Rondreis door magisch Marokko

Een rondreis door Marokko, dat is treinen langs de vier koningssteden, cruisen door een kleurrijk landschap, verrast worden door de Berbers en hun folklore en bij zonsondergang even diep ademhalen op een zandduin in de woestijn.

Onlangs kwamen de Miss België-kandidaten in opspraak omdat ze zich van hun meest kortgerokte kant hadden laten zien bij de belangrijkste moskee van Marrakesh. Maar Marokko is meer dan deze plek alleen: we trokken op rondreis langs de koningssteden en alle natuurpracht ertussenin.

Casablanca: supershopping of megamoskee
Filmliefhebbers denken bij het landen op luchthaven Mohammed V in Casablanca onvermijdelijk aan de gelijknamige film met Humphrey Bogart en Ingrid Bergman uit 1942.

Casablanca is een moderne, wereldse grootstad met de grootste haven van Noord-Afrika en ongeveer 6 miljoen inwoners. Geen wonder dat het in het belangrijkste stad van Marokko dagelijks een drukte van jewelste is: de vele boulevards zijn een toeterende file, gehuld in een wolk van uitlaatgassen. Taxichauffeurs schreeuwen: "Jellah, Jellah, we vertrekken", hopend dat de studentes in designerkledij sneller instappen, vrouwen met vieze djellabahs - een traditioneel gewaad - lopen met een oud McCaffee-bekertje te bedelen langs horden auto's.

Veel reizigers blijven dan ook maar net zo lang in Casablanca als nodig om van het vliegtuig op de trein te stappen. Zonde: Casablanca is zeker een paar uur van je tijd waard. Bezoek bijvoorbeeld de Hassan II Moskee, na die van Mekka de grootste ter wereld.

Of neem bus 81 op de Boulevard de Paris en ontdek het door de Fransen gebouwde nieuwe medina Quartier Habous dat tegenover het koninklijk paleis ligt.

Ook de chique wijk Anfa, die een beetje aan Beverly Hills doet denken, is een hoogtepunt, hoewel die buurt zijn populariteit vooral te danken heeft aan de Morocco Hall, een 25 hectare groot winkelcentrum.

Rabat: maatpakken & ooievaars
Per trein gaat het van Casablanca naar de koningsstad en tevens hoofdstad van Marokko, Rabat (Dh 35). Rabat is het politieke en administratieve centrum, waardoor je op straat vooral ambtenaren in maatpakken, bewapend met telefoon en laptop, ziet.

Begin je dag net als deze bureaucraten met een croissant en coffee-to-go bij Patisserie Majestic (Rue Ammane & Av. Allal ben Abdallah) vooraleer je door de medina flaneert en op de Oudaïa Kasbah stoot. Deze ommuurde vesting verbergt achter haar rode muren een labyrint van smalle steegjes met Grieks aandoende wit en blauw geverfde huisjes.

Samen met de vijf kilometer lange stadswallen herinnert de vesting aan de tijd dat Rabat dé uitvalbasis was voor expedities naar Andalusië. Geniet van het uitzicht over de rivier Bou Regreg en Salé, een voormalig kapersnest en nu arme partnerstad van het rijke(re) Rabat, vanop het terras van Café Maure.

Nog een pak ouder dan de Kasba is de Chellah (Dh 10), een 2300 jaar oude Romeinse nederzetting net buiten de stadsmuren van Rabat. Bij avondschemering kleurt de zon de muren rood en is het er zeer feeëriek langs de graftombes van Islamitische wijsgeren - marabouts - en onder de citroen- en bananenbomen struinen. Ooievaars, die hun nest op de vervallen minaret gebouwd hebben, klepperen boven je hoofd.

Magisch is ook het waterbekken gevuld met palingen: vele Marokkaanse vrouwen met sterke kinderwens voeren de vissen hardgekookte eieren en hopen dat ze gegeten worden. De overlevering wil immers dat als een paling hun ei eet, dan een goed voorteken is voor een spoedige zwangerschap.

Meknes: het Versailles van Marokko
Iets langer dan twee uur duurt de contrastrijke treinreis (Dh 65) naar de tweede koningsstad Meknes. Schrik vooral niet van wat je het eerste uur te zien krijgt: langs de spoorwegen rijgen zich talloze sloppenwijken aan elkaar. Hier wonen de armlastigen die een schamel loon verdienen als schoenpoetser of marktkramer. Allen kwamen ze naar Rabat in de hoop op een beter leven in de hoofdstad. Opvallend: de huisjes zijn even illegaal als provisoir, maar veelal wél voorzien van breedbeeld-tv en magnetron.

Zodra de trein na de havenstad Kenitra in oostelijke richting afbuigt, komt de overvloed: kurkeikbossen, velden vol graan, amandelbomen en olijfgaarden. Geen wonder dat de praalzieke sultan Moulay Ismail, Meknes in de 17de eeuw uitriep tot hoofdstad van Marokko. Als tijdsgenoot en goede vriend van de zonnekoning Lodewijk XIV raakte hij in een bouweuforie die Meknes in het 'Versailles van Marokko' veranderde. Ondanks die bouwwoede blijft Meknes het kleine zusje naast grote broer Fes. Langer dan een dag tijd heb je dan ook niet nodig om het oude waterbassin Agdal, het El-Hedime plein, de stadspoort Bab Mansour, het Dar Jamaï paleis en het mausoleum van Moulay te bewonderen. Sla je tent liever wat langer op in Fes en dompel je onder in de sfeer van 1.001 nachten.

Fes: stad van 1.001 nachten
Aan de Place as-Seffarine, te midden van de medina, troont de Karaouine Moskee & Universiteit. Marokkanen vertellen met trots dat het oudste universiteit ter wereld is en daarom opgenomen werd in het Guinness Record-boek. Gidsen (Dh 140 per halve dag; vraag om een legitimatie) fluisteren hun groep toe dat de moskee naar het voorbeeld van het Alhambra in Granada is gebouwd. Reizigers raken hier echter door iets heel anders in de ban: het ritmische kloppen van de koperslagers op het pleintje en het hakmes van de slager dat regelmatig inbeukt op een schapenkarkas.

Fes is de stad van de handwerkers en wees niet bevreesd: ze zijn dol op toeschouwers. Probeer dan ook één van de vele ateliers te bezoeken - met of zonder gids.

"Ballach, Ballach, uit de weg", schreeuwt een leerlooier die een bepakte ezel door de nauwe steegjes van de medina jaagt. "Where do you come from?", vragen handelaars voortdurend. Het dakterras van Cafe Clock biedt soelaas aan wie de drukte te veel wordt. Naast een uitgebreide menukaart - probeer de 'camelburger' - kun je er ook Marokkaanse keukentechnieken leren.

Het Atlasgebergte: thuishaven van de Berbers
Na de drukte van Fes is de rust die het wondermooie Marokkaanse landschap uitstraalt, zeer welgekomen. Met een huurauto Hertz, de meest flexibele oplossing voor wie het niet zo voor hobbelbussen heeft, gaat het door de Midden-Atlas, het noordelijke deel van het Atlasgebergte, naar Er-Rachidia (340 km).

De zonneondergang kun je diezelfde avond aan het rand van de Sahara aanschouwen - tenminste als de reis vlot. Eerst moet je immers nog door de bergen: Ifrane, Azrou, en dan de bergpas Col Du Zad (2178 m). Kleine uit roodstenen bouwblokken en wat cement opgetrokken huisjes, woekeren over de bergen in de Atlas tot zover het oog reikt.

Eenmaal de bergkammen achter je, verdwijnen de traditioneel zwartgeklede vrouwen uit het straatbeeld. Witgeklede mannen lopen hand in hand over straat en nippen onder dadelpalmen aan hun thee.

Wie in Er-Rachidia in zuidoostelijke richting verder reist, stoot ten laatste bij Erfoud (132 km) op de woestijnduinen van Erg Chebbi. Vanaf daar moet je een reisorganisatie onder de arm nemen om bijvoorbeeld te overnachten in de woestijn.

Verder gaat het langs de parels van de beroemde Route de Kasbah, vol oude lemen kastelen, oorspronkelijk gebouwd door oorlogszuchtige berberstammen. Buig je je in Tinerhir over de Todrakloof of bij Boumalne de Dades over de Dadeskloof, hou dan je fototoestel in de aanslag. Beide ravijnen verbluffen met oker en dieprood gesteente, groene oases en misschien ook wel de meest melodieuze muezzins. Door de steile rotswaden klinkt de oproep tot het gebed hier als een mysterieus en gevoelig lied.

Marrakesh: een fantastisch gekkenhuis
Nog een paar grillige haarspeldbochten richting de 2260 meter hoge bergpas Tizi-n-Tiscka en dan bereik je eindelijk Marrakesh. Deze koningsstad bied je de stedentrip van je leven, maar na een paar dagen kan het te veel worden, die krioelende mierenhoop. Busladingen toeristen verdringen zich rond de Koutoubia Moskee, het Djemaa el Fna-plein is één groot circus, de souks gaan gebukt onder het geluid van duizenden rook uitstotende brommertjes en de dakterrassen van de eethuizen zitten tjokvol. Een gekkenhuis, maar wel een fantastisch gekkenhuis. Terugtrekken kun je in een riad, een typisch Marokkaans woonhuis met binnentuin, of in de Jardins Majorelle (Dh 50), een botanische tuin, gecreëerd door de Franse schilder Jacques Majorelle en later overgenomen door de beroemde Franse modeontwerper Yves Saint Laurent. Deze grote tuin met zoemende bijen, reusachtige cactussen en in het midden een kobaltblauw huis - nu een etnografisch museum (Dh 25) - is misschien wel de allerfijnste plek in Marrakesh. Een magische tour met een happy end, dus.

Logeren
Moroccan House Hotels, Casablanca, hotel in traditioneel Marokkaanse stijl, met 46 kamers. Vanaf Dh 620 per kamer per nacht. Moroccan House Hotels

Le Piétri Urban Hotel, Rabat, volledig gerenoveerd ecologisch hotel vlakbij het station en met excellent restaurant, 36 kamers. Vanaf Dh 780 per kamer per nacht. Le Pietri

Riad Des Remparts de Fès, in Fes. Traditioneel Marokkaans huis met hammam en een prachtig dakterras, zes kamers. Vanaf Dh 860 per kamer per nacht. Hotel Riad des remparts

Riad Balkisse, Marrakech, Riad met heerlijk groot dakterras en op twee minuten loopafstand van Djemaa el Fna, acht kamers. Vanaf Dh 900 per kamer per nacht. Riad Balkisse Marrakech

Praktisch
Erheen: Brussels Airlines vliegt dagelijks naar Casablanca in ± 3,5 uur. Terugreizen kan vanuit Marrakech en duurt even lang. Meer info per trein door Marokko reizen: ONCF

Munteenheid: 1 euro is ±10 dirham (Dh)

Beste periode: April tot januari. Oktober tot november is het hoogseizoen.

Reisgids: Trotter Marokko, Lannoo

Meer info: Visit Morocco

Casablanca
Casablanca
Rabat
Rabat
De stadspoort Bab Mansour van Meknes, in de 17de eeuw nog de hoofdstad van Marokko.
De stadspoort Bab Mansour van Meknes, in de 17de eeuw nog de hoofdstad van Marokko.
De markt in het middeleeuwse centrum van Fes heeft voor elk wat wils, van koperen potten tot kamelenvlees.
De markt in het middeleeuwse centrum van Fes heeft voor elk wat wils, van koperen potten tot kamelenvlees.
Marrakesh
Marrakesh