100 stoelen uit 100 landen van gesneuvelden

BIJZONDERE INSTALLATIE IN ASTRIDPARK VOOR WAPENSTILSTAND

In speciale dozen van DHL arriveren de stoelen in Ieper.
Eric Flamand In speciale dozen van DHL arriveren de stoelen in Ieper.
Tijdens het herdenkingsweekend van Wapenstilstand zal je in het Astridpark in Ieper een installatie met meer dan 100 stoelen kunnen zien. Die komen uit landen waarvan soldaten tijdens WO I hier sneuvelden. Ze symboliseren de lege plaatsen die de slachtoffers achterlieten. 

"Het initiatief is gegroeid uit het project van de Britse kunstenares Val Carmen", zegt Annick Vandenbilcke, wetenschappelijk medewerker van In Flanders Fields Museum (IFFM) en bezieler van het stoelenproject. Val Carmen reisde met vijf lege stoelen uit de kerk van Passendale heel Groot-Brittannië rond. De stoel staat symbool voor de lege plek in het huis van de familie van een gesneuvelde soldaat. De reis van de kunstenares eindigde in het IFFM, waar ze Artist in Residence werd voor 2018.


"Daarna groeide het idee om een stoel te verzamelen vanuit elk land waarvan er soldaten in België sneuvelden", zegt Annick. "Het bleek dat er dat meer dan 100 waren, hoewel dat een relatief cijfer is. Er zijn bijvoorbeeld Finnen die gevallen zijn bij ons, maar eigenlijk al uitgeweken waren naar de VS of naar Canada. Ze hadden de bedoeling om de nationaliteit van die landen aan te nemen, maar op het moment ze stierven, waren ze nog Fin."


Het museum schreef heel wat contacten aan die het in de loop der jaren had verzameld. "Sommigen daarvan hebben een familieband met een gesneuvelde. Maar voor andere landen zorgde bijvoorbeeld een stagiair die hier ooit werkte voor een stoel", vertelt Annick. "Sommige deelnemers deden veel moeite, omdat ze voelden dat dit toch wel iets heel bijzonder is. Dat is wel hartverwarmend voor ons. Mooi is ook hoe het koerierbedrijf DHL zijn medewerking verleende. DHL ontwierp een doos voor het project. Het haalt de stoelen ter plaatse op en brengt ze naar hier."

Deze stoel is afkomstig uit het Russische Siberië.
Eric Flamand Deze stoel is afkomstig uit het Russische Siberië.

Sterrenchef

Het IFFM kon een aantal vzw's engageren om een stoel vanuit Afrikaanse landen op te sturen. In Burkina Faso hielp de West-Vlaamse vzw Sabou het museum aan een exemplaar. "Uit Congo kregen we een stoel van een Ieperse expat, die kinderen een stoel liet pimpen. De stoel uit IJsland wordt gestuurd door familie van onze eigen Ieperse sterrenchef Vihjalmur Sigurdarson, de man van Joke Michiel." De Russiche stoel werd gestuurd door Alexey Pronin, directeur van het museum 'Russia - my history', gelegen in Novosibirsk in Siberië. "Hij kreeg het exemplaar van een familie waarvan twee zonen en de vader in de Eerste Wereldoorlog vochten en in de burgeroorlog die erop volgde. De ene zoon overleed al na enkele maanden, de vader werd gedood in de burgeroorlog door het Witte Leger. De tweede zoon maakte de hele oorlog en burgeroorlog mee en zorgde voor het voortbestaan van de familie."

Sint-Maarten

Ondertussen is al een tachtigtal stoelen in Ieper aangekomen. "De stoel uit Jemen zal hier wellicht niet geraken. Door de situatie in dat land blijkt vervoer onmogelijk. In Zimbabwe hebben we nog niemand gevonden, maar we blijven ervoor gaan." Op 9 november om 17 uur worden de stoelen in processie vanop de binnenkoer van de Lakenhalle naar het Astridpark gedragen. "We voeren daarbij Sint-Maarten op. We vrezen immers dat de traditie van de goedheiligman zal verloren gaan onder het Halloweengeweld. Daarom zullen er kinderen met een lampenbiet de stoet bijlichten." De stoelen zullen in het park worden opgesteld, met de vijf exemplaren van Passendale in het midden. Het museum is nog zoek naar een plaats om de stoelen na het herdenkingsweekend aan het publiek te tonen. "Ik denk bijvoorbeeld aan de luchthaven van Zaventem", aldus Annick Vandenbilcke.