Remember, remember the 5th of November. Maar waarom zeggen we dat eigenlijk?

RV
Remember, remember the 5th of November’. U heeft die zin vandaag waarschijnlijk al eens voorbij zien komen. Filmfanaten zullen u vertellen dat de uitspraak afkomstig is uit de film ‘V for Vendetta’, maar de oorsprong ervan is een stuk ouder dan dat. 5 november was immers ooit een heel belangrijke dag in de Britse geschiedenis.

Remember, remember the fifth of November,
gunpowder treason and plot,
I know of no reason why gunpowder treason
should ever be forgot.

Dat is het intussen wereldberoemde rijmpje dat vrijheidsstrijder ‘V’, gespeeld door Hugo Weaving, in ‘V for Vendetta’ voordraagt voor een verbaasde Evey Hammond (Natalie Portman). Vervolgens blaast hij onder begeleiding van Tchaikovsky’s ‘Ouverture 1812' het Britse parlement op.

Een prachtig stukje film, maar dat is niet enkel en alleen te wijten aan de scenarioschrijvers van dienst. ‘V for Vendetta’ is immers gebaseerd op de gelijknamige graphic novel van Alan Moore, en die heeft op zijn beurt de mosterd gehaald bij een waargebeurd verhaal uit de Britse geschiedenis.

Buskruitverraad

V is duidelijk gebaseerd op Guy Fawkes, ook wel Guido Fawkes genoemd. De man was een Britse militair die in 1570 geboren werd in York. Hij werd opgevoed in een protestants gezin, maar kreeg al snel meer voeling met het katholicisme, vermoedelijk toen zijn moeder na de dood van zijn vader hertrouwde met een katholieke man. Uiteindelijk bekeerde hij zich en vertrok naar Europa, waar hij zich inlijfde bij het (katholieke) Spaanse leger en meevocht in de Tachtigjarige Oorlog tegen de protestantse Nederlanden. Hij schopte het zo tot kapitein.

De Anglicaanse Kerk van zijn vaderland was een doorn in zijn oog, en Fawkes probeerde rond 1604 een opstand te organiseren. Spanje weigerde hem echter te steunen in die opzet, dus keerde Guy alleen terug naar Engeland. Daar kwam hij al snel in contact met een kleine groep katholieke samenzweerders: de 13 mannen, onder leiding van Robert Catesby, wilden koning James I vermoorden door het paleis van Westminster op te blazen. Fawkes kreeg de opdracht om het buskruit in de kelders van het paleis te plaatsen. Op 5 november zou de hele boel dan opgeblazen worden.

De samenzweerders van het buskruitverraad
Wikimedia Commons De samenzweerders van het buskruitverraad

Waarschuwing

Zover kwam het echter nooit, want de aanslag werd uiteindelijk op het nippertje verijdeld. Fawkes deed zichzelf de das om door een katholiek parlementslid te waarschuwen dat hij op 5 november maar beter kon thuisblijven. De man stuurde een anonieme brief naar de politie, die in de vroege uurtjes van 5 november de kelders doorzocht. Ze betrapten er Fawkes op heterdaad; hij had een horloge en een lont bij.

Fawkes werd de dagen daarop gefolterd in de Tower of London, en gaf uiteindelijk ook de namen van zijn collega-samenzweerders op. In januari 1606 werd de hele groep veroordeeld voor hoogverraad en op gruwelijke wijze omgebracht. Guy was als laatste aan de beurt en keek toe hoe de anderen opgehangen en vervolgens gevierendeeld werden. Hijzelf ontsnapte echter aan dat lot: toen hij de trap naar de galg opliep, viel hij van het schavot en brak zijn nek. Of hij gesprongen is, of hij zo verzwakt was door de folteringen dat hij viel, is niet duidelijk.

Guy Fawkes Night

De verijdelde aanslag heeft diepe sporen nagelaten bij het Britse volk. Tot op de dag van vandaag vieren ze op 5 november Guy Fawkes Night, ook wel Bonfire Night of Firework Night genoemd. Ze steken vreugdevuren in brand, steken vuurwerk af en verbranden stropoppen die Fawkes moeten voorstellen.

Portret van Guy Fawkes
Wikimedia Commons Portret van Guy Fawkes

Doorheen de jaren zijn er ook meerdere kunstwerken, gedichten en liederen gemaakt rond die bewuste 5e november. Het rijmpje van ‘V for Vendetta’ is dan ook afkomstig uit een kinderliedje uit de 17e eeuw. De volledige tekst gaat als volgt:

Remember, remember the fifth of November,
gunpowder treason and plot,
I know of no reason why gunpowder treason
should ever be forgot.

Guy Fawkes, Guy Fawkes,
It was his intent
to blow up the King and the Parliament.
Three score barrels of powder below,
Poor old England to overthrow:

By God’s providence he was catch’d
With a dark lantern and burning match.
Holloa boys, holloa boys, make the bells ring.
Holloa boys, holloa boys, God save the King!
Hip hip hoorah!




8 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • johan m uytterhaegen

    prachtige film

  • Luc Cuypers

    Ik heb dat ook nog niemand weten zeggen , en die film trekt op niks !

  • Arifiene De Laet

    Ik hoor het vaak maar woon ook gedeeltelijk in engeland.

  • Lode Van de Keere

    Waarom zeggen "we" dat eigenlijk staat bovenaan het artikel. In werkelijkheid zegt bijna niemand dat.

  • Kai Van Nieuwenhove

    Geweldige film. Een aanrader voor de lezers!