"Ik heb niet eens geld voor een nieuwe auto"

Cineast Rob Van Eyck verwierf cultstatus maar werd niet rijk met zijn films

Foto Mertens
Filmmaker Rob Van Eyck uit Zichem blies gisteren 75 kaarsjes uit. Een klein wonder, want een overdaad aan whisky en het roken van twee pakjes Johnson per dag eist stilaan zijn tol. Van Eyck werd in 1985 getroffen door een zwaar hartinfarct, maar de cineast knokte terug. Hij herstelde volledig en liet sindsdien nog een half dozijn films los op de mensheid. Van Eyck verwierf een cultstatus en maakte ook furore in Hollywood. "Maar mijn films hebben me financieel niet veel opgeleverd. Ik heb nu zelfs geen geld om een auto te kopen."

'De hoogmis van de slechte smaak'. Zo werd The Afterman bij de lancering genoemd. De low-budgetprent van de Zichemse cineast Rob Van Eyck werd destijds weggehoond door filmcritici. Maar kijk: bijna dertig jaar later heeft de film een echte cultstatus bereikt. Volgende maand, op 14 april, wordt het derde deel van de Afterman-trilogie voorgesteld in Brussel. Nochtans scheelde het geen haar of hij had de première van het eerste deel niet meegemaakt. Vlak voor de lancering werd Van Eyck geveld door een zwaar hartinfarct. Maar de cineast knokte terug. Gisteren vierde hij zijn 75ste - of, zoals hij het zelf zegt: voor de derde keer zijn 25ste - verjaardag.


Rob Van Eyck: "Toen ik in 1985 werd weggevoerd met de ziekenwagen, zei ik tegen de verplegers: Als ik sterf, heb ik toch een schoon leven gehad. Dat is straks dertig jaar geleden. Het infarct kwam niet onverwacht. Ik voelde me al een tijdje misselijk. Afterman was net gemonteerd en ik ging naar huis omdat ik me niet goed voelde. Ik ben nog met de auto naar huis gereden. Omdat mijn armen zo'n pijn deden, heb ik met mijn knieën gestuurd. Eens thuis ging ik naakt op de grond liggen. Daar heeft mijn vrouw me gevonden. En ik heb het overleefd. Volgens de dokters moet ik mijn overgrootouders op mijn blote knieën bedanken voor mijn sterk gestel."

Ben je na je hartinfarct maniakaal op je gezondheid gaan letten?

"Voor mijn infarct deed ik niets anders dan zuipen en feesten. Sindsdien is dat toch veranderd. Ik heb geen sterkedrank meer aangeraakt. Ik ben ook gestopt met roken. Pas op, ik ben geen geheelonthouder: ik drink nog altijd wijn en bier. Maar ik let wel op mijn voeding. Saus is bijvoorbeeld uit den boze. Ik eet ook veel vis en paardenvlees."

Afterman 3 is al voorgesteld op het festival van Cannes. Klopt het dat je daar kind-aan-huis bent?

"Het was al de 37ste keer dat ik naar het festival ging. Ze kennen me daar ondertussen wel. Ik was met Afterman de eerste Belgische regisseur die succes had in het buitenland. Robbe De Hert en al die andere regisseurs vielen steil achterover. Ze begrepen er niets van. Japan heeft de rechten op de film voor Zuid-Oost Azië gekocht. Ze betaalden me een voorschot van 10.000 dollar, achteraf trok ik nog eens 90.000 dollar. Met een deel van dat geld heb ik mijn vrouw het hotel laten betalen. En de rest? Dat heb ik opgebrast. Champagne voor iedereen en baccarat spelen met acteur Omar Sharif. Op een half uur tijd was ik al mijn geld kwijt. Maar ach: ik had toch maar mooi met Sharif in het casino gespeeld. Wie kan dat zeggen?"

Ben je eigenlijk bevriend met beroemdheden?

"In de jaren zeventig leerde ik in Cannes ook regisseur Martin Scorsese kennen. Hij had Taxi Driver toen nog niet gedraaid. Hij kende mijn Afterman-film en vertelde me dat hij ook graag zo'n apocalyptische film zonder dialoog wilde maken. Jaren later woonde ik een persconferentie van hem bij. Samen met Brad Pitt, Angelina Jolie en Matt Damon kwam ook Scorsese na afloop weer naar buiten. Hij kwam meteen naar mij toe en zei: Mister Rob, how do you do?"

Je bent uiteindelijk wel niet rijk geworden van Afterman.

"Neen, de Amerikanen hebben me bij mijn kloten gehad. Zonder een voorschot te betalen, hebben ze de film gekocht voor 100.000 dollar. Toen ik informeerde omdat er maar geen geld op tafel gelegd werd, bleek dat de firma failliet was. De film is jaren later uitgebracht door een ander productiehuis, maar ik heb nooit een cent gezien. Volgens een advocaat is er weinig aan te doen. Maar ik laat het niet aan mijn hart komen. Ik heb al rijkelijk geleefd. Al heb ik nu wel geen geld om een nieuwe auto te kopen, sinds mijn vorige auto in panne is gevallen."

Volgende maand komt Afterman 3 uit in ons land. Denk je op je 75ste nog niet aan je pensioen?

"Ik ga geen financiële risico's meer nemen, maar ik broed nog wel op enkel projecten. De verfilming van het verhaal van Stegger, de Strooper van Ernest Claes, bijvoorbeeld. Eigenlijk zou Matthias Schoenaerts daar de ideale hoofdrolspeler voor zijn. Of ik hem al gecontacteerd heb? Neen. Maar wat niet is, kan nog komen. Ook de Dutroux-film Blue Belgium krijgt een vervolg. Ik moet alles nog wel financieel rondkrijgen."

De voorbije twee dagen was president Obama op bezoek in ons land. Ik heb me laten vertellen dat je hem onlangs een brief hebt geschreven.

"Klopt, ik heb hem een brief gestuurd met een kopie van Afterman 3. Die film toont hoe de wereld ten onder gaat aan de klimaatverandering. Of ik daar een antwoord op heb gekregen? Nee. Mocht ik wat jonger geweest zijn, was ik gisteren zeker naar Waregem gegaan om te proberen Obama een exemplaar van mijn film cadeau te doen."