Verjaardagstaart voor 1200-jarige Gentse oorkonde die invallen en brand overleefde

Het verjaardagsfeestje voor de 1.200 jaar oude oorkonde van keizer Lodewijk de Vrome in Gent.
Didier Verbaere Het verjaardagsfeestje voor de 1.200 jaar oude oorkonde van keizer Lodewijk de Vrome in Gent.
Op 13 april 819 ondertekende Lodewijk de Vrome een oorkonde waarbij hij de immuniteit van de Sint-Baafsabdij in Gent erkende. Het is het oudste ambtelijke document dat in België wordt bewaard. Voor de 1.200ste verjaardag leende het Rijksarchief de oorkonde uit aan het STAM in Gent. Dat stelt het niet alleen tentoon,  maar trakteerde de bezoekers ook op verjaardagstaart.
De verjaardagstaart.
Didier Verbaere De verjaardagstaart.

De oorkonde werd 1.200 jaar geleden uitgeschreven op perkament door Lodewijk de Vrome, keizer van het Karolingische of Roomse Rijk. Op dat moment strekte het rijk, dat Lodewijk van zijn vader Karel de Grote erfde, zich uit van Hamburg in het noorden tot Barcelona in het zuiden, en van Nantes in het westen tot Osnabrück in het oosten.

Einhard, de abt van de Sint-Baafsabdij in Gent, was een trouwe medewerker van Lodewijk de Vrome en bestuurde de abdij vanuit Aken, het centrum van het rijk op dat moment. In de tekst wordt de immuniteit van de Sint-Baafsabdij in Gent bevestigd. De abdij en haar grond waren autonoom en dus ‘immuun’ voor het gezag van de plaatselijke graaf van Gent. De abdij mocht in haar gebied boetes innen en misdrijven bestraffen. Het is Lodewijk de Vrome die de abdij dit privilege of voorrecht verleende. 

De oorkonde.
Didier Verbaere De oorkonde.

Heel wat overleefd 

Dat het document bewaard bleef, is een klein mirakel. “Het stuk heeft wel wat overleefd: in de 851 vielen de Noormannen de Sint-Baafsabdij binnen, waarbij brand ontstond. De monniken vluchtten toen naar Laon en het duurde een hele tijd voor ze zich opnieuw in Gent vestigden. In 1540 werd de Sint-Baafsabdij op bevel van keizer Karel afgebroken. Later kwam het tijdens de Beeldenstorm (1566) en de Gentse calvinistische Republiek (1577-1584) in het oog van de storm terecht. Daarom is het uitzonderlijk dat de oorkonde 1200 jaar lang bewaard bleef”, zegt professor Georges De Clercq van de VUB. Hij gaf zaterdag deskundige uitleg aan de bezoekers.

Professor Georges De Clercq geeft een bevlogen uitleg.
Didier Verbaere Professor Georges De Clercq geeft een bevlogen uitleg.

De oorkonde wordt in het STAM bewaard in een beveiligde en speciale kast met temperatuurregeling onder lage lichtsterkte. Ze mag slechts een aantal maanden per jaar uit haar donkere opslagruimte van het Rijksarchief worden gehaald. Je kan ze uitzonderlijk bewonderen in het Gentse STAM tot 28 mei. Ook op Erfgoeddag op 28 april geven gidsen een woordje uitleg en zijn er workshops.




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.