"De meeste patiënten blijven vier jaar"

FORENSISCH PSYCHIATRISCH CENTRUM GEEFT AL ONDERDAK AAN 72 GEÏNTERNEERDEN

In de gesloten instelling kunnen tot 260 patiënten opgevangen worden.
repro Erik De Troyer In de gesloten instelling kunnen tot 260 patiënten opgevangen worden.
Het nieuwe forensisch psychiatrisch centrum (FPC) langs de Wiedauwkaai geeft al onderdak aan 72 patiënten. Allen zijn het geïnterneerden die lange tijd zonder noemenswaardige behandeling in de gevangenis hebben gezeten. "Over een jaar kan de eerste patiënt terug naar de maatschappij", zegt dokter Gohkan Göktas.

Het FPC opende gisteren voor het eerst de deuren voor de pers. Het centrum houdt het midden tussen een gevangenis en een ziekenhuis. Wie binnen wil, moet zijn identiteitskaart afgeven, een metaaldetector passeren en tassen en jassen laten controleren. Eenmaal binnen in een ruimte kunnen nooit twee deuren tegelijkertijd geopend worden, voor de veiligheid. Een gevangenis dus, maar de sfeer die er heerst is anders en doet denken aan een ziekenhuis. "De patiënten krijgen een uitgestippeld dagprogramma", zegt dokter Gohkan Göktas die er alles in goede banen leidt. "In de voormiddag wordt er werk gemaakt van de behandeling. Dat kan zowel individueel als in groep. In de namiddag wordt er gewerkt in het fietsen-, hout-, of kaarsenatelier."

Het centrum heeft zelfs een fitnessruimte en sporthal.
Dennis De Smet Het centrum heeft zelfs een fitnessruimte en sporthal.

Totale transparantie

"We willen totale transparantie over de reden waarom men in het centrum terechtgekomen is. We willen niet dat sommigen overdrijven om hier status te winnen bijvoorbeeld. De patiënten worden verdeeld in groepen volgens het ziektebeeld dat ze vertonen en niet volgens de feiten die ze hebben gepleegd. Zo zitten patiënten die seksuele misdrijven begingen, in dezelfde groep als mensen die financiële misdrijven of geweldmisdrijven pleegden."

In de namiddag kunnen geïnterneerden aan de slag in het fiets- of houtatelier.
Dennis De Smet In de namiddag kunnen geïnterneerden aan de slag in het fiets- of houtatelier.

Huisdieren

De cellen zijn niet te vergelijken met die van een gevangenis. "Vanuit elke kamer is groen te zien", zegt Ruben Van Den Ameele. "Belangrijk om het herstelproces goed te laten verlopen. Totale privacy wordt hen gegarandeerd. We kloppen steeds aan en vragen toestemming om binnen te komen." Alle kamers zijn voorzien van een tv, bed en badkamer. 's Nachts op de gang wandelen kunnen geïnterneerden niet, want dan gaan alle deuren op slot. Per groep is er een gemeenschappelijke ruimte met keuken. De patiënten beslissen samen wat er wordt gekookt. Binnenkort krijgen krijgen ze trouwens ook hun eerste huisdier. "We laten enkel gekooide dieren toe. Het eerste huisdier wordt een vogel."


Het FPC is zo uitgerust dat er bijna geen reden is om de site te verlaten. Zo is er een apotheker, huisarts en tandarts, maar ook een winkeltje en bibliotheek. Onder andere 'Schuld en Boete' van Dostojewski staat er in de rekken net als een hele reeks reisgidsen.

260 personeelsleden

"Onze patiënten zullen hier lange tijd verblijven", zegt dokter Göktas. "De meesten zo'n drie à vier jaar. Slechts vier procent zal er langer over doen. Het uiteindelijke doel is om iedereen opnieuw te laten functioneren in de maatschappij, want onbehandelbaar is niemand. Ik verwacht dat binnen een jaar de eerste patiënt het FPC zal kunnen verlaten."


In totaal zullen zo'n 260 patiënten in het FPC onderdak krijgen, met evenveel personeel. Politie is in het centrum niet aanwezig. "Ons personeel is opgeleid om een crisis de baas te kunnen", zegt Göktas. "Uit eerdere ervaringen in Nederland heb ik geleerd dat we de politie waarschijnlijk 1 of 2 keer per jaar zullen moeten bellen voor een tussenkomst."