Koninklijke portretten Van Dyck onder veilinghamer bij Christie's en Sotheby's

Archieffoto.
AP Archieffoto.
Voor het eerst in bijna honderd jaar komt nog eens werk van Sir Anthony Van Dyck (1599-1641, ook wel Antoon) onder de veilinghamer. Niet één, maar meteen drie portretten zoeken een nieuwe eigenaar tijdens veilingavonden van Oude Meesters bij de twee grote venduhuizen. De werken tonen Van Dycks gave als portrettist van kinderen.

Morgen wordt bij Christie's in Londen een sleutelwerk van de hofschilder van koning Charles I van Engeland, Schotland en Ierland aangeboden. Van Dyck schilderde het ‘Portrait of Princess Mary', de dochter van de Britse koning, in 1641. Het portret is een levensgroot olie op doek en komt uit een private collectie.

Vandaag, woensdag 5 december, biedt concurrent Sotheby's eveneens in Londen twee andere, eveneens levensgrote oliedoeken van de Vlaamse meester aan: een portret van de toen elfjarige prins van Wales, de latere koning Charles II (1630-1685), en opnieuw eentje van diens zuster Mary (Maria Henrietta in het Nederlands). Ook die portretten schilderde Van Dyck, sinds 1632 'Principal Painter in Ordinary to their Majesties', in zijn laatste levensjaar. Met die werken sloot Van Dyck picturaal het tijdperk van het Huis Stuart af: Charles I eindigde immers in 1649 op het schavot, waar hij onthoofd werd en Engeland elf jaar lang een republiek werd, bestuurd door Lord Protector Oliver Cromwell. De cyclus was daarmee rond: het eerste werk voor koning Charles dat Van Dyck in 1632 maakte, het 'Greate Peece' (Great Piece), was immers een groepsportret van de koning, koningin Henrietta Maria, zoon Charles en dochter Mary.

Het portret dat Christie's te koop stelt, heeft een geschatte waarde van 5 tot 8 miljoen pond, de twee werken bij Sotheby's hebben een gezamenlijke geschatte waarde van 2,6 tot 3,8 miljoen pond.

Leerling Rubens

De schilderijen dateren alle uit 1641, omdat de leerling van Rubens dat jaar in de zomer de opdracht kreeg een reeks portretten te maken ter gelegenheid van het huwelijk begin mei van Mary, de oudste dochter van Charles, met de Nederlandse prins Willem II van Oranje. Mary was toen negen, Willem "al" veertien. Het huwelijk had, zoals dat destijds gebruikelijk was, geopolitieke bedoelingen: de Brits-Nederlandse politieke banden aanhalen. Het huwelijk was overigens geen al te lang leven beschoren: Willem overleed in 1650 aan de pokken, waarna Mary met haar pasgeboren zoontje - de latere koning Willem III van Engeland - van Amsterdam naar Londen terugkeerde.

Op het portret dat Christie's veilt, is te zien dat Mary een huwelijksring draagt en een diamanten broche die zij van Willem had gekregen de dag na hun huwelijk. Bijzonder opvallend aan het werk zijn de rijke textuur van Mary's zalmkleurige jurk en de haast naturalistische afbeelding van het meisje in een tijdperk dat stijve staatsieportretten bon ton waren. Het werk verkeert bovendien, gegeven zijn leeftijd, in uitstekende toestand.

Spotprijs

Beide werken bij Sotheby's werden - veel - eerder, in 1904, al eens verkocht door Christie's. Zij gingen toen voor een relatief spotprijsje van de hand, omdat ze destijds werden toegeschreven aan Van Dycks tijdgenoot Daniel Mytens (circa 1590-1647). Het wordt ook nog steeds niet uitgesloten dat beide portretten "afgewerkt" werden door iemand anders dan Sir Anthony: die kampte op dat moment immers met zijn, uiteindelijk dodelijke, ziekte.

Een werk van de Nederlandse schilder Nicolaes Berchem uit de collectie van Eric Albada Jelgersma.
EPA Een werk van de Nederlandse schilder Nicolaes Berchem uit de collectie van Eric Albada Jelgersma.

Het portret van de prins van Wales, die in 1660 de troon kon bestijgen als Charles II, toont een krijgshaftige elfjarige met de vermaarde Orde van de Kousenband ("the garter").

Bij Christie's wordt het vandaag en morgen uitkijken naar andere Hollandse en Vlaamse meesters uit de Hollandse Gouden Eeuw. Het venduhuis biedt namelijk een groot deel van de kunstverzameling van de begin dit jaar overleden zakenman Eric Albada Jelgersma aan, en die antiekverzameling bevat onder andere twee uit 1637 daterende portretten gemaakt door Frans Hals, een landschap van Jan Brueghel de Oudere en het dubbelportret 'Venus en Adonis' uit 1620/1631 met een geschatte waarde van vier miljoen euro van... Anthony Van Dyck. Christie's verwacht een totale omzet van ongeveer 30 miljoen euro voor 'The Jelgersma Collection'.




1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • gustaaf carpels

    Eigenlijk zouden deze terug aan Antwerpse musea moet gegeven moeten worden en niet naar de living van een rijke die het niet wil delen Met de rest van de wereld