‘Captain Marvel’ toont vrouw als machtigste aller superhelden, en dat heeft invloed op uw kinderen

'Captain Marvel' verandert het speelveld.
Marvel 'Captain Marvel' verandert het speelveld.
Vanaf vandaag is de nieuwste Marvel-film ‘Captain Marvel’ te zien in de Belgische zalen. Met Brie Larson in de hoofdrol brengt de populaire filmstudio voor het eerst een vrouw in beeld als de krachtigste superheld van het hele ‘Avengers’-collectief. En ja, dat heeft meer invloed op het wereldbeeld van uw kinderen dan u denkt.

Vrouwelijke personages zijn op zich niets nieuws binnen het Marvel-universum. Wél een primeur is het feit dat een vrouwelijke superheld gebombardeerd wordt tot absolute voortrekker van het gezelschap. Zo zal Captain Marvel de leider worden van het volgende Avengers-team, zowat dé blockbuster-machine van de franchise. In haar nieuwe team wordt er plaats vrijgehouden voor ‘frisse’ superhelden zoals Black Panther, Spider-Man en Doctor Strange - er wordt dan ook verwacht dat een aantal huidige Avengers, waaronder Thor (Chris Hemsworth), Iron Man (Robert Downey Jr.) en Captain America binnenkort hun pensioen zullen aankondigen. Chris Evans, die de rol van Captain America vertolkt en de huidige leider van het team speelt, bevestigde alvast dat hij na de volgende Avengers-film, ‘Endgame’ (april 2019) de handdoek in de ring gooit. Hij geeft de fakkel door aan Larson, een kantelpunt in het Marvel Cinematic Universe, maar misschien ook wel voor ons maatschappijbeeld. 

Geen looks, maar daden

Het is opvallend dat er deze keer bewust wordt ingezet op de prestaties van Larson als superheld, en minder - of misschien op een bepaalde manier zelfs meer? - op haar looks. Op foto’s oogt ze niet ‘sexy’, maar ‘stoer’. Een factor die voordien al wel aanwezig was in personages als Black Widow uit ‘The Avengers’ en Gamora uit ‘Guardians of the Galaxy’, maar meestal nog gepaard ging met schaarse kledij en een voornamelijk romantische verhaallijn. The hero gets the girl”, zo luidt het cliché, maar vanaf nu wordt dat “The hero is  the girl”. 

Kinderen kijken even hard op naar superhelden als naar hun ouders en leerkrachten.

Karolien Raeymaekers

Dat vrouwelijke vuurtje is zich al een tijdje aan het verspreiden. Denk maar aan memorabele ‘leading ladies' als Katniss in ‘The Hunger Games’, Hermelien in ‘Harry Potter’, het succes van de DC-film ‘Wonder Woman' en het feit dat ook Marvel-heldin Black Widow straks haar eigen film krijgt. 

Ook The Walt Disney Company, eigenaar van Marvel Studio’s, is aan een heuse hervorming bezig. Anna en Elsa uit ‘Frozen’ ontdekten dat het hun liefde voor elkaar was die aan de grond lag van al hun magie. Moana (Vaiana in het Nederlands) is een prinses zonder een overdreven dun lijntje en komt ook nog eens uit Polynesië. En in de laatste ‘Star Wars’-films, zoals ‘The Last Jedi’ en ‘Solo’, kozen ze er eveneens voor om vrouwen in de hoofdrol te plaatsen.

Zowel de look, het narratief en de boodschap van vrouwen in cinema is het laatste decennium enorm verschoven. We stappen steeds verder weg van het filmcliché ‘wulpse dame in nood’, en de impact daarvan is groter dan je op het eerste zicht zou denken. 

Kleine meisjes worden superhelden

Dat vrouwen positiever en krachtiger worden belicht op tv en op het witte doek, is niet alleen goed voor gehaaide feministen die langzaam maar zeker hun slag lijken thuis te halen, maar ook voor het wereldbeeld van onze kinderen.

“In onze ontwikkeling gebruiken we vaak de anderen rondom ons als voorbeeld of referentiekader om nieuw gedrag te leren, maar ook om een beeld van onszelf en onze plaats ten opzichte van die anderen te vormen”, legt kinderpsychologe Karolien Raeymaekers uit. “We vergelijken continu met anderen, leren van anderen en gebruiken anderen als een steun en houvast om zelf nieuwe zaken aan te durven. Jonge kinderen leren erg veel door observatie en imitatie van andermans gedrag. Belangrijke figuren zijn hierbij ouders, leerkrachten, maar ook naarmate de leeftijd stijgt, steeds meer en meer de leeftijdsgenoten.”

En, niet te vergeten, hun idolen. “Erg jonge kinderen leven vaak nog in een magische wereld, waar de grens tussen realiteit en fantasie nog niet altijd goed vastligt. TV-figuren, actiehelden, maar ook prinsessen of monsters komen tot leven. Het hoofdpersonage van een verhaal kan dan zeker vaak als rolmodel fungeren. Kinderen kijken daar even hard naar op als dat ze naar hun ouders en leerkracht opkijken. Ze gaan de superhelden imiteren in hun gedrag en hun spel, maar ook cognitief heeft zo’n rolmodel een invloed. Het doorzettingsvermogen, het onmogelijke toch laten lukken en er steeds in blijven geloven, werkt inspirerend. Kinderen gaan zich identificeren met zo’n actieheld, waardoor de karakterkenmerken van de held ook een deel van hun identiteit kunnen worden.”

De karakterkenmerken van een held kunnen een deel van de identiteit van kinderen vormen.

Karolien Raeymaekers

“Voor jonge meisjes en jongens is het dan ook goed om te weten dat ze beiden een superheld kunnen zijn. Prinses Elsa en Anna uit ‘Frozen’, Mega Mindy van Studio 100 of Hermelien Griffel uit ‘Harry Potter’ kunnen met hun krachten, maar ook met hun positieve ingesteldheid en zelfvertrouwen evenveel als de jongens die Spider-Man of Superman spelen. De weerloze prinses die wacht op haar redder is in tekenfilms al een tijdje vervangen door een zelfstandige vrouw die zelf voor haar dromen en ideeën vecht. De Marvel-films hebben nu dezelfde tendens gevolgd, waarbij de vrouw niet altijd een bijrol krijgt, maar net zoals de man een grote krijger kan zijn.”

Grote helden

“Ook bij oudere kinderen en zelfs volwassenen, waar de grens tussen fantasie en realiteit wel al goed afgebakend is, kunnen deze rolmodellen een invloed hebben”, aldus Raeymaekers. “Vaak is het dan fijn om een held te hebben die wat meer overeenkomsten met je heeft, zodat je je beter kan identificeren. Sterke vrouwen én mannen op de televisie zorgen ervoor dat ieder zich sneller kan identificeren met zo’n personage en dat je makkelijker iemand als rolmodel en inspiratie- of motivatiebron kan gebruiken. Het zorgt er tevens voor dat jongens en meisjes van kleins af aan reeds opgroeien met het idee dat iedereen, ongeacht geslacht, zijn dromen kan nastreven en grootse dingen kan bereiken.”

Meer info op www.karolienraeymaekers.be / Kleine Boefjes.

 



19 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Catherine MISTIAEN

    Film is voor iedereen belangrijk. De natuurlijke norm is zo vanzelfsprekend dat het niet meer opvalt! Meisjes willen prinsesjes zien (en zijn) die geréd worden. Jongens willen superhelden zien (en zijn) die mensen rédden (brandweermannen) ...

  • Jil Heirman

    Ongelofelijk wat ik hier allemaal lees, bvb. dat het “brainwashing” is om een vrouw een heldenrol te geven. Hoe noem je het dan dat mannen duizenden keren dat soort rollen hebben gekregen?? Terwijl vrouwen hysterische, maar uiteraard supersexy leeghoofdjes “mochten” spelen tientallen jaren aan een stuk. Dat was vooral geen brainwashing?

  • Christophe Braem

    Comics gelezen, heb zelfs een 600 euro Sideshow beeld van Captain Marvel. Maar met de uitspraken van Brie Larson, laat ik met plezier de film links liggen. Al die SJW BS kan de boom in voor mij. Er zit een grens en die is al maanden voor de film uitkwam overschreden. Jammer, want ik was enthousiast voor deze film. Het enigst was Brie is in geslaagd voor mij is dat Avengers 4 Endgame ook letterlijk mijn endgame zal zijn. Laatste Marvel film die ik op het grote scherm wil zien.

  • James Holden

    Op Youtube wordt deze film als het einde van DC-comics films gezien. Disney is te ver gegaan deze keer. Dit is politiek correcte propaganda (slecht) verkocht als een film. De fans slikken dit niet meer en je kan dit ook laten merken door niet te gaan kijken naar alles waar Disney mee gemoeid is.

  • Maximus Royalstar

    Misschien wat te veel van het goede om zoveel vrouwelijke superhelden op ons los te laten op zo'n korte tijd,maar het blijft positief dat ze die inhaalbeweging maken.10 jaar geleden was dit nog ondenkbaar. Ik snap niet Jacques D. waarom mensen hun tijd verdoen met zaken af te kraken die hen geen hol interesseren.Het zou hier mooi worden als iedereen dat zou doen.Kris D..je hebt dus naar de verkeerde films zitten kijken want ik ken geen "marval" films.