"Herinnering aan tragedie levendig houden"

KAROLIEN JOOSSENS SCHRIJFT ROMAN OVER OORLOGSDRAMA UIT ZOMER 1944

Auteur Karolien Joossens bij haar handgeschreven manuscript van 'De tragedie van Swerthout-Wittebeek'.
Bollen Auteur Karolien Joossens bij haar handgeschreven manuscript van 'De tragedie van Swerthout-Wittebeek'.
'De tragedie van Swerthout-Wittebeek' vertelt het oorlogsdrama dat de dorpjes Meensel en Kiezegem verscheurde in de zomer van 1944. "Mijn boek is fictie, maar gebaseerd op documenten en getuigenissen uit die tijd", zegt schrijfster Karolien Joossens (39). "Dit verhaal mag nooit vergeten worden. Hier zijn oorlogsmisdaden begaan."

Zeven jaar geleden verhuisden Joossens en haar vriend van Geel naar de Tielt-Winge. "Eén van de huizen die we gingen bekijken was in de Kerkstraat in Kiezegem. De buurman vertelde me wat daar in augustus 1944 is gebeurd." Gaston Merckx, de leider van de zwarte brigade werd toen door leden van het verzet neergeschoten. Als vergelding hielden collaborateurs razzia's waarbij dorpelingen werden gedood of afgevoerd naar de concentratiekampen. Tientallen inwoners van Meensel-Kiezegem lieten daarbij het leven.


"Ik had deze geschiedenis nooit eerder gehoord en was erdoor aangedaan", zegt Joossens. "Het verbaasde me dat er zo weinig over geweten is buiten de gemeente. Het is nochtans een ingrijpende gebeurtenis die tot vandaag blijft nazinderen in de lokale gemeenschap." Joossens ging zich in het onderwerp verdiepen. "Ik ben gaan praten met getuigen die zich de razzia's levendig herinneren, mensen die nu in de negentig zijn, maar ook nabestaanden en achterkleinkinderen van slachtoffers. Zij toonden geen rancune, maar verdriet."

Meerdere perspectieven

Verder las ze ontelbare dagboeken, brieven en getuigenverslagen. "Omdat er over de feiten al veel non-fictie verschenen is, besloot ik twee jaar geleden er een roman over te schrijven. Ik laat het verhaal niet beleven door één enkel hoofdpersonage, maar vanuit verschillende perspectieven. Zo zie je alles zowel door de ogen van de dorpelingen, als verzetslieden én collaborateurs. Op deze manier wil ik de lezers een breed beeld aanreiken zodat ze zelf kunnen zoeken naar antwoorden."


Joossens kon terugvallen op een uitgebreide literatuur en bronnen. "De werkgroep NCPGR-Meensel-Kiezegem '44 heeft mij verder geholpen met hun eigen publicaties. Ik raadpleegde 21 boeken en interviewde 50 mensen. Daarnaast bekeek ik de serie die tv-maker Maurice De Wilde in de jaren 80 over het drama maakte. Van zijn toenmalige medewerkers heb ik een schat aan informatie gekregen."


"Mijn werk is een fictief verhaal", benadrukt Joossens. "De namen van de betrokkenen zijn veranderd en sommige gebeurtenissen heb ik weggelaten of aangepast. De kwestie ligt immers nog heel gevoelig en ik wil geen oude wonden openrijten. Het doel is dat het verhaal opnieuw kenbaar wordt gemaakt. Jonge mensen moeten weten wat er kan gebeuren als nationalisme te ver gaat."

Crowdfunding

Dankzij haar werk heeft Joossens meteen heel wat mensen leren kennen in haar nieuwe gemeente. "Ik merk dat de dorpelingen elk jaar vrijwillig samenwerken om de herinnering aan de oorlog levendig te houden. Dat geeft hoop voor de toekomst", zegt ze. "Mijn boek is klaar, al er is nog veel onderzoek nodig om de hele context van het drama te schetsen. Het verwondert me dat de Belgische overheid nooit een onderzoek naar de feiten heeft bevolen. Per slot van rekening zijn hier oorlogsmisdaden begaan."


De roman wordt in het voorjaar van 2018 uitgegeven bij de onafhankelijke uitgeverij Beefcake Publishing. Er is een crowdfunding opgestart om het te financieren. "Afhankelijk van hoe hoog het verzamelde bedrag is, zal de oplage bepaald worden. We streven naar 8.000 euro", zegt Joossens. Wie het op voorhand online koopt, is zeker van een exemplaar. Je kan bestellen via http://www.worldofcrowdfunding.com/de-tragedie-van-swerthout-wittebeek.