Laatste kopersmid van ons land stopt ermee: “Niemand wil nog koperen koffiepot”

Frank Andries, de laatste kopersmid van Mechelen, stopt ermee.
David Legreve Frank Andries, de laatste kopersmid van Mechelen, stopt ermee.
De laatste kopersmid van het land hangt zijn hamer aan de haak. “Koperen koffiepotten, paraplubakken of cachepots, niemand die ze nog wil”, verklaart Frank Andries (60) zijn beslissing om met pensioen te gaan. En zo komt er een einde aan een eeuwenoud ambacht.

De Keerbergenaar verwelkomt ons in zijn verrassend grote atelier, achter de ouderlijke woning vlakbij de Nekkerhal in Mechelen. De tijd lijkt er te zijn blijven stilstaan. “Dat is ook zo. In mijn ambacht bestaat er niks moderns. Hier staan metaalbewerkingsmachines, maar veel blijft handwerk. De hamer was mijn hoofdmateriaal”, vertelt Andries. Hij is naar zijn zeggen de laatste kopersmid die nog zelf potten maakte. “Er blijven er nog wel die herstellingen uitvoeren.”

In zijn grote werkplaats herkennen we een smisse, tal van werkbanken, een massa hamers en koperen potten en een bad met een blauwe stinkende vloeistof in. “Kom daar maar niet te dicht met je kleren bij. Het is salpeterzuur. Het koper wordt er in afgebeten”, verklaart hij. De verwarming gebeurt nog met kolenkachels. Alles gaat de komende weken weg. Het ouderlijke huis en het atelier worden verkocht.

Dinanderie

“’Als je de laatste bent dan zal je wel veel werk hebben’, hoor ik wel eens. Maar dat is niet zo. De dingen die je hier ziet staan, zal je herkennen van bij je grootmoeder. Bij de jeugd is het gedaan. Zelfs in Dinant, het mekka van de dinanderie, is er geen kopersmid meer. Ik had er nog een klant, nota bene een bakker die koffiepotten verkocht aan toeristen. Ook in Brugge wordt het nog verkocht aan toeristen. Belgen willen geen koper meer.”

Op een van de werkbanken herkennen we ook stukken kerkinterieur. “Uit de Begijnhofkerk”, verklaart de smid. “De laatste jaren heb ik bijna alle kerken van Mechelen gedaan. Ik voeg ontbrekende stukken weer toe en herstel schilderingen. Dat is tof werk om te doen. Waar de kerken nu naartoe moeten? Dat weet ik niet. Ik geloof dat er in Gent nog een is die dergelijke herstellingen doet.”

Rubens

Hier en daar herkennen we ook figuratief werk, maar dat is al decennia verleden tijd. “Vroeger sloegen we nog schotels, voor Antwerpen bijvoorbeeld deze Rubens. Maar dat is al lang volledig verdwenen.”

Ergens vindt hij dat wel spijtig. “Het ambacht bestaat al van in de middeleeuwen. In de jaren 1400 en 1500 had je in Dinant alleen al misschien 500 kopersmeden.” Zelf beoefende hij zijn vak liefst 45 jaar. Het waren zijn grootvader Frans en vader Jan die 73 jaar geleden de smederij opstartten. “Beide zijn tot hun 83ste blijven werken. Bij mij zal dat niet het geval zijn. Ik had dit graag in bijberoep blijven doen, maar daarvan kan ik het atelier niet onderhouden.”

Opvolging had hij sowieso niet. Niet alleen heeft zijn vak geen toekomst, het was ook niets voor zijn enige dochter. “Voor vrouwen is het beroep nogal zwaar en vuil. Proper is dit werk echt niet. En toch heb ik het altijd graag gedaan.” Koperwerk is wel duurzaam. “Zie je die koolbus? Die is vijftig jaar oud. Koop je een ijzeren dan is die na twee jaar doorgeroest. Maar hoe gaat dat tegenwoordig? Dan kopen ze gewoon een nieuwe.”

David Legreve
David Legreve
David Legreve
David Legreve
David Legreve
David Legreve
David Legreve
David Legreve
David Legreve
David Legreve
David Legreve



6 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Rory Dull

    Grootvader heeft zulke zaken nog handgemaakt moeten stoppen in de jaren '70 wegens buitenlandse concurentie....toen vanuit Italie waar ze machinaal werden geproduceerd...een ambacht zoals meerdere die toen begonnen dood te bloeden

  • Peter Buyck

    Niemand weet waar ze te krijgen zijn... of anders tegen hoge kostprijs vs de maroquinerie uit China...

  • PIETER ROGIERS

    Jammere evolutie, steeds minder ambachtslieden en kleine zelfstandigen. Ook in de landbouw heeft minder dan 10 % van de boeren een opvolger, waar gaat dit heen?

  • Pascale Hendrickx

    Die man deed ook het vertinnen van koperen potten. De enige die nog goed werk leverde... Spijtig. Dat hij maar geniet van zijn pensioen.

  • Zjeppe Fierens

    Eens gekookt in koperen pannen, wil je geen andere meer. Veel en veel betere warmtegeleiding.