"Een olifant op straat: vroeger kon dat"

VANDAAG: PIONIERS BLIKKEN TERUG OP BEGINJAREN

Marc Naert (73) en Jozef Debusschere (90) met een beeld uit de oude doos van de Batjes.
VDI Marc Naert (73) en Jozef Debusschere (90) met een beeld uit de oude doos van de Batjes.
De Izegemse Batjes zijn dit weekend aan hun feestelijke vijftigste editie toe. We duiken we met pioniers Marc Naert (73) en Jozef Debusschere (90) in het verleden van het evenement. "Een olifant met kinderen in de straten, nu zou zoiets niet meer kunnen."

In Roeselare begonnen ze er al in 1932 aan, in Izegem duurde het tot 1969 voor de Batjes een feit waren. "Er was nochtans al van in 1955 sprake van, maar het toenmalige NCMV (nu Unizo, red.) vreesde eerst voor de haalbaarheid. Er werd een Batjescomité opgericht en eerst werd alles goed uitgespit voor we ons aan zo'n karwei waagden", vertelt Jozef Debusschere, die er van in het prille begin bij was. "We wilden ons natuurlijk niet belachelijk maken tegenover de buren van Roeselare en dus moesten alle details goed zitten. We keken op geen cent en maakten die eerste editie bekend met een autokaravaan en flyers die een sportvliegtuigje uitstrooide. Met resultaat, want het publiek vond makkelijk de weg naar ons centrum. Later schakelden we ook een miniatuurtreintje in om mensen te transporteren."


Marc Naert, tussen 1971 en 2002 Batjes-secretaris, beaamt. "Al wisten we vanaf dag één dat we het met acties moesten doen. Passieve marktkramers, daar had niemand iets aan. Daarom riepen we de mensen altijd op om met iets speciaals op de proppen te komen. Al van in de begindagen was er dan ook al sprake van de autoshow op de Grote Markt, maar er is ook nog jaren lang een vuurwerkspektakel geweest, net als een modeshow met catwalk, wandelconcerten, majorettenoptredens. Ook de schoentjesworp was een mooie traditie: van op een balkon kleine schoentjes werpen, en wie het gouden exemplaar ving, won een hoofdprijs. Recent is gekozen om dat voortaan met de kermis aan Eperon d'Or te doen." Jozef heeft op dat vlak nog een persoonlijk hoogtepunt. "We zijn er ooit in geslaagd een olifant met kinderen op zijn rug door de straten te laten wandelen. Nu zou dat niet meer kunnen, maar toen lokte dat enorm veel volk. Ik ben dat beest toen nog bij circus Malter gaan huren. Ook vedetten wisten altijd wel de weg tot bij ons te vinden. Die eerste keer is Tante Terry hier geweest, later bijvoorbeeld ook krachtpatser John Massis."

Een massa toeschouwers voor krachtpatser John Massis.
Ten Mandere Een massa toeschouwers voor krachtpatser John Massis.

Tere plek

Toch verliep niet alles altijd van een leien dakje. "We lieten standaard maar 18 kermiskramen toe, omdat je anders een overaanbod krijgt", vertelt Marc. "De straatcomités wezen een standhouder een plaats toe, maar toch kwamen ze vaak bij mij klagen. Ze hebben me een paar keer proberen om te kopen. Dan stonden ze plots met 30.000 frank in mijn bureau, waarop ik laconiek zei dat ze het vlug moesten oprapen voordat het naar buiten zou waaien." Ook het aantal marktkramers werd teruggedrongen. In de Nieuwstraat zag je niks anders, ook omdat er geen andere winkels waren. Nu is dat nog altijd een tere plek binnen het parcours."

VDI

Examens

De Batjes lokken nog volk, maar niet altijd meer de grote massa van in de hoogdagen. "De tijden zijn veranderd", vertelt Jozef. "De mensen kwamen vroeger meer buiten voor van alles en nog wat. De jongere garde is misschien niet meer zo vertrouwd met de braderie, maar ik zie dat Unizo moeite doet om daar verandering in te brengen. Ik weet nog dat we ooit in een brief aan de scholen vroegen om op de maandag na de Batjes geen examens in te lassen. Om de jeugd toch wat plezier te gunnen. We hebben er nooit antwoord op gehad (lacht). We konden maar proberen, hé."


Morgen: Unizo laat het gouden jubileum van de Batjes niet zomaar passeren. Op vrijdag 15 juni is er voor het eerst een groots openingsfeest. We nemen ook een kijkje in de rest van het programma.