"Marcel Bauwens was een ware held"

TOM EN DOCHTER ELISE ONTMOETEN VROUW DIE LEVEN TE DANKEN HEEFT AAN TOMS VADER

Lillian met haar achterkleindochter Eliza, geboren op 25 september 2017.
JME Lillian met haar achterkleindochter Eliza, geboren op 25 september 2017.
Tom Bauwens (58) en zijn dochter Elise (22) uit Kortrijk vertrekken volgende week naar New York om er Lillian Berliner (90), een overlevende van de Holocaust te ontmoeten. Hun vader en grootvader, Marcel Bauwens, trok na de bevrijding als student geneeskunde naar het concentratiekamp Bergen Belsen, waar hij Lillians leven heeft gered. "Zonder hem was onze familie er niet geweest", zegt zoon Stephen Berliner.

Bij de bevrijding van Bergen Belsen, een krijgsgevangenen- en concentratiekamp in het noorden van Duitsland, troffen de troepen in april 1945 zestigduizend mensen aan. De meeste overlevenden hadden dringend medische hulp nodig. Ziektes als tyfus en dysenterie hadden er zich verspreid en ondervoeding en uitdroging hadden velen van hen sterk verzwakt. "Om die duizenden mensen tegelijk te kunnen helpen, werd de hulp ingeroepen van laatstejaarsstudenten geneeskunde", weet Tom Bauwens. "Mijn vader Marcel was een van de 147 Belgische studenten die naar Bergen Belsen zijn gereisd."

Tom Bauwens en zijn dochter Elise vertrekken naar New York om er de vrouw te ontmoeten die Toms vader gered heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Nimmegeers Tom Bauwens en zijn dochter Elise vertrekken naar New York om er de vrouw te ontmoeten die Toms vader gered heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Gruwel

Over zijn dagen daar heeft Marcel maar weinig verteld aan zijn familie. "Ik vermoed dat hij te zwaar onder de indruk is geweest van de gruwel die hij - als jonge gast van 26 jaar - daar gezien heeft", zegt Tom. "Begrijpelijk ook... Toen ik 30 jaar geleden foto's terugvond van mijn vader in Bergen Belsen heeft hij me verteld dat hij als student voor een humanitaire missie naar Bergen Belsen was geweest, maar meer ook niet."

Marcel Bauwens (vooraan in het midden, leunend op de vrachtwagen) tijdens zijn tijd in Bergen Belsen.
Joyce Mesdag Marcel Bauwens (vooraan in het midden, leunend op de vrachtwagen) tijdens zijn tijd in Bergen Belsen.

Hongaarse patiënt

Toms dochter Elise kreeg een paar maanden geleden een schoolopdracht in het kader van de Holocaust. "Ik herinnerde me dat mijn grootvader daar van dichtbij mee te maken had gehad en het leek me een goeie insteek voor die opdracht", vertelt Elise. "Ik deed wat research op het internet en botste op een boek dat de Hongaarse Lillian Berliner, een overlevende van de Holocaust, had geschreven. Daarin stond dat een Belgische dokter zich over haar had ontfermd in Bergen Belsen. Toen ze na een tijdje aan de beterhand was, had ze hem zelfs verschillende keren als tolk geholpen toen hij nog andere patiënten behandelde."


Elise was benieuwd of de vrouw haar opa gekend had en probeerde haar te contacteren. "Ik ben toen bij haar zoon beland en hij heeft haar de foto's getoond die ik gestuurd had van mijn grootvader. Blijkbaar bleek ze hem niet alleen gezien te hebben, hij was blijkbaar de Belgische dokter die zo goed voor haar gezorgd had."

In concentratiekamp Bergen Belsen zijn tijdens WO II zeventigduizend mensen omgekomen.
JME In concentratiekamp Bergen Belsen zijn tijdens WO II zeventigduizend mensen omgekomen.

Lichtpunt

Een immens groot toeval, dat nu een mooi staartje krijgt. "Die mensen wilden ons graag ontmoeten", gaat Tom verder. "Haar tijd in het concentratiekamp moet een verschrikkelijke beproeving geweest zijn en ik vermoed dat het voor haar nu is alsof de persoon die haar destijds heeft gered opnieuw een gezicht krijgt."


"Ik verwacht dat het een emotionele ontmoeting wordt", pikt Elise in. "Mijn grootvader was een positief lichtpunt in een hele donkere periode voor die mevrouw."


"Als mijn vader zich niet over haar ontfermd had, zou een andere dokter dat misschien wel gedaan hebben. Maar misschien had ze net zo goed geen hulp gekregen, want er waren te weinig dokters en te weinig geneesmiddelen voor te veel mensen in nood. Voor Lillian zal het zeker zijn alsof mijn vader het verschil heeft betekend tussen leven en dood."

Lillian Berliner op het feestje voor haar 90ste verjaardag, met rechts op de foto haar zoon Stephen en links haar kleindochter Lauren met haar man Tom. Achteraan staan Meryl en David, de vrouw en zoon van Stephen.
JME Lillian Berliner op het feestje voor haar 90ste verjaardag, met rechts op de foto haar zoon Stephen en links haar kleindochter Lauren met haar man Tom. Achteraan staan Meryl en David, de vrouw en zoon van Stephen.

New York

Lillian Berliner en haar zoon Stephen hebben Tom en Elise volgende week uitgenodigd in de Rainbow Room in New York. Het is een prestigieus restaurant op de 65ste verdieping, vlakbij Rockefeller Plaza, met een prachtig uitzicht over de stad. Je raakt er niet makkelijk binnen. "Maar wij hebben ervoor gezorgd dat we hen daar kunnen ontvangen", reageert Stephen. "Voor ons is Marcel Bauwens een held. Als hij mijn moeder niet had gered, was onze hele familie er niet geweest. Kun je eigenlijk iemand ooit genoeg bedanken als die je leven heeft gered? We willen Elise dan ook vertellen dat haar grootvader een ware held was."


Lillian en haar ouders werden samen naar Bergen Belsen gebracht. Haar vader werd op de eerste dag al gedood, Lillian en haar moeder hebben het overleefd. "Het gezin van mijn moeder leidde destijds een goed leven. Mijn moeder was een goeie leerlinge en deed haar best op school. Maar van de ene dag op de ander werden ze uit dat leven weggerukt. Dat is toch onvoorstelbaar?"

Lillian Berliner schreef een boek over haar leven, met op de cover de laatste foto van zij en haar ouders.
JME Lillian Berliner schreef een boek over haar leven, met op de cover de laatste foto van zij en haar ouders.

Lezingen

Lillian heeft ook nooit gepraat over haar tijd in Bergen Belsen. "Tot een eerste reünie van overlevenden van de Holocaust in de jaren '80. Sindsdien geeft ze geregeld lezingen in scholen over wat ze meegemaakt heeft. We rekenen op de volgende generaties, zoals mijn zoon en dochter en Elise, om er voor te zorgen dat dit nooit meer gebeurt."