"Mijn mama, zij was pas écht rock-'n-roll"

Kunstenaar van 'Holy Cow' over zijn turbulente parcours en ambities

Tom Herck haalde de voorbije weken de wereldpers en joeg conservatieve katholieken de gordijnen in.
Foto Erik Jamar Tom Herck haalde de voorbije weken de wereldpers en joeg conservatieve katholieken de gordijnen in.
Met een gekruisigde koe in Kuttekoven haalde Tom Herck (33) de wereldpers en jaagde hij conservatieve katholieken in ons land op stang. Maar achter die schenenschopper uit Sint-Truiden schuilt een man die nog alle dagen opzoek is naar zichzelf. "Ik deed ooit een DNA-test om te zien wie ik écht ben. Half Truieneer, half Balkan. Heerlijk toch?"

"Op mijn drieëndertigste ben ik net zo oud als Jezus was toen hij aan het kruis stierf. Wist je dat?" Een knipoog naar de mediastorm die de kunstenaar te verduren kreeg omwille van een gekruisigde koe in de kerk van Kuttekoven. Zijn Holy Cow. Het sterkste werk dat hij ooit heeft gemaakt, vindt hij zelf. Maar wie is de man achter de kunstenaar, het enfant terrible dat elke ochtend ontwaakt in de schaduw van de Onze-Lieve-Vrouwekerk in hartje Sint-Truiden?


Je woont bijna tegen dé kerk van Sint-Truiden. Kan het nog symbolischer?


"Maar het is dan ook een prachtig gebouw. Het is op vlak van kunst en architectuur misschien één van de eerste herinnerigen die ik heb als kind. Inspirerend. Ik denk trouwens dat veel inspiratie in de mens vertrekt vanuit de beleving in je kinderjaren."


Wat ons naadloos bij de vraag brengt: hoe waren jouw kinderjaren?


"(Lacht) Laten we zeggen dat de term 'enfant terrible' op zijn plaats was. Mijn jeugd was niet héél rooskleurig als ik erop terugblik. Op mijn zesde zijn mijn ouders gescheiden, wat toch een indruk heeft nagelaten. Ik groeide op in een sociale woonwijk. Papa was ober en kunstenaar na zijn uren. Mama poetste in het ziekenhuis. Als student heb ik er stevig de kantjes van af gelopen en mijn ouders vaak de stuipen op het lijf gejaagd. Maar ik ga nog constant op zoek naar mijn achtergrond. Zo onderging ik ooit een DNA-test om mijn roots te kunnen achterhalen. Resultaat: West-Europeese, maar ook Slavische roots uit de Balkan. Dat laatste heb ik wellicht via mijn mama, ze heeft nooit geweten wie haar vader was."


Tijdens het Holy Cow-project week je eigen vader niet van je zijde. Welke rol speelt hij in je leven?


"Hij is een immense steun op alle vlakken. Ik heb dat artistieke ook van hem. Van kindsbeen af zag ik hem aan het werk als kunstenaar en bracht uren door in zijn atelier. Zelf boetseren en tekening maken, het hoorde bij mijn jeugd. Ik ben hem zeer dankbaar. Maar de band met mijn moeder was misschien nog sterker. Van haar hebben we in januari dit jaar helaas afscheid moeten nemen. Ze stierf aan de gevolgen van ALS."


Je zat toen in de voorbereidingen op je Holy Cow-project. Dat moet ontzettend zwaar zijn geweest.


"Mama koos uiteindelijk voor euthanasie na een strijd van twee jaar. Dus we wisten dat het er aan zat te komen. Na haar overlijden kreeg ik haar halsketting waar een stier op staat, verwijzend naar haar sterrenbeeld. Mama had ook een sterk karakter en was een vechter. Een echte stier... ironisch dat nu net een rund mijn 'spirit animal' is. Mijn mama, dat was pure rock-'n-roll. Ze grapte nog op haar sterfbed dat ze een open kist wilde, en dat we haar handen gevouwen op haar borst moesten leggen. Alleen wilde ze dan één middelvinger laten uitsteken, voor bepaalde mensen die haar kwamen begroeten maar haar eigenlijk nooit echt konden luchten."


En heb je dat ook gedaan?


"Nee, de kist bleef gesloten want mama was te zwaar afgetakeld. In haar laatste maanden heb ik samen met de verpleging en enkele van haar vriendinnen voor haar gezorgd. Mijn moeder was een zeer respectabele en fiere vrouw met haar eigen normen en waarden en vooral veel gezond verstand."


Hoe zit het met je eigen liefdesleven? Mini-Herckjes in aantocht?


"Dat is nog niet aan de orde. Ik zou ooit wel een zoon willen of zo, maar een partner is moeilijker. Ik heb wel heel wat vriendinnen gehad, en soms zelfs meerdere jaren, maar ik kan precies niet lang geboeid blijven en ben nogal dominant."


Misschien heb je veel nood aan vrijheid?


"Ik voel me wel vaak gevangen. Sinds mijn tienerjaren had ik steeds de behoefte om te ontsnappen aan mijn omgeving."


En toch lanceer je je strafste werk in een kerk in het godvergeten Kuttekoven.


"Waar je je werk tentoonstelt maakt voor niet veel uit. De weg naar de definitieve creatie vind ik dan weer wél enorm belangrijk. Zodra het er staat, heeft het plaats gevonden in de tijd en is het gerealiseerd. Ik ben begonnen als graffiti-spuiter, illegaal op muren en treinwagons van België tot in New York. Vandaag kan ik leven van mijn kunst - ik verkoop voornamelijk schilderijen op doek - en daar ben ik fier op."


Waar zien we Tom Herck over pakweg tien jaar?


"Ik wil de Champions League spelen. Mijn ambitie is groot. Als veertiger zit je als kunstenaar in je topjaren, maar het kunstwereldje is zeer gesloten. Je geraakt daar niet of amper in zonder contacten. Maar ik ben een doorzetter, iets dat ik van mijn papa erfde. Ik kan me soms op het impulsieve af op iets storten vol passie. Dat is voor mij het grootste genot."