Zorgen over toekomst kolenwasserij

INTERNATIONALE VERONTWAARDIGING DOOR DREIGENDE AFBRAAK

Erfgoedbeheerders maken zich zorgen over de toekomst van de kolenwasserij in Beringen.
Foto Mine Dalemans Erfgoedbeheerders maken zich zorgen over de toekomst van de kolenwasserij in Beringen.
Boze mails vanuit Duitsland, Frankrijk en Nederland komen toe bij de provincie Limburg. Professoren en erfgoedbeheerders maken zich grote zorgen over de toekomst van de 'kolenwasserij' aan de mijn van Beringen. Het gebouw staat intussen zelfs op de lijst van twaalf meest bedreigde pareltjes erfgoed van Europa, samen met bijvoorbeeld het historisch centrum van Wenen.

De 'kolenwasserij' van Beringen werd meteen na de opstart van de mijn gebouwd in de jaren twintig en ze diende om de kolen te scheiden van het andere steenpuin dat rechtstreeks uit de ondergrond werd bovengehaald. Het was daarmee de belangrijkste bovengrondse activiteit van de mijn. De wasserij van Beringen werd trouwens regelmatig uitgebreid, vandaar dat nu ook gesproken wordt van wasserij 1, 2, 3 en 4. In 1989 ging de mijn van Beringen definitief dicht.

Uniek in Europa

Op de meeste andere plaatsen gingen de mijngebouwen vervolgens onder de sloophamer, en al zeker de 'kolenwasserijen'. Die logge gebouwen waren immers moeilijk te restaureren, namen veel plaats in beslag en het was lastig om er een nieuwe bestemming aan te geven. "Toch besliste Vlaanderen om de mijn van Beringen alsnog te redden", zegt Stephan Put van de werkgroep Monumentenzorg Beringen. "Een uitstekende ingeving, want vandaag is Beringen gewoon uniek in Europa. Deze site is één van de laatste getuigen in zijn soort, het is een waardevolle herinnering aan de mijnactiviteit. Zeker omdat ook de kolenwasserij nog rechtstaat."

Kostbaar

Kostbaar is het zeker, ook in euro's. De beheerders van Be-mine wezen er eerder op dat het moeilijk en heel duur is om alles te behouden. Zij willen daarom kolenwasserij 1 en 3 afbreken. Gebouwen 2 en 4 kunnen dan behouden blijven en een restauratie ondergaan. "Onzin", vindt Stephan Put. "Want het complex hangt gewoon aan elkaar. Haal je er één gebouw tussenuit dan dreigt de rest in te vallen. Wil je toch gedeeltelijk afbreken, dan kost de afkasting ook al een fortuin. Trouwens: de bedoeling was destijds om met nieuwe projecten op de mijnsite, telkens de restauratie van de oude gebouwen te betalen. Kennelijk is dat niet goed aangepakt. In elk geval hebben we nu nog een unieke erfenis. Vandaag komen weer een aantal specialisten kijken. En inderdaad: we krijgen reacties vanuit heel Europa. Professoren sturen mails naar de provincie om politici te wijzen op het historische belang van de kolenwasserij. Ons dossier bij Europa heeft bovendien indruk gemaakt, want 'Beringen' staat nu als enige Belgische site op de lijst van de twaalf 'meest bedreigde erfgoedsites'. We hopen dat daarmee de ogen opengaan en dit monument alsnog kan worden gered."