Meetjesland uit oorlogsjaren in beeld

FOTOBOEK TOONT DUITSE MILITAIREN IN ONZE REGIO TIJDENS EERSTE WERELDOORLOG

Een 'toeristisch' kiekje aan het kasteel van Poeke.
Repro GRG Een 'toeristisch' kiekje aan het kasteel van Poeke.
Het fotoboek 'Meetjesland in de groote oorlog' toont voor het eerst beelden van onze regio tijdens de Eerste Wereldoorlog. Verzamelaar Denis Pieters uit Nazareth plukte ruim 300 kiekjes uit zijn uitgebreide collectie van originele foto's.

De 'Groote Oorlog' was een ingrijpende periode, toch zijn er amper foto's van het leven achter het front. Dankzij Denis Pieters uit Nazareth komt daar nu verandering in. "Ik verzamel al jaren oude foto's en prentkaarten van Oost-Vlaanderen. Foto's vond ik in Duitsland, via andere verzamelaars en antiquariaten", vertelt de verzamelaar. Voor het fotoboek 'Meetjesland in de Grote Oorlog' plukte Pieters ruim 300 foto's uit zijn indrukwekkende collectie. "De voorbereiding van deze publicatie nam veel tijd in beslag", vertelt Pieters. "Elke foto is gesitueerd: waar en wanneer is het beeld genomen, wie staat erop?" Van een toeristisch kiekje voor het Kasteel van Poeke over een sneeuwman aan het kanaal ter hoogte van Merendree tot een jolig orkest aan het station in Sleidinge: heel wat plaatsen blijven ook vandaag herkenbaar. Het Meetjesland anno 1914-1918 komt tot leven in kiekjes die tot de verbeelding spreken. "Het Meetjesland was honderd jaar geleden zeer dunbevolkt en een uitgesproken landbouwgebied. Dat laatste was natuurlijk interessant voor de Duitsers die er massaal vee, paarden en gewassen opeisten", vertelt heemkundige Stefaan De Groote, die het inleidend hoofdstuk van het boek schreef.

Een sneeuwman - mét snor - aan het kanaal ter hoogte van Merendree en Lovendegem.
Repro GRG Een sneeuwman - mét snor - aan het kanaal ter hoogte van Merendree en Lovendegem.

Smokkel

"De grens was voor de Duitsers een probleem. Er was desertie van hun soldaten, smokkel en transport van brieven en gegevens van spionnen. Om die reden werd de dodendraad gebouwd. Een aantal smokkelaars aan de grens van voor de oorlog werden nu passeurs voor al dat materiaal. Maar tientallen mensen zijn opgepakt door de Duitse contraspionage en een aantal van hen werden geëxecuteerd." De militaire aanwezigheid in het Meetjesland was heel zichtbaar, en veel van die soldaten namen foto's die als postkaart naar het thuisfront werden verstuurd. Het zijn die beelden die het verhaal van het Meetjesland tijdens de Eerste Wereldoorlog vertellen, al kijken we dus wel door Duitse ogen naar onze streek. "Uit schrik voor spionage was fotograferen voor burgers uitdrukkelijk verboden", vertelt heemkundige De Groote. "In Duitsland was fotografie in 1914 zeer populair en al bereikbaar voor veel particulieren. En de legerleiding liet het toe. Op die manier konden ze contact houden met de 'Heimat'."

Verzamelaar Denis Pieters.
GRG Verzamelaar Denis Pieters.

Gezapig leventje

De foto's tonen een gezapig leventje, schijnbaar zonder problemen. "Niet toevallig. De Duitsers probeerden ten aanzien van het ongeruste thuisfront een beeld op te hangen dat alles peis en vree was. En het machtsmisbruik dat ontegensprekelijk plaatsvond werd uiteraard niet gefotografeerd. Maar de foto's tonen wel hoe alles er honderd jaar geleden uitzag en wat de bezetter zoal deed. Soms kan men zich wel iets meer voorstellen. Een Duitser die op stap is met koe en geit lijkt pittoresk. Maar schijn bedriegt: de dieren zijn wellicht opgeëist, wat een drama was voor de betrokken landbouwersfamilie."


'Meetjesland in de grote oorlog' (uitgave: De Klaproos) is verkrijgbaar in de boekhandel en kost 24,95 euro.