Genker rapper Don Luca geeft lezing aan universiteit van Bologna. Het onderwerp? Citétaal

De Genker rapper Don Luca is net terug van een bezoek aan de universiteit van Bologna waar hij aan studenten die daar Nederlands leren een uiteenzetting gaf over de citétaal die heropleeft in de vroegere Limburgse mijngemeenten.
Borgerhoff De Genker rapper Don Luca is net terug van een bezoek aan de universiteit van Bologna waar hij aan studenten die daar Nederlands leren een uiteenzetting gaf over de citétaal die heropleeft in de vroegere Limburgse mijngemeenten.
De Genker rapper Don Luca - hij heet eigenlijk Gianluca Nobile (36) - is net terug van een bezoek aan de universiteit van Bologna. Deze nodigde hem uit om een lezing te komen geven over de citétaal die vandaag nog veel gesproken wordt in de vroegere tuinwijken van de mijnen. 

Het publiek dat naar z’n uiteenzetting kwam luisteren, bestond uit Italiaanse studenten die Nederlands leren aan de unief. Don Luca bracht ook enkele van z’n songs waarin hij Nederlands afwisselt met vreemde woorden en onafgewerkte zinnen uit de citétaal van bij ons. Vooral het nummer “Wa make” - in citétaal betekent dat ‘hoe gaat het?’ of ‘wat ben je aan het doen?’ - kreeg veel bijval. “Tot m’n grote verbazing werd het ook luidop meegezongen door de studenten”, getuigt Don Luca. “Ze spreken goed Nederlands.”

Heropleving

Professor Marco Prandoni, die Nederlands doceert in Bologna, en z’n medewerkers hebben al langer de taal uit de cités ontdekt. De taal wordt bestudeerd. Dit kadert in Minatori di Memoria (het geheugen van de mijnwerkers), een project waarbij Italiaanse studenten naar Genk en andere mijngemeenten in Limburg komen om de citétaal te bestuderen en interviews af te nemen met Italiaanse mijnwerkers en migranten van verschillende generaties.  De citétaal kent vandaag een heropleving, mede door de aandacht die rappers in hun teksten schenken aan het bizarre maar levend taaltje. Heel wat Genkenaren, en niet enkel jongeren, lopen rond met t-shirts, truien en sweaters waarop uitspraken van de citétaal geprint staan. Zoals? Shlegge aan gaan! Wat “je kapot lachen of doodziek zijn” betekent. Of: Niet scasseren! Wat staat voor “Niet opjagen”.

Trots vervangt schaamte

“Het is een zeer expressief taaltje”, bekent Don Luca. “Ideaal om er een verhaal mee te vertellen. Het gaat om een mengtaaltje die het midden houdt tussen gebroken Nederlands en Italiaans van de migranten die naar hier kwamen om in de mijnen te werken”, legt Don Luca uit. Citéwoorden klinken goed, en ze worden vandaag snel opgepikt, ook buiten de vroegere mijngemeenten. De taal is organisch gegroeid. Een taal zonder regels, en met een verkeerde grammatica. Als je op school citétaal sprak, werd je meteen gecorrigeerd. Nu is het een erkend dialect geworden”, stelt de rapper. “Het is prachtig dat de citétaal in Italië wordt gesproken. Vroeger was men hier beschaamd om citétaal te gebruiken. Vandaag is dat gevoel van schaamte weg. We zijn trots op de citétaal. Het is de normale omgangstaal in de wijken. Het hoort bij onze identiteit.”




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.