Rocky Grispen zoekt én vindt onderaardse gangen: "Hopelijk wil de stad die schatten blootleggen"

Maaseikenaar (36) hoopt op subsidies van de stad Maaseik

De gang onder de kelder van De Pannenkoekenbakkerij is dichtgemetseld.
Karolien Coenen De gang onder de kelder van De Pannenkoekenbakkerij is dichtgemetseld.
Al een jaar is Rocky Grispen (36) uit Neeroeteren bezig met zijn onderzoek naar de onderaardse gangen aan de Maaseikse Markt. De Bokkenrijders - Limburgse rovers uit de achttiende eeuw - zouden er gebruik van hebben gemaakt. De resultaten zijn veelbelovend. "Ik hoop dat de stad mee wil helpen om die historische schatten bloot te leggen."

Meer dan honderd kelders ging hij af in het centrum van Maaseik en de omliggende hoofdstraten, op zoek naar dichtgemetselde muren die toegang kunnen geven tot de befaamde onderaardse gangen. Hij liep er nog niet zelf door met een brandende toorts, maar het verhaal van de Maaslandse Indiana Jones wordt met de dag concreter.

Wat weten we ondertussen?

"Ik heb in zeker veertig kelders dichtgemetselde muren gevonden die ofwel naar de zijwanden ofwel richting de Markt lopen. In enkele gevallen, zoals bij de kelder voor De Pannekoekenbakkerij, loopt er zelfs eerst een stukje gang vanuit die kelder, waarna je op een dichtgemetselde muur botst. Ik heb op enkele plaatsen al de toestemming gekregen om er door te boren. Ja hoor, het is er hol achterin. Kippenvel... dat gevoel kun je niet omschrijven."

Getuige Pierre Renet beschrijft hoe hij in de jaren vijftig in een meterslange gang van maximaal 1,5 meter hoog wandelde waar je om de twintig meter een soort nis had.

Rocky

Volgens critici lopen die gangen van kelder naar kelder zonder meer.

"Dat klopt voor een deel. Sommige kelders op de Markt zijn met elkaar verbonden, net zoals heel wat zolders. Blijkbaar gebeurde dat vroeger vaker. Maar de gangen die ik aan het ontdekken ben, lopen parallel met die kelders en gaan volgens mij verder richting de Maas en richting de Hepperpoort. Sinds mijn onderzoek zijn er al allerlei bruikbare tips binnengekomen en minstens vier afzonderlijke getuigenissen van Maaseikenaren op leeftijd zeggen eigenlijk alles."

Rocky Grispen voor één van de vele dichtgemetselde gangen.
Rocky Grispen Rocky Grispen voor één van de vele dichtgemetselde gangen.

Zijn er Maaseikenaren die zelf nog in die gangen hebben gelopen?

"Natuurlijk. Zo sprak ik met Pierre Renet, die als kind in de jaren vijftig in de Boomgaardstraat 6 woonde, vlakbij de Markt. Via zijn kelder trok hij als kind naar de buren, waar ze dan speelden in de onderaardse gang parallel met de huizen, eigenlijk onder de straat door. Hij beschrijft hoe ze in een meterslange gang van maximaal 1,5 meter hoog konden wandelen en waar je om de twintig meter een soort nis had. Het was er pikkedonker en ze speelden daar dan cowboy en indiaantje, met kaarsen. De 'boef' werd dan gevangen in een van die nissen. Ze kregen dan wel een uitbrander als ze werden betrapt door hun ouders. Die gang vertrok aan het 'Bokkenrijdershuis' en liep zo over de Boomgaardstraat richting de Markt."

Wat moeten we ons inbeelden bij het Bokkenrijdershuis?

"Dat smal huisje ligt op de hoek van de Boomgaardstraat en de Markt en was in de tweede helft van de achttiende eeuw eigendom van Henricus Houben, lid van de Bokkenrijders. Hij wordt gezien als het hoofd van de bende, die opereerde van 1780 tot 1785. Houben zou de zogenaamde Bokkenrijderseed in zijn huis afgenomen hebben. Van aan dat huis liep de onderaardse gang richting de Hepperpoort en links richting het standbeeld. Op de resultaten van de bodemscans zie je duidelijk die lijn, maar ik wil nog niet vooruit lopen op de feiten.”

Het Bokkenrijdershuis op de hoek waar Pierre Renet tegenover woonde, én als kind door de gangen liep.
Rocky Grispen Het Bokkenrijdershuis op de hoek waar Pierre Renet tegenover woonde, én als kind door de gangen liep.

De gigantische puzzel begint stilaan vorm te krijgen. Wat is de volgende stap?

"Zoals altijd is geld een belangrijke factor. Ik heb bodemscans laten nemen, tientallen grondboringen gedaan, honderden uren aan research en vooral veel spaargeld erin gestoken, maar ik hoop nu vooral op subsidies van de stad. Het is tijd dat we de 'schup' in de grond steken."

Als we de nieuwe burgemeester Tollenaere mogen geloven, wil hij de geschiedenis van Maaseik meer uitspelen, zoals Tongeren dat doet.

"Dat zou geweldig zijn. De Markt heeft nog zoveel schatten die niet ontdekt zijn. Ik heb bijvoorbeeld de fundamenten en deel van de kelder gevonden van het oude stadhuis uit de zeventiende-achttiende eeuw. Via een Nederlandse connectie raakte ik aan een oude tekening waarin je goed ziet hoe de stad er in 1700 uitzag. We kunnen zo de Markt reconstrueren en het verhaal van de Bokkenrijders eraan linken. Mensen vragen mij wanneer ze eindelijk door die gangen zullen kunnen lopen, maar daar komt natuurlijk veel bij kijken."

Je kunt ze niet zomaar allemaal blootleggen?

"Jawel, maar je kunt ze bedekken met glas en werken met lichtornamenten. Zo doen ze dat in Tongeren ook en op zoveel andere historische plaatsen. Het project heet niet voor niets 'Verborgen Maaseik'. Ik wil samen met de stad de historische schatten naar boven halen. Maaseik is een middeleeuwse stad en het lijkt alsof we dat vergeten zijn. Er is hier veel leegstand. Ik heb weet van zeker twee huizen die eeuwenoud zijn en al dertig jaar leeg staan. Onbegrijpelijk. We hebben een mooi historisch museum, maar ook daar kan meer uitgehaald worden."

Rocky Grispen
Rocky Grispen Rocky Grispen

Waar blijf je de drive en overtuiging vandaan halen?

"Ik doe alles alleen, dus het is soms zwaar. Ik krijg wel steun van mijn vriendin en van vrienden, maar dit is een gigantisch project dat de nodige steun zou moeten krijgen. Ik krijg energie van de vele reacties van Maaseikenaren. Het is zelfs leuk om te zien dat er ondertussen 'believers' en 'non-believers' zijn. Binnenkort wil ik trouwens een moment in het rusthuis inlassen voor een babbel met de bejaarden wiens geheugen nog meewil. Het geheugen van Maaseik moet je nu inschakelen."

En wat als het allemaal niet lukt?

"Als kind deed ik aan atletiek en opgeven bestaat niet in dat wereldje. Ik heb veel discipline aangekweekt en eind jaren negentig ben ik nog Vlaams kampioen steeple geweest. Als ik mij dus ergens in vastbijt, laat ik niet los. Natuurlijk lopen pistes soms dood, maar dan zoek je alternatieven. Sommige historici blijven eindeloos geloven in theorieën, maar ik durf er net wel van afwijken. Anders krijg je tunnelvisie", lacht Rocky. "Als de stad mij de kans geeft projectleider te zijn en budget vrij maakt, kan er veel mogelijk worden gemaakt. Het kan het toerisme doen floreren."




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.