“De gelijkenissen zijn frappant”: Vuurzee Notre-Dame doet terugdenken aan Jean Steeman die kunstwerken redde uit brandende Sint-Pauluskerk

Jean Steeman, ondertussen overleden, vereeuwigde de brand in de Sint-Pauluskerk in één van zijn schilderijen. Hij vertelde er altijd in geuren en kleuren over.
Geert De Rycke Jean Steeman, ondertussen overleden, vereeuwigde de brand in de Sint-Pauluskerk in één van zijn schilderijen. Hij vertelde er altijd in geuren en kleuren over.
De vreselijke brand in de Notre-Dame van Parijs doet in Dendermonde onwillekeurig terugdenken aan kunstenaar Jean Steeman uit Baasrode. De man is ondertussen overleden, maar zou bij de vuurzee in Parijs zeker herinneringen opgehaald hebben aan zijn eigen heldendaad eind jaren zestig in een brandende Sint-Pauluskerk in Antwerpen. “De parallel is frappant”, zegt zoon Hendrik-Jan.

De vuurzee aan de Notre-Dame in Parijs schokte zowat heel de wereld. In 1968 keek de Baasroodse kunstenaar Jean Steeman, ondertussen overleden sinds begin 2017, tegen een gelijkaardige vlammenzee in de Sint-Pauluskerk in Antwerpen aan. Heel zijn leven lang vertelde hij aan iedereen die het horen wilde over wat hij toen meemaakte en hoe hij zijn leven riskeerde om een schilderij van Rubens te redden. Hij maakte er zelfs een reusachtig schilderij over, het pronkstuk uit zijn collectie.

“Dat schilderij hangt nu in het appartement van mama in Baasrode”, zegt Hendrik-Jan Steeman, zoon van kunstenaar Jean. “Een tijd geleden stelde papa het nog tentoon in Hof van Peene tijdens een retrospectieve. Hij was er enorm trots op. Ook op wat hij die nacht voor de brandende kerk in Antwerpen deed. De parallel tussen de brand in de Notre-Dame en die in de Sint-Pauluskerk is frappant: ook daar brandden het dak en de toren. Als je dan nu hoort over de vuurzee in de Notre-Dame en kunstschatten die er gered werden, dan is de gelijkenis zo goed als compleet.”

In de brandende Sint-Pauluskerk probeerden studenten zoveel mogelijk kunstwerken te redden. Jean Steeman was één van hen.
RV In de brandende Sint-Pauluskerk probeerden studenten zoveel mogelijk kunstwerken te redden. Jean Steeman was één van hen.

De carrière van Steeman was rijkgevuld, maar vooral die nacht van de brandende Sint-Pauluskerk in Antwerpen in april 1968 vergat hij naar eigen zeggen nooit. Steeman studeerde op dat ogenblik aan de academie in Antwerpen, nadat hij al sinds zijn tiende schilderde op doek, en maakte de alles verwoestende ramp vanop de eerste rij mee. “Het staat in mijn geheugen gegrift”, vertelde hij nog tijdens één van zijn laatste interviews met deze krant. “De brand was enorm en samen met studenten en barmeiden uit de buurt probeerden we zoveel mogelijk kunstwerken uit de vlammenzee te redden. Zo haalde ik vijftien werken van Teniers van de muur. En uiteindelijk ook drie werken van Rubens.”

Hallucinante nacht

“Om ‘Aanbidding der Herders’ te kunnen redden, riskeerde ik zowat mijn leven”, vertelde Steeman graag. “Maar ik stond daar op dat ogenblik niet echt bij stil. Ik wilde gewoon zoveel mogelijk kunstwerken redden. De adrenaline om zoveel kostbaar goed in veiligheid te brengen, was groot. Het was een hallucinante nacht. Opvallend toen was de behulpzaamheid van omstaanders. Iedereen was in de weer om te redden wat er te redden viel. Ik zal mijn daden van toen nooit vergeten. Net daarom schilder ik er ook over. Op mijn meesterwerk zie je de vlammen in de kerk, met op de achtergrond het bewuste schilderij van Rubens.”

De heldendaad van Steeman bezorgde hem ettelijke interviews op televisie en andere media. Net zoals dat nu gebeurt met aalmoezenier Jean-Marc Fournier van de Parijse brandweer, die de brandende Notre-Dame inliep en verschillende kunstschatten in veiligheid bracht. Zijn optreden wordt alom geroemd. 

Meer lezen over de brand in de Sint-Pauluskerk kan hier.




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.