'Vergeten' schilderij in kerk van Sterrebeek is 10 miljoen euro waard

ERKENNING LOKT MOGELIJK MEER KUNSTLIEFHEBBERS NAAR SINT-PANCRATIUSKERK

Lukas/Dierickx
180 jaar lang hing het schilderij 'De Dood van de Heilige Maagd' nietsvermoedend in de Sint-Pancratiuskerk in Sterrebeek. Nu - 18 jaar nadat het er ontdekt werd - is het werk van de Franse topschilder Nicolas Poussin toegevoegd aan de topstukkenlijst. Daardoor mag het Vlaanderen niet verlaten zonder toestemming van de Vlaamse overheid. "Deze erkenning lokt mogelijk meer volk naar onze kerk", aldus de kerkfabriek die zegt dat het werk van 10 miljoen euro fors beveiligd wordt.

"Zeldzaam en onmisbaar", zo omschrijft Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz (Open Vld) het schilderij De Dood van de Heilige Maagd van de Franse schilder Nicolas Poussin (1594-1665). En dus voegt de minister het werk dat uit de 17de eeuw dateert en sinds 1820 in de Sint-Pancratiuskerk van Sterrebeek hangt toe aan de lijst van 617 topstukken. Daardoor mag het schilderij, dat ongeveer 10 miljoen euro waard is, voortaan niet buiten Vlaanderen gebracht worden zonder toelating van de Vlaamse overheid. Iets wat twee jaar geleden wel nog gebeurde, toen de kerkfabriek Sint-Pancratius Sterrebeek het enkele weken uitleende aan het Louvre in Parijs, waar een tentoonstelling over werken van Nicolas Poussin gehouden werd. "De werken die erkend zijn als topstuk zijn de belangrijkste erfstukken uit onze geschiedenis. We zouden het betreuren mochten we er niet in slagen om die schatten in de Vlaamse Gemeenschap verder te bewaren", zegt minister Gatz. "Voortaan gelden er bredere beschermingsmaatregelen voor de uitvoer, de zorg en fysische ingrepen van het werk."


De voorbije jaren was de interesse van kunstliefhebbers in het schilderij eerder beperkt. Nu het werk onderdeel uitmaakt van de topstukkenlijst, is de kans wel reëel dat er meer nieuwsgierigen naar Sterrebeek zullen afzakken.


"Momenteel is het schilderij enkel te bezichtigen tijdens de parochiediensten", zegt Louis Smeets, secretaris van de kerkfabriek Sint-Pancratius. "Blijkt dat er plots een grote volkstoeloop is, dan zullen we binnen de kerkfabriek bekijken of we de kerk ook op andere momenten moeten openstellen."

18 jaar geleden herontdekt

Dat het schilderij nog in goede staat verkeert, mag trouwens een wonder heten. In 1802 werd het ondergebracht in het Brusselse Museum van de Dijle, dat door Napoleon opgericht was. Uiteindelijk werd het in 1820 aan de Sint-Pancratiuskerk geschonken, waar niemand wist om welk werk het ging. Daardoor kwam het niet alleen in de vergetelheid terecht, maar werd het ook verwaarloosd. Tot een onderzoeker van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium in 1999 ontdekte dat het om 'De Dood van de Heilige Maagd' van Nicolas Poussin, de Rubens van Frankrijk zeg maar, ging. Het zou zelfs het laatste overgebleven werk zijn dat de Franse topschilder in zijn eigen land maakte. Na die 'ontdekking' in 1999 werd het kunstwerk gerestaureerd en hangt het te schitteren in de kerk van Sterrebeek.


"Uiteraard zijn we bijzonder fier dat we over zo'n cultureel erfgoed beschikken", zegt Smeets nog. "Of we het ooit willen verkopen? Helemaal niet. Deze toevoeging aan de topstukkenlijst beschermt het schilderij trouwens ook van wilde kopers uit het buitenland"

Het meesterwerk 'Dood van de Heilige Maagd' van de Franse schilder Nicolas Poussin is nu erkend als topstuk.
Foto Lukas Het meesterwerk 'Dood van de Heilige Maagd' van de Franse schilder Nicolas Poussin is nu erkend als topstuk.