Biologische moeder van Bart Schols pleegde zelfmoord op zijn 13de: “Ze was vaak helemaal van de planeet”

“De concrete aanleiding om in een therapie te gaan was een acute crisis in relationele sfeer”, begint Schols zijn verhaal. “Op een bepaald moment werd ik overwoekerd door angst. Zo erg dat ik niet meer alleen kon zijn. Ik sliep op een matras bij een vriend en hij moest op de zetel naast me slapen omdat alleen zijn me niet lukte. ‘Homeland’ op Netflix was het enige waar ik nog beleving uit haalde. Voor de rest was het donker.”

Schols ging in schematherapie, waarbij de focus ligt op in welke mate er voldaan is aan de zorgbehoeften tijdens het tweede en het veertiende levensjaar. En die waren bij Schols problematisch, met een moeder die zelfmoord pleegde toen hij dertien was en een vader die dronk en bijwijlen agressief was. “Mijn mama was verslaafd aan Lexotan, een verslavend kalmeringsmiddel, dat ze combineerde met drank”, vertelt Schols. “Ze kwam vaak helemaal van de planeet aan bij mijn pleegouders, waggelde door het huis en kon dan nog amper praten.”

Ze kende geen restricties tegenover haar dertien jaar oude zoon. “‘Je zal binnenkort van mij geen last meer hebben’, vertelde ze eens”, vervolgt Schols. “Ik heb toen een keer gezegd - het was een paar weken voor haar wanhoopsdaad - ‘Je doet maar he’. Ik was een kind, je kan zoiets niet meer aan. Maar als dan om 4 uur ‘s nachts de bel gaat en de dokter zegt dat je mama zelfmoord heeft gepleegd, dan is zo’n uitspraak niet de beste les om in de toekomst nog te zeggen wat je voelt.” 

Schols vertelt ook over fysiek geweld met zijn moeder. “Ik heb weleens een gevecht, een soort worstelpartij gehad met haar”, zegt hij. “Een aantal weken voor haar daad, zij onder invloed drank. Ik hield de deur dicht van de keuken toen ze zei: ‘ik ga naar de Demer’ (een rivier in Limburg en Vlaams-Brabant, red.). Ik hield haar tegen, maar drie weken later deed ze het effectief.”

Schols vertelt dat hij in therapie gaat omdat het op veel aspecten in zijn leven niet zo vlot loopt. “Maar vooral als het gaat over een stabiel relationeel leven, heb ik er niet veel van gebakken. De rest van mijn leven is op orde. Min of meer. Therapie is dan goed om te weten wat de reden is waarom je dingen blijft kapotmaken.”

Het anker neemt medicatie die de psychiater hem voorschrijft. Samen met de gesprekken heeft hij daar veel aan. “Therapie geeft me een kader waarbij ik eerst kijk wat er gebeurd is en dat ik, wat ik zelf doe, goed begrijp. Vervolgens kan je dan samen kijken hoe het anders kan.” Therapie heeft hem veel geholpen, maar de stap naar hulp is voor velen groot. “Dat begrijp ik, mensen zijn vaak bang”, besluit Schols. “Maar ‘moedig is niet hij die niet bang is, maar hij die zijn angsten weet te overwinnen’.”

Therapie, Canvas, 21.10 uur

Wie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op www.zelfmoord1813.be.