Jan Jaap van der Wal: "België heeft last met de dubbele moraal"

PR
Hij heeft zijn hart verpand aan België. Na het succes van 'De nieuwe Belg', waarmee hij eind vorig jaar door Vlaanderen toerde, heeft Jan Jaap van der Wal plannen voor een tweede programma exclusief voor ons land. "Het is verfrissend als je in een vreemd land opnieuw moet beginnen."

Hij noemt Antwerpen zijn 'nieuwe vriendinnetje.' Jan Jaap van der Wal (36) bezit er met zijn vrouw, actrice Eva Duijvestein, sinds kort een appartement. "Alles voelt nog fris. Op zondag zijn de winkels gesloten en de kroegen open. Dat voelt heel ontspannen. Dat de winkels vaak op maandag óók dicht zijn, is wel weer irritant."

Met zijn show 'De nieuwe Belg' toerde de komiek eind vorig jaar naar Vlaanderen. Een sprong in het diepe, zegt hij. "Sommige mensen kenden me van 'Dit was het nieuws', maar voor velen was ik een ­nieuweling. Bovendien zitten ze daar echt niet op ons te wachten. Ik sprak een aantal Nederlandse collega's die het ook leuk leek, België. Maar je moet er aan de bak. Er gaan wonen, hopen dat je je op tv kunt profileren. Het land heeft genoeg eigen comedians."

Terrorisme en vluchtelingen
Hij begon zijn tournee op 13 ­november vorig jaar in Antwerpen: de dag waarop Parijs werd geteisterd door terrorisme. Daarna werd België zelf het middelpunt van rampspoed. "In Vilvoorde stonden ­para's voor het theater. Die avond grapte ik: Spuit maar wat extra rook in de zaal, dan denken die terroristen in elk geval dat ze hier al zijn geweest..."

Harde humor, want ook Vlaanderen is inmiddels wel wat gewend. Maar: "Je moet niet als Hollander vertellen hoe het zit. En die neiging heb ik soms. Daarom gedroeg ik me vooral als gast. Omdat mijn voorstelling ook over vluchtelingen ging, meldde ik maar meteen dat ik via Hongarije België was binnengekomen... Dat brak het ijs. Uiteraard bereid je je voor. Kijkt naar de gevoeligheden tussen Belgen en Nederlanders. De minachtig bijvoorbeeld die de Belg voor Heineken heeft. Slootwater, kattenpis, afwaswater, het komt allemaal voorbij. Tegelijk is onze discussie over Zware Piet daar goud: Belgen begrijpen er niks van."


PR
PR

Directe humor
"Daarnaast wordt een aantal vooroordelen bevestigd. Ik fietste een keer 's nachts door Antwerpen, toen ik drie beschonken jongeren onderuit zag gaan. Een meisje viel snoeihard op de stenen. En wat zei ze? 'Amaai, alles in orde.' Dat is echt te bescheiden. Geen gescheld, geen gevloek. Dan ­onderdruk je dingen."

De directe humor die het Nederlandse cabaret zo typeert, veroorzaakte niet zelden wat ongemakkelijk geschuifel op stoelen, zegt Van der Wal. "Zo wilde de staatsecretaris van Asiel en Migratie alle vluchtelingen een contract laten ondertekenen, waarin stond hoezeer Belgen respectvol met elkaar omgaan. Ja ja, zei ik, behalve met de Walen. Die kunnen de tering krijgen. En vrouwen? Die genieten alle respect, behalve als ze voor Studio 100 werken. Dan kan je ze zwaar onderbetalen. Die dubbele moraal, dat wrong wel in de zaal."

Kennis en kunde
Plannen voor een nieuwe show in Nederland heeft hij niet. "Maar het kan zomaar gebeuren dat er iets met mij of in de wereld gebeurt, waarvan ik denk: hier maak ik iets over. Wat dat aangaat is deze tijd voor mij ideaal. Ja, mijn handen jeuken soms. Maar tegelijk is het zo gecompliceerd, dat je wel een goed verhaal moet hebben. Je bent tegenwoordig net zo ongenuanceerd als je zegt vóór vluchtelingen te zijn als wanneer je er tegen bent."

Ook weer zo'n opmerkelijk verschil met België, vindt hij. "Daar worden mensen op tv uitgenodigd die kennis en kunde bezitten van het onderwerp. In Nederland lult iedereen door elkaar. Ook Gerard Joling zit in zo'n gecompliceerde discussie over vluchtelingen mee te praten. Niet in Vlaanderen. Daar wordt de emotie er uitgehaald en concentreert men zich op feiten en kennis."

PR