Niet áltijd ontploffingsgevaar: oorlogswagonnetje ontdekt bij werken

VLAANDEREN GEEFT WEL LEIDRAAD VOOR 'RISICOVOLLE WERVEN'

Ronny Lelong van het bedrijf Bom-Be spoort springtuigen op bij de werken langs de Vierstraat in Wijtschate.
Eric Flamand Ronny Lelong van het bedrijf Bom-Be spoort springtuigen op bij de werken langs de Vierstraat in Wijtschate.
Bij graafwerken in Zonnebeke is een wagonnetje ontdekt dat gebruikt werd tijdens de oorlog. Maar omdat er meestal explosievere vondsten gebeuren, zopas nog 15 granaten in Wijtschate, heeft de Vlaamse overheid een leidraad geschreven. Zo kunnen op 'risicovolle werven' ongevallen met oorlogsmunitie voorkomen worden.

Graafwerken in onze regio gaan onlosmakelijk samen met het vinden van oorlogstuig uit WO I. Meestal gaat het om munitie, maar af en toe zit er ook eens iets anders tussen. Zo werd onlangs in Zonnebeke, naast onder meer Duitse granaten, zowaar een wagonnetje uit oorlogstijd gevonden, met daarbij ook een bediening van een spoorwissel. Jammer genoeg verlopen graafwerken niet altijd zonder risico. "Oorlogsmunitie aantreffen, blijft een gevaarlijke zaak", zegt Cynrik De Decker van Bom-Be. Die firma uit Leuven is gespecialiseerd in de opsporing van springtuigen, zowel in de grond als in het water. "De ontmijningsdienst DOVO haalt jaarlijks meer dan 200 ton (253 ton, red.) oorlogsmunitie op in ons land. Daarbij zit steeds meer lekkende munitie. Door de vele artilleriebombardementen die er in de Westhoek zijn geweest, zitten er veel granaten tot 3 à 4 meter diep. Ze bevatten veelal giftige stoffen en door het roesten worden die granaten onstabiel. Dat het gevaarlijk blijft, bewijzen de ongevallen die in het verleden gebeurden."

Ook deze bediening van een spoorwissel is opgedoken.
Wilfrid Kubirske Ook deze bediening van een spoorwissel is opgedoken.

Twee doden

Zo vielen er begin mei 2014 nog twee doden in Ieper toen een obus tot ontploffing kwam bij werkzaamheden op een bedrijventerrein. Een ander voorbeeld, met minder dramatische gevolgen, is de explosie van een obus in een akker in Wijtschate in april vorig jaar. Daarbij werd een landbouwwerktuig zwaar beschadigd. Om dergelijke zaken te voorkomen, werd door het departement Openbare Werken van Vlaamse overheid een praktische leidraad uitgeschreven over hoe bij werken het best wordt omgegaan met gevaarlijke oorlogstuigen. Zo moet de bouwheer bij het maken van een voorontwerp de nodige informatie inwinnen over hoe groot het risico is. Wanneer de kans op het aantreffen van oorlogstuig erg groot is, dan moeten de nodige maatregelen worden genomen en wordt een CTE-deskundige ingeschakeld. CTE staat voor conventionele en toxische explosieven. De expert wordt verantwoordelijk gesteld voor de opsporing en het tijdelijke veiligstellen van het gevonden springtuig. Momenteel is er zo'n deskundige aan de slag bij de graafwerken langs de Vierstraat in Wijtschate, een plek waar er tijdens WO I nogal wat granaten werden afgevuurd. In twee dagen werden al zo'n vijftien explosieven bovengehaald. "Ik werk hier samen met de kraanman die het terrein aan het afgraven is", zegt Ronny Lelong. Hij is een oudgediende van DOVO en momenteel eveneens in dienst van het bedrijf Bom-Be. "Als we een obus vinden, bekijk ik eerst de toestand van het tuig. Mijn kennis van explosieven is hierbij cruciaal. Als het gevaarlijk blijkt, worden de werken onmiddellijk stilgelegd. Sowieso wordt bij het vinden van oorlogsmunitie altijd de politie verwittigd, waarna die op haar beurt DOVO waarschuwt."

Een wagon die in oorlogstijd gebruikt werd, is allesbehalve een alledaagse vondst.
Wilfrid Kubirske Een wagon die in oorlogstijd gebruikt werd, is allesbehalve een alledaagse vondst.