Ontdek onze vijf favoriete plekjes in vernieuwde AfricaMuseum

Interactieve tentoonstelling legt nadruk op hedendaags Afrika

Opening Afrika Museum: Binnenplaats van het museum.
Baert Marc Opening Afrika Museum: Binnenplaats van het museum.
Het AfricaMuseum in Tervuren opent zaterdag na vijf jaar opnieuw de deuren met een officiële openingsceremonie. Wij konden al een kijkje nemen in het AfricaMuseum 2.0 en werden rondgeleid door de enthousiaste gids Katrien Van Craenenbroeck. Zij neemt ons mee langs haar vijf persoonlijke hoogtepunten.

1. De robot

Over haar eerste favoriete stop hoeft Katrien niet lang na te denken. “De robot”, roept ze uitbundig. Ze heeft het over Moseka, de verkeersrobot die centraal in het museum staat te pronken. “In Congo gebeuren veel verkeersongevallen”, legt Katrien uit. Om daar iets tegen te doen, ontworpen vrouwelijke Congolese ingenieurs een verkeersrobot die in Kinshasa en andere Congolese grootsteden het verkeer regelt. Moseka staat in het museum in een transitiezone en regelt daar het ‘verkeer’ van bezoekers tussen de zalen van mens- en natuurwetenschappen.

‘Moseka’ betekent in het Lingala ‘jong meisje’. Dit jonge meisje is 2,9 meter hoog, weegt 160 ton en wordt aangedreven door zonnepanelen. Moseka regelt in Congo niet alleen het verkeer, maar zingt tegelijk ook een populair liedje over verkeersveiligheid dat Congolese kinderen leren op school. Katrien is vooral fan van de robot, omdat die de creativiteit van het hedendaagse stadsleven in Congo toont. “Moseka is met haar 2,9 meter niet alleen imposant maar ook onomkoopbaar”, knipoogt ze.

In  Atlanta (VS) werd Moseke zelfs bekroond met de WorldSafeAwards Innovatieprijs 2017-2018. Door de vele positieve reacties wordt de robot nu ook naar andere Afrikaanse landen geëxporteerd. 

Opening Afrika Museum: Bovenste deel van de robot.
Baert Marc Opening Afrika Museum: Bovenste deel van de robot.

2. De Talen en Muziekzaal

Voor de tweede must-see neemt Katrien ons mee naar de Talen en Muziekzaal. “Hier tonen we de enorme rijkdom aan Afrikaanse talen”, vertelt onze gids. “In het Westen zijn we heel erg op schrift gesteld. Talen zonder schrift worden vaak als onbestaand beschouwd”, legt Katrien uit. Maar dat is volgens haar onterecht. “Bepaalde bantutalen gebruiken een melodie om woorden en zinnen een andere betekenis te geven”, verduidelijkt ze. Dat kunnen de bezoekers in het nieuwe museum op een interactieve manier ontdekken.

“De orale overdracht is in Afrika heel belangrijk en de orale cultuur daarom ook heel sterk”, vertelt Katrien. “Verhalen spelen dan uiteraard een heel grote rol”. Die verhalen kan je in het museum beluisteren via geluidsfragmenten en video’s. Niet alleen de oude verhalen maar ook hedendaagse stadslegendes komen aan bod.

Taal is in Afrikaanse culturen nauw verbonden met muziek. Daarvoor is dan ook veel aandacht in het nieuwe museum. “Bezoekers kunnen in deze zaal zelf instrumenten uitproberen”, vertelt Katrien. Dit sluit aan bij de nieuwe visie van het museum dat voortaan sterk interactief te werk wil gaan. Het museum wil de bezoekers veel meer zelf laten ervaren om ze tot nadenken aan te zetten.

Opening Afrika Museum: Bezoekers kunnnen verschillende instrumenten zelf uitproberen.
Baert Marc Opening Afrika Museum: Bezoekers kunnnen verschillende instrumenten zelf uitproberen.

3. De Music Corner

Katrien leidt ons  verder doorheen het museum naar de Music Corner. “Daar kunnen bezoekers dansen op Congolese rumba”, zegt ze. De swingende muziek transporteert de bezoekers naar Leopoldstad van de jaren ’30. “Je wordt meegenomen op de weg die het muziekgenre tot op vandaag doorkruiste”, legt ze uit. “Door zelf te bewegen en te luisteren kan je de Congolese cultuur van dichtbij leren kennen”.

Opening Afrika Museum: Muziek, onlosmakelijk verbonden met Afrika.
Baert Marc Opening Afrika Museum: Muziek, onlosmakelijk verbonden met Afrika.

4. Virtual Reality

Iedereen die ooit heeft gedroomd van een reis naar Afrika, hoeft voortaan geen vliegtuig meer op te springen. Met de Virtual Realitybrillen stappen de bezoekers meteen het hedendaagse Congo binnen. “Met deze brillen word je onmiddellijk getransporteerd naar het Congolese regenwoud of het bruisende leven in Kinshasa”, verduidelijkt onze gids. “Het is voor veel mensen een unieke belevenis”, vertelt Katrien. “De brillen tonen dat Congo niet tijdloos is maar dat Afrika wel degelijk beweegt”! De bedoeling is om op deze manier een levendige tentoonstelling van een hedendaags Afrika te creëren.

Opening Afrika Museum: Een reis naar het regenwoud.
Baert Marc Opening Afrika Museum: Een reis naar het regenwoud.

5. Africa Tube

Met de Africa Tube eisen ook jongeren hun eigen plaats op in het nieuwe AfricaMuseum. Zes jongeren van Afrikaanse origine kregen de kans om hun eigen ruimte in het museum in te richten waarin zij het digitale Afrika presenteren. “Er leeft heel veel op het internet in Afrika waar wij in het Westen niks van weten”, vertelt Katrien. “Hoewel we denken dat we op het internet alles kunnen vinden, is dat niet altijd zo. Ook het internet filtert onze blik op Afrika”. Dat komt volgens haar omdat algoritmes ons ‘witte data’ voorschotelen. Met de Africa Tube willen de jongeren de bezoekers laten zien wat er leeft in de afro-cyberspace. “Zij tonen ons wat er leeft op het ‘Afrikaanse’ internet”, aldus de gids. Ook in de toekomst zullen jongeren aan dit project kunnen blijven werken. “Zo kunnen zij blogs, platforms, muziek enzovoort uit Afrika en de Afrikaanse diaspora ontdekken en delen”, vertelt Katrien.

Een nieuw museum, een nieuwe blik

Een grondige renovatie moest het museum ontdoen van haar ouderwetse en koloniale blik op Midden-Afrika. “Wij nemen als museum afstand van het kolonialisme dat gebaseerd is op een racistisch en autoritaire bestuursvorm”, legt de directeur van het AfricaMuseum Guido Gryseels uit. Om dat te doen profileert het museum zich voortaan niet meer als ideologische, maar wel als wetenschappelijke instelling. “Wij willen een forum van debat worden waar verschillende opinies aan bod kunnen komen.” Op die manier wil het museum de eurocentrische blik op Afrika doorbreken. “Wij gaan voortdurend in dialoog met Afrikaanse gemeenschappen, onder andere door medewerkers van Afrikaanse origine aan te nemen”, aldus de directeur.

“Met de renovatie is het museum geëvolueerd van een dode tentoonstelling van een tijdloos Afrika naar een levendige tentoonstelling van het hedendaagse Afrika”, gaat directeur Gryseels verder. Daarbij wordt niet alleen aandacht geschonken aan het koloniale Afrika maar ook aan de lange Afrikaanse geschiedenis van voor de kolonisatie. “In Afrika is de mensheid tot slot ontstaan”, stelt Gryseels. Daarbij zet het museum veel meer in op interactiviteit met de bezoekers. “Wij willen de mensen zelf laten nadenken en hun eigen mening laten vormen”, besluit de directeur.

Opening Afrika Museum: Beelden die koloniaal verleden verheerlijken werden in een afzondelijke zaal gezet.
Baert Marc Opening Afrika Museum: Beelden die koloniaal verleden verheerlijken werden in een afzondelijke zaal gezet.



Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.