Stoutste theater van 't stad doet licht uit

STICHTER DE ZWARTE KOMEDIE ROEPT OP TÓCH TE BLIJVEN VECHTEN

De mensen van De Zwarte Komedie gisteren bij hun laatste repetitie. Erik Strieleman (links) wil echter niet opgeven. "We geven ons nog drie maanden om geld te vinden."
Laenen De mensen van De Zwarte Komedie gisteren bij hun laatste repetitie. Erik Strieleman (links) wil echter niet opgeven. "We geven ons nog drie maanden om geld te vinden."
Uitverkocht, maar ook uitgespeeld: vanavond knipt het stoutste theater van 't stad het licht uit. Drooggelegd, nu de laatste subsidiekraan is dichtgedraaid. De Zwarte Komedie bleef 37 jaar lang consequent satirisch. Luis in de pels van machthebbers, tegengif voor alle godsdienstwaan. Of komt er toch een doorstart van het unieke gezelschap? "Stop er niet mee, laat de moed niet zakken", bezweert oprichter Bert Verhoye zijn opvolgers Katrien Scheir en Erik Strieleman.

Tom Lanoye, Ingeborg Sergeant, Loes Van den Heuvel, Nourredine Farihi: De Zwarte Komedie bleek een mooie springplank voor hen. Maar vanavond weerklinkt het slotakkoord: 'De Burgemeester van Vlaanderen': een cocktail van muziek, sketches en teksten. Zoals we het gezelschap kennen. Scherp, compromisloos. Katrien Scheir verklaart haar liefde voor 'Bart, jij groot Germaans leider'. Ze wil van hem een kind. De voorstelling is zeer actueel, spreekt over de 'boze man' die gepantserd door de straten rijdt.


Dan denk je: vooral N-VA heeft de boter gegeten. Niet helemaal: Bert Verhoye hekelt CD&V. "Ik had er al last mee toen Leo Tindemans een miljoen stemmen haalde. We maakten er een stuk over. Rika De Backer was minister van Cultuur. Tegen het einde van het seizoen zouden we 3 miljoen frank (75.000 euro) krijgen. Maar bij de afrekening had De Backer er 1 miljoen frank (25.000 euro) afgehouden. Los dat maar op. En in het huidige stadsbestuur is het Philip Heylen die ons wegwil, veel méér dan Bart De Wever. Zolang de socialisten baas waren, was er lof over onze 'unieke positie' in het theater. Nadien voldoen we plots niet meer. En het is niet dat de schepen of iemand van het kabinet ooit is komen kijken."


Philip Heylen voelt zich niet aangesproken. "De Zwarte Komedie heeft al enkele jaren geen subsidies meer gevraagd", zegt woordvoerder Roel Veyt. Eerder deze maand had Heylen er al op gewezen dat politieke redenen niet meespelen: "De subsidies zijn gewoon beperkt."

Wijlen Max Schnur en Chris Cauwenberghs.
Zwarte Komedie Wijlen Max Schnur en Chris Cauwenberghs.

1 euro huur

Bert Verhoye richt De Zwarte Komedie in 1978 op. "Ik werkte voor andere theaters. Op een avond zat ik met Ernest Van Buynder (oud-voorzitter Muhka, red.) in de Arenberg. Dat stuk was zo slecht dat Ernest me zei dat ik beter zelf met een theater zou beginnen. De eerste twee jaar hadden we geen gebouw. We moesten zalen huren, deden reisvoorstellingen. Slopend. In 1980 gaf de stad ons de Leguit voor een symbolische euro huur. "


Zeventig toneelstukken schreef Verhoye. Hij leefde voor drie. "Ik was journalist bij De Nieuwe Gazet, gaf les aan het HRITCS, had mijn theater. Soms schreef ik stukken op mijn stuur, terwijl ik van Antwerpen naar Kortrijk reed. Echt. In 2005 onderging ik een hartoperatie. Ik ben met alles gestopt en in de Ardennen gaan wonen."


Of hij zich voldoende erkend voelt? "Wat is dat, erkenning? Ik was een jaar of 25 toen ik een festival volgde in Nancy. Het regende drie weken. Een ramp voor de jonge organisator. Aan de toog verdronken we samen ons verdriet. Ik ben contact blijven houden. Zijn naam: Jack Lang. Toen hij Frans minister werd, nodigde Karel Poma hem uit in de Stadsschouwburg. De trappen puilden uit van de highbrow van de cultuur. Als Lang uitstapt, steken de gouverneur en de minister al de hand uit. Jack Lang negeert ze, want hij had mij gezien. Hij baant zich een weg naar de zesde rij en omhelst me. Je had die gezichten moeten zien. Of neem nu Ramses Shaffy. Ik stond met hem eens in de kleedkamer van de Komedie. 'Wat een prachtig theater heb jij hier gemaakt', zei hij me. Hij bedankte me door een week lang twee optredens per avond te geven."


Erik Strieleman heeft het slotwoord. "We doeken onze vzw niet op. Er lopen nog verzoekschriften bij Vespa en bij minister Sven Gatz. We geven ons drie maanden om er nog wat aan te doen. Maar de kans dat we in de Leguit blijven, is klein."

Nouredinne Farihi, bekend als Mo in 'Thuis'.
KOS Nouredinne Farihi, bekend als Mo in 'Thuis'.