Griekenland vormt scheepswrakken om tot onderwatermusea

AFP
Nabij het Griekse eiland Alonissos ligt een opmerkelijk oud scheepswrak: de restanten van een gigantisch vrachtschip en de bijbehorende lading van 4000 amforen. De spectaculaire vondst is het eerste scheepswrak dat toegankelijk wordt gemaakt voor het publiek.

Tot op heden was het rijke Griekse onderwatererfgoed enkel toegankelijk voor een select groepje van voornamelijk archeologen. Duiken was tot 2005 in heel Griekenland verboden, met uitzondering van enkele specifieke locaties, uit angst dat duikers ervandoor zouden gaan met de talloze antiquiteiten die nog steeds verspreid liggen over de zeebodem. In de buurt van oude - en meer recente - scheepswrakken is duiken nog steeds niet toegestaan.

Daarin komt nu echter stilaan verandering, dankzij een nieuw project waarbij onderwatermusea worden gecreëerd. Duikers zullen voortaan bepaalde scheepswrakken mogen verkennen. Wie niet duikt, kan de locaties vanaf het land ontdekken in virtual reality.

Het vrachtschip had naar schatting zo’n 4000 amforen aan boord.
AFP Het vrachtschip had naar schatting zo’n 4000 amforen aan boord.

Het Peristera-scheepswrak is de eerste locatie die wordt opengesteld voor het publiek. Het wrak werd vernoemd naar het onbewoonde Griekse eiland tegenover Alonissos bij de ontdekking ervan in de vroege jaren 1990. Het vrachtschip was geladen met duizenden amforen - Griekse vazen - die vermoedelijk wijn bevatten, toen het in de vijfde eeuw voor Christus zonk. Enkel de vracht heeft de tand destijds doorstaan. Het grootste deel van het houten schip is helemaal weggerot. 

Duizenden antieke vazen, de meesten nog steeds intact, liggen er opeengepakt op de zeebodem. Vissen, sponsen en ander zeeleven hebben van de amforen hun thuis gemaakt en brengen kleur en leven in de locatie.

“Het is erg indrukwekkend. Zelfs ik was erg onder de indruk toen ik de eerste keer naar dit wrak dook en ik werk al jaren in de onderwaterarcheologie”, zegt Dimitris Kourkoumelis, hoofdarcheoloog van het project dat de locatie klaarmaakt voor bezoekers. “Het is anders om amforen individueel in een museum te zien, dan hier in zo’n grote hoeveelheid.”

AFP

Het wrak heeft echter nog niet al zijn geheimen prijsgegeven. Slechts een klein deel ervan werd al opgegraven. Experts moeten nu nog bepalen waarom en hoe het zonk en welke andere schatten er mogelijk nog verborgen liggen onder de naar schatting 4000 amforen. 

Er zijn aanwijzingen dat er aan boord een brand is uitgebroken, maar het is onduidelijk of die leidde tot het zinken van het schip. “Was het piraterij? Was het overladen?”, zegt Elpida Hadjidaki, de eerste archeoloog die de site opgroef. Voorlopig blijven deze vragen onbeantwoord. 

Het Peristera-wrak is het grootste schip uit zijn tijd dat tot op heden werd ontdekt. De ontdekking ervan was van groot belang voor historici. “Tot dan toe dachten we dat grote schepen die 1500 amforen vervoerden en tot 70 ton wogen, gebouwd werden door de Romeinen in de eerste eeuw voor Christus”, aldus Hadjidaki. “Maar nu hebben we een schip dat gebouwd werd in de vijfde eeuw voor Christus, 4000 amforen vervoerde en God weet wat nog allemaal en het is 126 ton zwaar.” 

AFP

De archeoloog is erg enthousiast over het idee om het scheepswrak open te stellen voor het publiek. “Het is fantastisch. 25 jaar geleden was ik de eerste persoon die dat voorstelde en mensen vielen me aan. Ze dachten dat ik gek was”, zegt ze. “Waarom zouden we het voor onszelf houden? We moeten het volk kennis aanbieden.”

De eerste test voor een geleide rondleiding van het wrak, dat op zo’n 22 tot 28 meter diepte ligt, werd vorig weekend uitgevoerd door kleine groepjes van recreatieve en professionele duikers. Op het wrak zelf zijn bordjes met uitleg voor de bezoekers aangebracht.

AFP

Nog drie andere scheepswrakken in de Pagasitische Golf in Centraal-Griekenland werden opgenomen in het project. Later deze zomer en volgend jaar zullen er nog meer proefduiken worden uitgevoerd, in de hoop om de locaties volledig open te stellen voor het publiek in 2021.

“Het heeft jaren geduurd”, zegt Kourkoumelis. “En dat is logisch, omdat historische onderwatersites en voornamelijk oude scheepswrakken blootgesteld en fragiel zijn.” De uitwerking van het project, de duikvoorwaarden en de bescherming van de locaties waren cruciaal. “Er moet aan alle voorwaarden voldaan zijn zodat deze sites veilig blijven in de toekomst en voor toekomstige generaties”, voegt hij eraan toe.

AFP



1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Nikolaas Bouman

    Ik zie een soort glasbak uit de oudheid. Grappig!