Oproep Sofie Lemaire voor ‘Meer vrouw op Straat’ valt in Zelzate niet in dovemansoren: Rita Gorr verdient haar eigen straat

“Klein meisje uit Klein Rusland groeide uit tot internationale operaster”

Rita Gorr in haar laatste rol van Gravin in de opera Pikovaya Dama van Pjotr. I. Tsjaikovski in Gent in 2007. Ze was toen 81.
Vlaamse Opera/Annemie Augustijns. Rita Gorr in haar laatste rol van Gravin in de opera Pikovaya Dama van Pjotr. I. Tsjaikovski in Gent in 2007. Ze was toen 81.
Sofie Lemaire wil meer vrouwen op straat. Op 26 februari richtte de radiopresentatrice een oproep tot alle burgemeesters van Vlaanderen en het grote publiek om na te denken over ‘vrouwelijke straatnamen’. In Zelzate denken ze spontaan aan Rita Gorr, een meisje uit Klein Rusland dat uitgroeide tot één van de grootste operadiva’s van de wereld.

Op 22 januari 2012 rouwt de internationale operascène. Die dag neemt de wereld afscheid van operadiva Rita Gorr. In Spanje komen tientallen wereldsterren hun laatste eer bewijzen. Ver weg van de plek waar ze ooit geboren werd: een arbeidershuisje in de Zelzaatse volkswijk Klein Rusland. Rita woonde er tot haar zesde levensjaar.

“Rita Wie?”

Wie vandaag in Klein Rusland op zoek gaat naar sporen van wat waarschijnlijk de beroemdste inwoner is die de wijk ooit heeft gekend, komt van een kale reis terug. “Rita wie?” De meeste Kleine Russen menen zich geen Rita Gorr te herinneren. De enige stille getuige aan een van ’s lands grootste operadiva’s is het geboortehuis in de Peniakofflaan. Aanbellen hoef je niet te doen. Het huis staat al jaren leeg. Buurvrouw Jeanine Uyttendaele valt uit de lucht als je vertelt dat er ooit een wereldvedette in haar straat werd geboren.

Toch is Rita Gorr, geboren als Margueritte Geirnaert, niet helemaal vergeten. De negentigjarige Rachel Van Hecke antwoordt aanvankelijk ook: “Rita wie?” Om er dan aan toe te voegen: “Ik hoor niet goed meer. Kan je de vraag nog eens herhalen?” Deze kranige dame uit de Dimitri Peniakofflaan meent zich vaag iets te herinneren. “Je bedoelt Rita Geirnaert? Ze woonde hier naar ʼt schijnt een beetje verder in de straat. Zelf heb ik ze nooit gekend. Maar in de bakkerij van mijn man kwam ze wel eens ter sprake.”

Mance en Eddy 

Namen die ze in de wijk nog wel kennen zijn Armand ‘Mance’ Seghers en Eduard Van de Walle. De eerste was bieruitzetter in Zelzate, maar schopte het als doelman van AA Gent tot Rode Duivel en later tot Buffalo van de Eeuw. Eduard Van De Walle behoeft geen uitleg. De hele wereld vindt Eddy Wally geweldig. Om de herinnering aan Mance Seghers levendig te houden, creëerde de gemeente Zelzate een Armand Seghersstraat. En Eddy? Tja die heeft een eigen museum en is dankzij een anonieme actiegroep alomtegenwoordig.

Een eer die Rita Gorr nooit te beurt viel. “Toch is Rita Gorr net als Mance en Eddy één van de grootste exportproducten die onze gemeente ooit heeft gekend”, zegt collega-mezzosopraan Marleen Iterbeke. “Rita was een meisje uit Klein Rusland dat heel de wereld veroverd heeft.” In 1965 keerde ze ook even naar haar geboortedorp terug. “Voor een intiem concert voor genodigden. Spijtig genoeg was ik er zelf niet bij. Ik had haar graag ooit eens ontmoet. Het was een vrouw met ongelofelijk veel talent.”

Wereldvedette

Dat talent ontwikkelt Margueritte net als Mance in Gent. Als jong meisje trekt ze in bij de familie Lecompte en werkt er als verpleegster. Ze leert er niet alleen haar latere echtgenoot Félicien kennen, van wie ze later zou scheiden, maar ook de passie voor muziek. Ze hoort er een aria uit La Traviata en blijkt gezegend met een goed oor en een goede stem. Op familiefeestjes is ze de attractie van de avond. Haar pleeggezin is zo enthousiast dat het mee haar studies financiert. Tijdens haar eerste lessen bij een privéleraar blijkt dat Margueritte erg veel talent heeft en al snel gaat ze naar het conservatorium. Op haar achttiende wordt ze ontdekt door de internationale operascène. Het begin van een roemruchte carrière langsheen de grootste podia van de wereld. Bij haar professionele debuut in 1949 in de Koninklijke Opera in Antwerpen wordt Margueritte definitief Rita. Ze blinkt meteen uit als Fricka in Die Walküre van Wagner. Rita wordt opgemerkt door de Opera van Straatsburg en verovert daarna al snel de wereld. De Scala in Milaan, het operahuis in New York, l’Opéra in Parijs ... het kleine meisje uit Klein Rusland palmt ze één voor één in. Een wereldvedette is geboren.

Spaanse zon

Marc Clémeur, intendant van de Vlaamse opera in Gent en Antwerpen, kende Rita Gorr goed. “Ze staat helemaal bovenaan in de lijst van mooiste operastemmen van ons land. De platen van haar concerten zijn prachtig”, zegt Clémeur naar aanleiding van haar overlijden in 2012. Clémeur had de eer haar aan het werk te zien tijdens de laatste concerten die ze zong. In 2007 maakte ze haar rentree in de Opera van Gent voor een eenmalige rol als Schoppenvrouw in de opera Pikovaja Dama van Tsjaikovski. Een Rus. Toeval bestaat niet. Het was de rol waarmee ze in 1997 al eens afscheid had genomen van de opera. Ze was toen 81. Vijf jaar later overlijdt ze onder de Spaanse zon. Ver weg van de fabrieksschouwen van Klein Rusland. Toch blijft Rita Gorr voor eeuwig een Klein Rus.

En zo rijpt in Zelzate het idee voor een eigen Rita Gorr-plein of een Rita Gorr-straat. Sofie Lemaire is alvast voor. 




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.