"Terreur maakte Kazerne Dossin relevanter"

VIJFJARIG MEMORIAAL HOLOCAUST EN MENSENRECHTEN DIT WEEKEND GRATIS

Historicus Jan Maes met de 88-jarige Marcel Horowitz, een man met een fenomenaal geheugen, aan de portrettenmuur. Daar zijn 265 foto's bijgekomen, mede dankzij Horowitz.
David Legreve Historicus Jan Maes met de 88-jarige Marcel Horowitz, een man met een fenomenaal geheugen, aan de portrettenmuur. Daar zijn 265 foto's bijgekomen, mede dankzij Horowitz.
Kazerne Dossin bestaat vijf jaar. Het museum en memoriaal over Holocaust en mensenrechten trakteert bezoekers op een gratis bezoek. Het waren bewogen eerste vijf levensjaren, gekenmerkt door aanslagen en terreurdreiging. "We zijn daardoor relevanter geworden."

Kazerne Dossin opende op 26 november 2012 officieel de deuren in aanwezigheid van koning Albert II. Amper een dag later veroorzaakte een bommelding van een grappenmaker ophef, het zou er met échte aanslagen op het Joods Museum in Brussel op 24 mei 2014 niet op beteren. De terreurdreiging gaf het immense bezoekerscijfer van het eerste jaar - 98.000 mensen overrompelden Kazerne Dossin - tijdelijk een knauw en maakte tal van veiligheidsmaatregelen nodig. "De terreurdreiging heeft ook voordelen met zich meegebracht. Ik moet in tijden van 'fake truths', Brexit, polarisatie en radicalisering de relevantie van Kazerne Dossin niet meer uitleggen", zegt directeur Christophe Busch.


Kazerne Dossin wil niet alleen herinneren, maar ook een les leren uit een van de zwartste bladzijden uit onze geschiedenis. "De dynamieken zijn tijdloos. We voelen een gigantische noodzaak om onze bezoekers daartegen te wapenen. Kijk naar 'fake truths', dat is niet nieuw, dat hebben we al gezien. In die zin is het bijzonder boeiend dat we niet alleen de duizenden scholieren bereiken die voorheen ook het Joods Museum voor Deportatie en Verzet bezochten. Voor de geïntegreerde politie werkten we een programma uit - we tellen nu al vijftig politietrainers. De magistratuur en justitie volgden. Voor minderhedenorganisaties werken we nu rond polarisatie. Wat moet een leerkracht doen die in zijn klas aanhangers van Gülen en Erdogan tegenover elkaar heeft staan?"

Directeur Christophe Busch.
David Legreve Directeur Christophe Busch.

265 nieuwe foto's

Wat al vijf jaar lang het meeste indruk maakt op bezoekers: de portrettenwand over vier verdiepingen van de meer dan 25.500 gedeporteerden die tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit de Dossinkazerne in Auschwitz terecht kwamen. Gisteravond zijn 265 nieuwe foto's onthuld. Een uitzonderlijk succes dankzij nieuw online en offline onderzoek. Rafid Alsaad vond 175 portretten terug door de beeldbank van Kazerne Dossin te vergelijken met die van Yad Vashem.

Fenomenaal geheugen

Historicus Jan Maes verzamelde dan weer nieuwe portretten voor Kazerne Dossin door leerlingen op vooroorlogse klasfoto's te identificeren. Hij kwam in contact met meer dan 1.214 oud-leerlingen van het Joodse Tachkemoni-Atheneum in Antwerpen die intussen over de hele wereld wonen. Bijzonder was zijn ontmoeting met Marcel Horowitz (88). "Dankzij zijn fenomenale geheugen kon hij maar liefst 31 van de 33 klasgenootjes bij naam noemen. Nochtans had hij de meesten van hen sinds 1942 niet meer teruggezien. Ik stelde vast dat 14 van de 33 leerlingen zijn gedeporteerd en dat tien van hen nog geen foto hadden in Kazerne Dossin. Die jongens krijgen dankzij die ene klasfoto een gezicht op de portrettenwand. Dat is heel belangrijk, want deze ene foto toont de afgrijselijke impact die de Holocaust in de Joodse gemeenschap heeft gehad", zegt Maes.


Iedereen kan het hele weekend vrij Kazerne Dossin bezoeken en gratis deelnemen aan activiteiten en rondleidingen. Momenteel loopt ook tijdelijke expo 'The Art of War' met werk van onder meer Goya, Masereel en Picasso. Busch wil meer internationale tentoonstellingen naar Dossin halen. Meer info op www.kazernedossin.eu.