Mijd drukke baan, neem fietsostrade

DRIE KEER MINDER ROET, 20 PROCENT MINDER ULTRAFIJNSTOF

Onderzoeker Jelle Hofman vergeleek de luchtkwaliteit tussen een fietsostrade en een drukke verkeersas.
Foto RV Onderzoeker Jelle Hofman vergeleek de luchtkwaliteit tussen een fietsostrade en een drukke verkeersas.
Fietsostrades zijn niet alleen veiliger en sneller, je ademt er ook veel minder vervuilende lucht in. Op het traject Kontich-Antwerpen krijg je tot drie keer minder roet en 20 procent minder ultrafijnstof binnen dan wanneer je via de Prins Boudewijnlaan fietst. Jelle Hofman, onderzoeker op de UAntwerpen, nam drie maanden de proef op de som.

Jelle Hofman is een fervent fietser. Hij werkt op het departement Bio-ingenieurswetenschappen. Van januari tot maart 2017 wapende hij zich met een AIRpack, een rugzak met mobiele meetapparatuur. Veertig keer fietste hij het traject van thuis naar de universiteit via de fietsostrade Antwerpen-Mechelen, evenveel keer koos hij voor de Prins Boudewijnlaan. Het verschil: 9 kilometer voor het eerste, 8,4 kilometer voor het tweede traject.


Hofman: "Ik wilde te weten komen hoe het op die routes zat met de concentraties aan roet, ultrafijnstof en zware metalen. Vervuilende stoffen waarvan het intussen vaststaat dat ze een negatieve invloed hebben op de gezondheid. Roet is kankerverwekkend, ultrafijnstof heeft gevolgen voor de longen, het hart en de bloedvaten. De ultrafijne deeltjes komen in ons bloed terecht en dringen zelfs door tot onze hersenen."


Hofman had wel wat verwacht, maar schrok toch van de grote verschillen tussen de twee trajecten. "Langs de drukke as van de Prins Boudewijnlaan ligt de roetconcentratie bijna drie keer hoger dan langs de fietsostrade: 3,4 tegenover 1,3 microgram per kubieke meter lucht. De 600 extra meters via de fietsostrade wogen niet op tegen het gezondheidsvoordeel van die route. Het aantal ultrafijne stofdeeltjes lag langs de Prins Boudewijnlaan op circa 14.700 per kubieke meter, op de fietsostrade was dat 12.800. Zelfde trend voor de zware metalen: de concentratie ijzer, koper, lood en nikkel lag hoger langs de drukke verkeersweg."

"Je kiest zelf"

Het toont volgens Hofman aan dat eenvoudige keuzes een wereld van verschil kunnen maken. "De overheid moet verder blijven investeren in fietsostrades én in fietswegen die voldoende gescheiden liggen van druk autoverkeer. Hoe aantrekkelijker je fietsen maakt, hoe meer mensen je uit hun auto haalt. Andere voordelen naast een betere luchtkwaliteit zijn de lichaamsbeweging en het lagere ongevalsrisico."


Hofman wijst nog op een ander pijnpunt. "De overheid blijft rusthuizen en scholen bij grote verkeersassen bouwen. Uit mijn onderzoek bleek trouwens ook dat groene zones zich onmiddellijk vertalen in lagere concentraties aan schadelijke stoffen. Dat merkte ik aan het parkje waar ik elke dag doorreed."


Het Antwerps provinciebestuur voelt zich aangemoedigd door de resultaten van de studie. Het netwerk van fietsostrades zal de komende jaren fors uitbreiden, met routes naar Lier, Heist-op-den-Berg en Herentals. Ook de haven krijgt er een fietssnelweg bij langs de Noorderlaan.