"Samen met kinderen een helikopter bouwen. Zalig!"

FONS OERLEMANS, BIJNA 80, GEEFT ZIN VOOR AVONTUUR DOOR

Fons en Kee in hun drijvende fles, waar ze 12 jaar hebben gewoond. "Nu zitten we in een flatje. Slapen lukt er nog niet zo best. Ik mis de beweging van de fles." Boven: de schets met de helikopter van Leonardo Da Vinci. 
Laenen Fons en Kee in hun drijvende fles, waar ze 12 jaar hebben gewoond. "Nu zitten we in een flatje. Slapen lukt er nog niet zo best. Ik mis de beweging van de fles." Boven: de schets met de helikopter van Leonardo Da Vinci. 
Zés keer stak Fons Oerlemans de oceaan over in zelfgebouwde vaartuigen, zoals een fles, stoomketel en drijvende vrachtwagen. Nu hij 80 jaar wordt, wil Fons zijn kennis delen met de jongere generatie. In Stormkop, een maritieme speel- en werkplek voor kinderen, bouwt Fons aan een helikopter naar een model van Leonardo Da Vinci. "Iets proberen is minstens zo belangrijk als erin slagen."

Na 12 jaar in een drijvende fles te hebben gewoond, verblijven Fons en zijn echtgenote Kee Arens nu in een flatje op het Zuid. "We zitten er nu drie weken. We wonen er goed, maar slapen lukt nog niet best. Zo'n fles ligt nooit helemaal stil en ik mis die beweging", zegt Fons, die volgende week donderdag zijn 80ste verjaardag viert. Tussen 1974 en 2007 bedwong hij, eerst met een crew, daarna met zijn vrouw Kee, zes keer de Atlantische Oceaan met zelfgebouwde tuigen. De laatste oversteek samen met Kee in een grote fles mag dan al van 2007 geleden zijn, stilzitten kan Fons nog altijd niet. Zo zal hij, samen met kinderen van 6 tot 12, in drie maanden tijd een helikopter bouwen in zijn atelier in Stormkop, naar een model van Da Vinci uit 1490. "Ik was onmiddellijk geboeid door dit project", zegt Fons.

Laenen

Hannibal

"Stormkop wil kinderen echt van achter hun computerscherm trekken en wakkert hun zin voor avontuur aan, dat vind ik schitterend. Aanvankelijk wilde ik een stalen helikopter, zoals ik er ooit al eentje bouwde, maar dat is een heel technisch precisiewerk. Dit model is een houten 'luchtschroef' met een rotor die door mensen wordt aangedreven. Echt vliegen kan hij niet, daarvoor is de constructie te zwaar en het door mankracht opgewekte vermogen te klein, maar het principe is hetzelfde. Bovendien kunnen kinderen hier wél aan meebouwen, schaven en schilderen." Verre zeereizen willen Kee en Fons voorlopig niet meer ondernemen. "Ik heb genoeg water gezien", zegt Fons. Hij is wel nog bezig met de voorbereiding van een reis door de Alpen met drie grote olifanten uit kunststof. "Ik wil de route overdoen die de Carthaagse generaal Hannibal volgde. Hij trok met een leger van 60.000 manschappen en 40 olifanten de Alpen over om de Romeinen te bevechten. Een circus uit Gent wilde me ooit zijn echte olifanten uitlenen voor zo'n tocht. Dat is toen helaas niet doorgegaan. Nu zou je onmiddellijk dierenbewegingen tegen krijgen", zegt Fons. "Nochtans sneuvelde er bij Hannibal geen enkele van zijn 40 olifanten, terwijl 40.000 manschappen de barre tocht niet overleefden."

Als zeevaarder met de drijvende vrachtwagen.
Laenen Als zeevaarder met de drijvende vrachtwagen.

Stewardess

Al van zijn 14 jaar wist Fons dat hij avonturier wilde worden en bouwde hij zijn eerste vlot. "Op mijn lezingen spreken mensen me achteraf vaak aan: 'wat jij doet, dat wil ik ook'. Goed, maar als je vasthangt aan een huis en een autolening is dat niet zo eenvoudig. Kee en ik hebben bewust voor een ander leven gekozen", zegt Fons. Kee, oudste van 12 kinderen, was in de jaren 70 nog stewardess bij KLM, maar ze zocht naar avontuur. "Ik was dat werk beu en wilde de wijde wereld in", zegt Kee. Ze reageerde op een kleine advertentie van Fons in een reismagazine. "Wereldreiziger zoekt avontuurlijke gezellin voor oceaanreizen en unieke expedities." Een geslaagde advertentie. "Ik kreeg brieven van meer dan 60 vrouwen", glimlacht Fons. "Sommige schreven me 20 pagina's lang, met hun hele leven erop. Kee stuurde twee zinnetjes terug: 'Als ik jou even goed beval als jouw wilde plannen mij, dan lijkt het me het beste dat we elkaar ontmoeten'. Die ontmoeting was meteen raak, het leek of we elkaar al 10 jaar kenden. De dag nadien gaf ze haar ontslag bij KLM en enkele maanden later zaten we 67 dagen samen op een vlot van 8 bij 5 meter richting Barbados, een prima eerste test."

In zijn atelier, bij een van de olifanten voor zijn Alpenreis.
Laenen In zijn atelier, bij een van de olifanten voor zijn Alpenreis.

Haaiengebied

Fons leerde op zijn vijftigste nog parachutespringen en hij is een gebrevetteerd diepzeeduiker. Toch kan Oerlemans nog altijd niet zwemmen. "Ik heb een te groot soortelijk gewicht, denk ik", zegt Fons. "Een groot voordeel voor een duiker. Als ik in het water spring, zink ik meteen tot waar ik moet zijn." Tijdens zijn allereerste oceaantocht met een vlot kwam hem dat bijna duur te staan. "Mijn hachelijkste moment ooit was dat. Ik wilde een losgekomen plank herstellen en trapte per ongeluk in het gat waardoor ik in het water tuimelde, op 800 kilometer voor de kust van de Caraïben, echt haaiengebied. Het vlot vaarde gewoon verder, bijna zonder mij. Gelukkig had ik een lang touw van 30 meter vastgeknoopt achteraan het vlot, daar kon ik me nog net aan vastgrijpen en dan terug aan boord klauteren."


Ook op de latere tochten met Kee kreeg het koppel herhaaldelijk met pech af te rekenen. "We maakten met een drijvende vrachtwagen een tocht van New York naar Lissabon. Daarmee hebben we eens twee dagen in de uitloper van een orkaan gezeten. Dan denk je echt dat je laatste uur geslagen heeft", zegt Kee. "In die vrachtwagen heb ik afgezien. Ik zat meestal hele dagen aan het stuur in die hete stuurcabine, terwijl Fons allerlei technische dingen moest herstellen. Vreselijk, maar het was wel een heel avontuur. Ik zat zeker 4.000 kilometer aan het stuur van een vrachtwagen, zonder C-rijbewijs."


Het avonturierskoppel heeft ook twee zonen: Robin (36) en Brandon (33). Zij zitten in de IT-sector. "De drang naar avontuur hebben ze niet van me geërfd hebben", weet Fons. "Maar goed ook, ik zou zelf geen oog dichtdoen als een van hen in een zelfgebouwde fles de oceaan over zou willen."