naar het einde toe meegekeeld en iedereen stond te dansen. Het was verrassend goed, verrassend echt en het werkte perfect. De 25-jarige popdiva was er zelf niet goed van en stond met de tranen in haar ogen afscheid te nemen. Doorgaans zijn we te cynisch om ingepakt te worden wanneer zo iemand zegt dat ze "één van de beste
avonden van haar leven beleefde met ons", maar toch waren we geneigd om Rihanna te geloven. Haar stunt op Roskilde heeft de
zangeres wellicht een boost zelfvertrouwen en geloof in zichzelf als artiest gegeven, iets waar ze wel eens mee worstelt wanneer
ze niet in de spotlights staat.  

Scroll naar beneden voor vervolg

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.
ap
getty
Rihanna.
ap Rihanna.

De Metallica Surprise
Zaterdag bracht opnieuw zon naar Roskilde. En Metallica. Dat laatste overschaduwde alles. Niet alleen werd de band pas eind mei "zo maar even" toegevoegd aan de affiche, het zou ook hun enige optreden in Europa worden dit jaar. Fabuleuze bedragen om die stunt rond te krijgen circuleerden op het festivalterrein, maar we weten ondertussen dat Roskilde een koopje deed en minder betaalde voor Hetfield en co dan voor eender welke andere headliner dit jaar.

In Denemarken zelf viel het leven sowieso stil vorige zaterdag, want hoewel Lars Ulrich het merendeel van zijn leven sleet in de VS, is hij nog altijd een Deen, de eerste en enige ooit in de Rock and Roll Hall of Fame overigens, en eentje die 110 miljoen platen verkocht. Alleen Hans Christian Andersen deed beter.

Backstage was dat ook het verhaal: de familie Ulrich, de familie Nielsen ook, ondanks de breuk vorig jaar met Connie. Lars was coming home. In 1980 vertrokken om zich te gaan voorbereiden om ooit op Wimbledon of zo te tennissen om uiteindelijk 33 jaar later de finale te spelen als heavy metal act nota bene op het heiligste gras van Denemarken.

Bijna naakt
Lars kwam dan wel thuis, maar met een klein valieske. Dat Metallica voor één optreden in Europa moeilijk hun hele bazar aan stageprops kon meebrengen is logisch. 's Namiddags werden aan weerszijden van het podium nog snel drie autootjes met opkrikbare stellingen gezet om wat vuurwerk van af te schieten, en er werd een oploopramp naar de drumkit in elkaar gesleuteld, maar dat was het. Geen extra licht, geen pyrotechnics op het podium.

Ik heb Metallica door de jaren vaak gezien, vorig jaar nog twee keer. De laatste keer, als headliners van Rock am Ring, voor 90.000 fans, dacht ik: nu is het wel goed geweest voor een tijdje, al was het maar dat zo'n verzameling Duitsers die 'Seek & Destroy' meescanderen met de vuist in de lucht een mens een beetje bang maken.

Al 20 jaar wachten op ...
Alle gekheid op een stokje, zelfs de meest fanatieke Metallica-fans moeten toegeven dat het allemaal nogal voorspelbaar was geworden de jongste jaren. De langverwachte plaat die de fantastische eerste vijf schijven (Kill 'Em All, Ride The Lightning, Master of Puppets, ...And Justice for All en de titelloze zwarte megaseller) evenaart, blijft nu alweer meer dan 20 jaar uit. 'Death Magnetic' was een stap in de goeie richting, maar toen kwam dat onding met Lou Reed (wat was dat, man?), en toestanden zoals het volledig spelen van 'Kill 'Em All' een paar weken geleden op Metallica's eigen Orion Fest in plaats van wat nieuwe nummers in ons gezicht te gooien, doen niet echt het best verhopen.

Here's the deal: na wat de band op Roskilde liet zien is mijn geloof in de toekomst van Metallica alvast een stuk vaster geworden. Alleen: ik heb een vermoeden dat de volgende plaat geen harde, pure metaltoestand gaat worden, eerder een harde rockplaat. Want zo speelde Metallica op Roskilde z'n geschiedenisboek in 18 nummers. Nu, niet gewanhoopt, het was fantastisch, het beste optreden van Metallica dat ik ooit zag.

Carpe Diem, Baby
Wellicht omdat het zo spontaan was, of tenminste zo toch overkwam. Niet dat de setlist zo speciaal was, op 'Carpe Diem Baby' na, dat Metallica pas voor de derde keer ooit speelde, zat er niks in dat we nog niet live gezien hadden. Maar toch. 'Blackened' is een redelijk verrassende opener ('Hit the lights' of 'Creeping Death' zijn de traditionele Metallica-beginnummers de jongste jaren).

'For Whom the Bell Tolls' is dan weer wel standaard. 'Disposable Heroes' is ook niet meteen vaste kost de afgelopen jaren, net als 'Harvester of Sorrow'. "Hopelijk vinden jullie het niet erg dat we deze nummers spelen", zei Hetfield na dat laatste, "maar wees gerust, we gaan de hits ook spelen".

Een eerste, 'Sad But True', volgde na 'The Day that Never Comes' (het enige nummer jonger dan mijn huwelijk), 'Carpe Diem Baby' en 'I Disappear'. Gedaan met de verrassingen. 'Welcome Home Sanitarium', 'Orion', 'One', een uitgesponnen 'Master of Puppets', 'Battery', 'Nothing Else Matters', 'Enter Sandman': you know the drill.  

Met 'Fuel', 'Creeping Death' en uiteraard 'Seek & Destroy' rondde Metallica het zaakje na tweeënhalf uur af. Roskilde platgewalst, mission accomplished. Metallica bezorgde Roskilde één van z'n mooiste momenten ooit, wat al iets wil zeggen, want vorig jaar sloeg hier 's zaterdags nog Bruce Springsteen iedereen plat.

Scroll naar beneden om verder te lezen

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.
kos
kos
kos
kos
kos
getty
getty
getty
Lars komt thuis.
afp Lars komt thuis.

Na zo'n magisch moment is het moeilijk om de rest van de zaterdag op te halen. Maar er waren toch een aantal bijzonder momenten.

* Parquet Courts, mijn favoriete nieuwe groepje bijvoorbeeld. Niet te missen in de Marquee op Pukkelpop op donderdag.

* Kris Kristofferson, alleen op het grote podium voor 25.000 zonnende Roskildegangers. Het is allemaal wat moeilijker als je 77 bent, maar toch chapeau.

* The National, een band die iets heeft met Roskilde en Denemarken (een aantal groepsleden hebben hier hun tweede verblijfplaats), schitterde in de vooravond met een bijzonder emotionele set van 20 nummers.

* En Sigur Ros, dat de ondankbare taak had op het tweede podium te spelen na Metallica, schitterde met een set die meer rock was dan ooit naar hun normen, de IJslanders hebben zich als drietal eruitgevonden, en met succes.

Scroll naar beneden om verder te lezen

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.
Kris kristofferson.
afp Kris kristofferson.
The National.
kos The National.

Zondag is tradioneel chill out-dag op Roskilde, en James Blake al vroeg in de namiddag op het orange Stage is een perfecte start voor een alweer zonovergoten festivalterrein. We onthouden voorts nog pretpunkensemble Fidlar en een behoorlijk mak Black Rebel Motorcycle Club.

Queens of the Stone Age zou uiteindelijk de enige echte uitschieter worden. "O man, this is gonna be good", mijmerde Josh Homme
aan het begin van de set, en hij had gelijk. QOTSA ging loos met 'Feel Good Hit of the Summer' en kreeg meteen het publiek voor het podium aan het moshen.

De setlist leunde zwaar op 'Songs for the deaf' ('You Think I Ain't Worth a Dollar, but I Feel Like a Millionaire', 'No One Knows', 'First It Giveth', 'A Song for the Deaf', 'Go With the Flow'), vier nummers uit de nieuwe plaat ('My God Is the Sun', 'The Vampyre of Time and Memory', 'If I Had a Tail', 'I Appear Missing'), twee uit 'Lullabies' ('Burn the Witch', 'Little Sister'), twee uit 'Era' ('Sick, Sick, Sick', 'Make It Wit Chu') en eentje uit 'R' ('I Think I Lost My Headache').

Kraftwerk
Restte nog Kraftwerk. Roskilde had 60.000 3D-brilletjes uitgedeeld voor de lightshow van de Duitse innovators, en bijna iedereen zette die dingetjes ook op wat alvast een grappig beeld opleverde voor de frontpagina's van de Deense kranten. Kraftwerk wordt wel eens de op één na meest invloedrijke groep uit de popgeschiedenis genoemd, en dat zal niet ver van de waarheid zitten. Tomorowland zou gewoon weg niet bestaan als Kraftwerk begin jaren zeventig niet was beginnen klooien met vocoders en sequencers.

Zo'n reputatie komt met de status "mag niet slecht gevonden worden door muziekkenner". Toen de Duitsers - eigenlijk is alleen nog Ralf Hütter over van de legendarische bezetting - een jaar of vier opnieuw begonnen te touren, konden we daar nog wat in meegaan. Uiteindelijk staan songs als 'The Robots', 'The Model', 'Neon Lights' en 'Autobahn' als huizen, en Kraftwerk heeft er zo makkelijk een twintigtal.

Dat er dus gewoon vier Duitsers die zo uit 'Inglourious Basterds' lijken te zijn weggelopen bewegingsloos achter vier pupiterkes staan, vonden we toen nog wel cool, maar jammer genoeg werkt dat anno 2013 maar één keer, zo'n gimmick. We hadden toch ergens verwacht dat Kraftwerk iets zou doen om een bruggetje te slaan tussen hun songs uit de jaren zeventig en wat die anno 2013 teweeggebracht hebben. Nee hoor. En tenzij er iets aan mijn ogen mankeert - en die van ongeveer alle mensen rondom me - was die 3D ook geen vette.

Kortom, heel leuk voor een popdocumentaire zoiets, maar niet meteen de meest geslaagde festivalafsluiter.

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.
kos
QOTSA's Josh Homme.
afp QOTSA's Josh Homme.
epa
epa
afp
getty
epa