Bijzonder beeld blijft over de tong gaan

FOTO-EXPO EN FILM OVER WERK FRANS HEIRBAUT IN MUSEUM STEM

Het bronzen beeld van Frans Heirbaut op de Grote Markt.
Joris Vergauwen Het bronzen beeld van Frans Heirbaut op de Grote Markt.
Vijf weken na de onthulling van zijn meest geprezen en besproken werk krijgt kunstenaar Frans Heirbaut een mooi vervolg voorgeschoteld. In museum SteM speelt de film 'Bespiegelingen' over zijn opmerkelijk beeld van de stichters van Sint-Niklaas. Dat kunstbeleving ook een heilzame, therapeutische werking heeft, bewijst een groep patiënten van psychiatrisch ziekenhuis Sint-Lucia met een bijzondere foto-expo over het beeldhouwwerk.

'Aan het beeld van die twee geraamtes die een selfie nemen'. Het centrum van Sint-Niklaas heeft er sinds kort een herkenbare plek bij waar mensen met elkaar afspreken. Op nog geen vijf weken kent iedereen het beeld van de stichters van Sint-Niklaas, van de hand van kunstenaar Frans Heirbaut uit Sinaai. Dat is op zich al een prestatie. "Ik sta er zelf van te kijken hoeveel het beeld over de tongen gaat. Dat is erg fijn natuurlijk. Dit is met voorsprong mijn meest besproken werk", vertelt Frans Heirbaut.

Kunstenaar Frans Heirbaut (centraal) en zijn originele beeldhouwwerk in gips, samen met de ergotherapeuten van Sint-Lucia en de filmmakers.
Joris Vergauwen Kunstenaar Frans Heirbaut (centraal) en zijn originele beeldhouwwerk in gips, samen met de ergotherapeuten van Sint-Lucia en de filmmakers.

'Bespiegelingen'

Het beeld heeft natuurlijk veel meer diepgang dan hoe het in de volksmond wordt omschreven. Dat komt mooi tot uiting in 'Bespiegelingen', de film die Jef Maes en Trees Heirbaut over het werk en zijn schepper maakten. "Een jaar lang hebben we Frans gevolgd, vanaf het prille idee, de creatie in zijn atelier, bij de fresco's van de 'Danse Macabre' in de kerk van het Franse La-Ferté-Loupière tot bij de bronsgieter en uiteindelijk de onthulling op de Grote Markt. Het was heel bijzonder om de totstandkoming van dit meesterwerk van zo dichtbij te volgen. Dit werk is totaal anders dan zijn eerdere werken, zoals de houten beelden die hij maakte van Jan Hoet en Fred Bervoets."


Niet alleen de filmmakers, maar ook een vijftigtal patiënten van psychiatrisch ziekenhuis Sint-Lucia keken maandenlang mee over de schouder van de kunstenaar. Al jaren prikkelen de ergotherapeuten van Sint-Lucia hun patiënten met artistieke fotografieprojecten, buiten de muren van de psychiatrie. Deze keer bracht hen dat tot in het atelier van Frans Heirbaut, waar zijn kunst ook een heilzame werking vertoonde.

Foto-expo in SteM

"Het was heel bijzonder om het hele proces mee te maken. De patiënten keken er telkens echt naar uit en raakten erg betrokken. Het hielp hen om hun plaats in de wereld terug te vinden, een hobby of passie te ontwikkelen en hun identiteit weer te vormen. Voor onze patiënten is het vaak moeilijk om de drempel naar de buitenwereld te overwinnen. In het atelier van Frans was die drempel niet zo groot. Het was voor hen als het ware telkens een beetje thuiskomen", klinkt het.


In totaal maakten ze een 2.000-tal beelden. Een selectie van 35 foto's wordt in het museum SteM getoond, naast het originele beeld van Frans Heirbaut in gips.


Voor de kunstenaar zelf was het ook bijzonder om in zijn creatieve proces het onderwerp te zijn voor film en fotografie. "Ik begon anders te kijken naar mijn werk. Je kijkt als het ware mee, met andere ogen, als een buitenstaander soms, naar je eigen beeld. Ik vond het bijzonder fijn om de patiënten te ontvangen in mijn atelier. Kunst staat niet los van de maatschappij, het staat er middenin."


De foto-expo is nog tot 17 december te bezichtigen in het museum SteM, bij de tentoonstelling van de Lucasgezellen. De film 'Bespiegelingen' gaat morgen om 15 uur in première in het Museumtheater op Zwijgershoek en is verkrijgbaar op dvd bij de toeristische dienst en in het museum SteM. Info: www.singeling.be.