"Absteigen und zwei Reihen machen!"

FRONTPARADIJS BRENGT DUITSE BEZETTING TIJDENS WO I TOT LEVEN

In De Kleine Essestraat worden de fietsers gecontroleerd door de Duitsers.
SVR In De Kleine Essestraat worden de fietsers gecontroleerd door de Duitsers.
Het eerste weekend van het Frontparadijs zit erop. Iedereen die de muzikale fietstheatertocht over de Eerste Wereldoorlog heeft afgelegd, is het er over eens: "Petje af. Ze snijden diep", verwoordt een toeschouwer het. "Mijn tranen hebben dicht gezeten."

De toon wordt meteen gezet bij de keiharde paspoortcontrole op het Gildhofplein, waarbij norse Duitse officieren de fietsende bezoekers zonder pardon afblaffen. "Absteigen und zwei Reihen machen! Schnell! (Afstappen en twee rijen maken! Snel!, nvdr)."


Een bezoeker (of is het een acteur?) heeft te veel noten op zijn zang en wordt bij wijze van voorbeeld hardhandig verwijderd door de soldaten. Bezoekers weten meteen hoe laat het is. Van daaruit gaat het door de Neerstraat naar De Zwaan, waar een zwart-wit cinema is ingericht. Onder pianobegeleiding wordt het nieuws voorgelezen. Plots het geluid van fluitende obussen. In paniek wordt de zaal razendsnel geëvacueerd.


Na een bloedige tussenstop in de kerk en bij voeders Denys gaat het uiteindelijk via een actiescène in de Kleine Essenstraat naar een mobiel bordeel in het Kwakkelhof. Afsluiten gebeurt op het stationsplein met een bevrijdingsfeest.

Onder begeleiding van een Duitse soldaat worden fietsers naar een bordeel gebracht.
SVR Onder begeleiding van een Duitse soldaat worden fietsers naar een bordeel gebracht.

Tristesse

Regisseur Bart Cafmeyer en scenarist Benedict Wydooghe zijn er wonderwel in geslaagd om in elk van de scènes een zekere tristesse te laten domineren. Het Frontparadijs toont zowel geweld als vermaak, maar zelfs het bordeel stemt tot nadenken. Een van de breed glimlachende danseressen heeft er 'La Mitraillette' als bijnaam. Omdat ze 150 soldaten per dag kan afwerken voor vijf mark het stuk. En als een indrukwekkende Bart Claeys in het lokaal van de heemkundige kring zijn toehoorders daarna toeschreeuwt dat de dorpsgeschiedenis geschreven is met bloed en dat zijn vader nog altijd tweedekkers hoort vliegen in zijn dromen, kun je een speld horen vallen.

Op het stationsplein vond een heus bevrijdingsfeest plaats.
SVR Op het stationsplein vond een heus bevrijdingsfeest plaats.

Vluchtelinge

Zowat het grootste risico dat Cafmeyer en Wydooghe namen, was de introductie van een stukje hedendaagse geschiedenis in het Frontparadijs. Bij voeders Denys vertelt een oorlogsvluchtelinge van toen haar verhaal, parallel aan het verhaal van een vluchtelinge van vandaag. Het Irakese meisje Nour (een actrice, geen echte vluchtelinge), vertelt er onder pianobegeleiding en in gebroken Nederlands een aangrijpend verhaal dat veruit een van de sterkste momenten van Het Frontparadijs oplevert.

Tranen

Bezoeker Joseph Vandenbroucke (72) is diep onder de indruk. "Heel, heel straf wat ze hier vandaag hebben neergezet", zegt hij. "Ik zat er volledig in. Ik heb mensen zien huilen en ik geef toe dat mijn tranen ook een paar keer erg dicht zaten. De taferelen snijden diep. De verhalen die mijn ouders me vroeger hebben verteld over de oorlog kwamen allemaal weer naar boven. Onvoorstelbaar goed gedaan. Ik wist al langer dat we veel talent in Lichtervelde hadden, maar toch sta ik hier vandaag met mijn mond vol tanden."