Iconische filmkus, het duistere geheim van Clark Gable en de beste ticketverkoop ooit: waarom ‘Gone With The Wind’ ook 80 jaar later nog een must-see is

Rhett Butler (Clark Gable) en Scarlett O'Hara (Vivien Leigh) als iconisch filmkoppel in ‘Gone With The Wind’.
Bettmann Archive Rhett Butler (Clark Gable) en Scarlett O'Hara (Vivien Leigh) als iconisch filmkoppel in ‘Gone With The Wind’.
Exact 80 jaar geleden, op 15 december 1939, waren de liefdesperikelen van Scarlett O’Hara voor het eerst op het witte doek te zien. ‘Gone With The Wind’ groeide meteen uit tot een instantklassieker en wereldwijd werden meer dan 202 miljard cinematickets verkocht. Tot vandaag deed geen enkele film beter. En hoewel het romantische drama al acht decennia oud is, heeft de film de tand des tijds meer dan doorstaan.

Tijdloos liefdesverhaal

Liefde, verraad, jaloezie, overleven in crisissituaties, het zijn thema’s die universeel zijn en altijd goed werken. ‘Gone With The Wind’ speelt hier handig op in en vertelt een van de mooiste en meest complexe liefdesverhalen ooit op het witte doek. 

Als je de amoureuze plotlijnen van ‘Familie’ en ‘Thuis’ soms moeilijk kan volgen, doet ‘Gone With The Wind’ - een verfilming van het gelijknamige boek van Margaret Mitchell - er nog een schepje bovenop. De film speelt zich af tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog in de jaren 1860 en draait rond Scarlett O’ Hara (Vivien Leigh), die de hoofden van alle mannen op hol brengt. Zelf is ze echter verliefd op Ashley Wilkes (Leslie Howard), die op zijn beurt dan weer zijn huwelijk aankondigt met Melanie Hamilton (Olivia de Havilland). Om Ashley jaloers te maken trouwt Scarlett dan maar halsoverkop met Charles Hamilton (Rand Brooks), de broer van Melanie, maar van hem houden doet ze niet. Ze denkt nog steeds alleen maar aan Ashley. Na het overlijden van Charles op het slagveld, ontmoet Scarlett Rhett Butler (Clark Gable). Er ontstaat tussen de twee een vreemd spel van aantrekken en afstoten, maar ze blijft intussen smoorverliefd op Ashley. Een heerlijke sappige romance dus, zoals dat hoort in een filmklassieker. 

Beste filmkus

Uiteindelijk leidt het geflirt tussen Scarlett en Rhett toch tot een hartstochtelijke en passionele kus, die zelfs uitgeroepen is tot beste filmkus ooit. Voor die zoen - en hun verdere acteerwerk in de film - kregen acteurs Vivien Leigh en Clark Gable wel niet even veel betaald. Vivien werkte 125 dagen aan de film en verdiende daar 125.000 dollar mee, terwijl haar mannelijke tegenspeler 120.000 dollar op z’n rekening kreeg voor ‘maar’ 71 dagen werk. 

Beste ticketverkoop ooit

De première van ‘Gone With The Wind’ bracht enkel in Atlanta al een miljoen mensen op de been. “Het grootste evenement in het Amerikaanse zuiden tijdens mijn leven”, aldus president Jimmy Carter. In totaal bracht de film meer dan drie miljard euro in het laatje. In de VS en Canada alleen lokte de film 200 miljoen cinemagangers. Wereldwijd werden meer dan 202 miljard cinematickets verkocht. Tot vandaag deed geen enkele film beter. 

Vooruitstrevende filmtechnieken

Terwijl er vandaag de dag overal computerbeelden aan films toegevoegd worden, was er 80 jaar geleden van special effects uiteraard nog geen sprake. Toch zien de decors van ‘Gone With The Wind’ er ontzettend realistisch uit. Heel veel achtergronden - zoals enkele prachtige zonsondergangen - werden dan ook met de hand geschilderd. Een bijzonder tijdsintensieve klus. 

De eerste scène die werd ingeblikt, was de brand van Atlanta. Op een terrein in Los Angeles werd de stad nagebouwd uit oude decors van films als ‘King Kong’ en ‘The Last of the Mohicans’. Met een kostenplaatje van 25.000 dollar was het toen de duurste scène ooit. Samen met alle zeven kleurencamera’s die Hollywood dan nog maar telde, werden 25 politieagenten, 50 brandweermannen en 200 man studiopersoneel ingeschakeld om het vuur onder controle te houden. De brand was zo realistisch dat tientallen gezinnen dachten dat Los Angeles écht in lichterlaaie stond en halsoverkop de stad ontvluchtten. 

‘Gone with the Wind’ was ook een van de eerste Hollywoodfilms die alle mogelijkheden van het zogenoemde Technicolorproces benutte. Daarmee geldt de film als een mijlpaal in de volwassenwording van de kleurenfilm. Bovendien was het de eerste kleurenfilm die ooit een Oscar won. En het bleef niet bij dat ene beeldje, want ‘Gone With The Wind’ won in totaal acht Academy Awards. 

Clark Gable en Vivien Leigh.
Getty Images Clark Gable en Vivien Leigh.

Ellenlang productieproces

Twee jaar lang was producer David O. Selznick obsessief bezig met de kleinste details. Historici bogen zich over de sets en het meubilair, een ontwerper en zijn naaisters stikten maar liefst 5.500 kostuums, korsetten en hoepeljurken en experts leerden de acteurs het slome accent uit Georgia ten tijde van de Amerikaanse Burgeroorlog aan. Dat oog voor detail zorgde ervoor dat de film er heel realistisch uitziet en volledig paste binnen de tijd waarin het verhaal zich afspeelt. 

Het productieproces was dan ook een werk van lange adem. Maar liefst 2 regisseurs - George Cukor en Sam Wood - beten hun tanden stuk op de film, de opnames liepen enorme vertragingen op en het budget werd meermaals overschreden. Het gerucht deed de ronde dat Cukor ontslagen werd omdat Clark Gable zich niet comfortabel voelde met een homoseksuele regisseur: “Ik laat me niet door een mietje regisseren. Ik moet met een echte man werken!”, zou hij hebben getierd. Wilde verhalen zeggen echter dat Cukor op de hoogte was van Clarks meest duistere geheim: dat hij zich voor zijn doorbraak bij Hollywood-bonzen prostitueerde, en dat de acteur doodsbang zou zijn dat zijn verleden zou uitlekken. Uiteindelijk koos men dan Victor Fleming als nieuwe regisseur. Hij slaagde er wel in om het meesterwerk af te ronden en verliet hier zelfs de set van ‘The Wizard of Oz’ voor. Gelukkig maar, want zijn straffe regie leverde hem uiteindelijk een Oscar op. 

Straffe acteerprestaties

Het acteerwerk van Clark Gable en Vivien Leigh, die gestalte geven aan Rhett en Scarlett, is niet voor niets de geschiedenisboeken ingegaan. De chemie tussen de twee spat van het scherm. Vooral Vivien steelt de show, zeker als je weet dat het haar eerste grote rol was. De film duurt vier uur en Scarlett is in bijna elke scène te zien. Ze doorloopt daarbij immens veel emoties - van intens geluk tot diep verdriet - en Leigh weet die allemaal op een heel geloofwaardige manier naar het witte doek te vertalen. De actrice bereidde zich ook immens goed voor op haar rol: zo nam ze een heleboel lessen om het zuiderse accent van haar personage volledig onder de knie te krijgen. Ook de prestatie van Hattie McDaniel is trouwens het vermelden waard. Zij kreeg als eerste Afro-Amerikaanse actrice een Oscar voor haar rol als Mammy. 




6 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Veerle Hertens

    Één van de grote cinematografische meesterwerken, ken hem ondertussen vanbuiten maar geniet er nog steeds van.

  • Lucas Vissers

    Nog eens wat anders dan de filmkes van Verheyen !

  • Wim ELBERS

    Onthoud dit: "Frankly my dear I don't give a damn" en:"After all, tomorrow is another day.", de rest is (goede) cinema

  • emiel hayen

    Mogen ze van mij best nog eens draaien in de cinema's.

  • Gunther Leonhardt

    202 miljard tickets? 202 miljoen zal wel volstaan, zeker.