Wat bij brand in Brugse kathedraal of kerk? “De Madonna met Kind van Michelangelo kunnen we alleen beschermen met een branddeken”

De Sint-Salvatorskathedraal kende een restauratie van dertig jaar en is pas recent afgewerkt.
Benny Proot De Sint-Salvatorskathedraal kende een restauratie van dertig jaar en is pas recent afgewerkt.
Net als in de Notre-Dame in Parijs kan een brand in een Brugs monument ook zomaar voorvallen, alle beveiligingen en brandweeroefeningen ten spijt. “De Madonna met Kind van Michelangelo in de Onze-Lieve-Vrouwekerk kunnen we alleen beschermen met een branddeken.”

Het Stadsarchief van Brugge deelde dinsdag op sociale media een foto van de brand in het historische stadhuis op 30 oktober 1946. Er brak toen brand uit in het bevolkingsbureau dat zich in het stadhuis bevond. Dat ging helemaal in de vlammen op. Bevolkingsregisters raakten beschadigd en zijn toen grotendeels verloren gegaan. Nog eerder in de geschiedenis, in 1741, brandde de torenspits van het Belfort af. 

Het brandalarm is hier één keertje afgegaan. Er was gelukkig niks aan de hand, maar zo wisten we ineens dat het alarm wel degelijk werkt

Dirk Desmet

Het doet allemaal denken aan het drama dat zich maandag in Parijs afspeelde. Kan zo'n scenario ook in Brugge? “Tijdens de restauratie van de Sint-Salvatorskathedraal is daar zeker rekening mee gehouden", zegt conservator Dirk Desmet. “Zo is er in de toren van de kathedraal watertoevoer voor de brandweer. Die is er aangelegd tijdens de eerste fase van de restauratie, begin jaren negentig. Er bestaat ook een interventieplan waarop de brandweer zich baseert, mocht er iets dergelijks gebeuren met deze kathedraal.”

Camera- en alarmsysteem

Via een camera- en alarmsysteem op zolder, maar ook elders in het gebouw, kan de brandweer bij rook- of stofontwikkeling snel gealarmeerd worden. “Dat noemen we ons aspiratiesysteem. Er zijn gaatjes in de muren die sensoren bevatten om rook en stof te detecteren. Dat is gelukkig nog nooit nodig gebleken, al is het alarm wel eens een keertje afgegaan. Gelukkig was dat toen ongewild en niet nodig. Maar zo wisten we ineens dat het alarm wel degelijk werkt.”

Madonna met Kind in de Onze-Lieve-Vrouwekerk van Brugge.
RV Madonna met Kind in de Onze-Lieve-Vrouwekerk van Brugge.

Een recente brandweeroefening in de Onze-Lieve-Vrouwekerk toonde een simulatie van een brand. Volgens schepen van Patrimonium Minou Esquenet (CD&V) leert de stad daar veel uit. “Dat zijn stresserende oefeningen, maar ze tonen ons dat het materiaal goed is en ook de technische kennis van de medewerkers fantastisch is. Maar we hebben ook geleerd dat het Madonna met Kind-beeld van Michelangelo niet in veiligheid kon gebracht worden door de snelle rookontwikkeling, omdat het verankerd zit in zijn sokkel en veel te zwaar is om manueel te verplaatsen. Er is toen geopteerd om het beeld in de kerk zelf te beschermen met een branddeken”, zegt Esquenet. “Maar door te oefenen, verzamelen we dergelijke cruciale informatie, en leren we steeds meer over hoe we de informatie naar alle hulpverleners moeten laten doorstromen.”

Draaiboek

Er bestaat wel degelijk een draaiboek om waardevolle kunstschatten uit de belangrijkste Brugse kerken te redden. “In eerste instantie moeten de mensen gered worden", zegt Dirk Desmet van Sint-Salvators. “Daarna kan je aan de losse kunstwerken denken. Topstukken zoals de reliekoffers krijgen daarbij absolute voorrang, maar je kan daar eigenlijk geen scenario voor bedenken. Alles hangt af van de omvang en de plaats van de brand. In de mate van het mogelijke kan je dan een volgorde bepalen van wat er gered wordt.”

Solidariteit

Schepen Minou Esquenet krijgt op de volgende gemeenteraad alvast een vraag van N-VA over de brandveiligheid van haar gebouwen. “Ondanks alle maatregelen kan je je op het onvoorzienbare niet voorbereiden. We leven heel erg mee met onze Parijse collega’s en alle Parijzenaars, en betuigen hen onze steun. De golf van solidariteit en betrokkenheid die nu op gang komt is mooi en bewijst hoe fier onze inwoners zijn op ons mooie historische patrimonium.” 




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.