"Eén kiezer op vijf heeft nog niet beslist"

POLITICOLOOG ZIET CAMPAGNE MET WEINIG VERNIEUWING

Alle kopstukken samen op een verkiezingsdebat: Peter Mertens (PVDA), Wouter Van Besien (Groen), Jinnih Beels (sp.a), Filip Dewinter (Vlaams Belang), Philippe De Backer (Open Vld), Bart De Wever (N-VA) en Kris Peeters (CD&V).
Foto Klaas De Scheirder Alle kopstukken samen op een verkiezingsdebat: Peter Mertens (PVDA), Wouter Van Besien (Groen), Jinnih Beels (sp.a), Filip Dewinter (Vlaams Belang), Philippe De Backer (Open Vld), Bart De Wever (N-VA) en Kris Peeters (CD&V).
Zes dagen nog tot de Dag des Oordeels. Voor de zeven lijsttrekkers van de grote partijen is elk uur van tel. "Vijftien tot twintig procent van de kiezers heeft nog niet beslist", zegt politicoloog Peter Van Aelst (UAntwerpen). "Er wordt nu voor elke meter gestreden."

De opkomst van de sociale media heeft het klassieke campagnevoeren niet naar de achtergrond verdrongen. Markten afschuimen, huis-aan-huis gaan, naar fabriekspoorten trekken: ze blijven de agenda's bepalen. En debatten uiteraard. Wie daar niet in topvorm staat, is gezien. Peter Van Aelst: "Campagne op straat dient een dubbel doel: je bereikt mensen rechtstreeks en je hoopt dat je actie wordt opgepikt door de media. De effecten zijn relatief klein, de kiesintenties verschuiven niet meer massaal. Maar elke stem telt. Bij lokale verkiezingen spelen heel persoonlijke elementen. Je kunt een N-VA-kiezer zijn, maar toch stemmen voor een overbuur die voor CD&V opkomt, omdat je hem een toffe mens vindt."

Beetje braaf

Van Aelst is niet verrast door de campagne. "Er is me weinig opgevallen. Echt innovatief en creatief gaat het er niet aan toe. De partijen zetten wel meer in op advertenties op Facebook, maar ik zie niks viraals gaan (denk aan de grappige filmpjes van Marc Van Peel in 2012, red.). Nu, dat is voor Vlaanderen normaal. Spectaculaire fenomenen zijn hier zeldzaam."


Tussen de politici zijn slagen onder de gordel dan weer geen uitzondering. Van Aelst: "De bitse strijd tussen Bart De Wever (N-VA) en Kris Peeters (CD&V) is een slechte zaak voor de politiek. Of kijk naar die advertentie van CD&V-burgemeesters waarin ze minister Jan Jambon en staatssecretaris Theo Francken (N-VA) bekritiseren voor hun aanpak van transitmigranten: coalitiepartners die elkaar bestoken."


"Of ik veel verschil zie met vroegere verkiezingsperiodes? Er verdwijnt niets. Er hangen nog steeds affiches aan de ramen, je hebt tv, radio en kranten. Facebook en YouTube zijn erbij gekomen, maar het is niet dat één van die kanalen de campagne bepaalt. Echte 'game changers' heb ik nog niet gezien. Nu, ik heb wel het gevoel dat dankzij die traditionele campagne veel kiezers zich toch verdiepen in de programma's en naar websites surfen."

Groene thema's

Van Aelst verwacht dat N-VA en Groen het best uit de verf zullen komen. "N-VA zal goed scoren nu ze zich lokaal stevig hebben verankerd. Groen heeft de wind in de zeilen met veelbesproken thema's als mobiliteit, propere lucht en meer groen. CurieuzeNeuzen (het burgerwetenschappelijk onderzoek naar de concentratie stikstofoxide in de lucht, red.) is bijna een advertentie van Groen: de partij hoefde er niet eens mee uit te pakken omdat propere lucht een mainstream thema is geworden."


De politicoloog denkt trouwens dat Bart De Wever in Antwerpen stemmen laat liggen omdat hij twee jobs combineert: burgemeester en nationaal partijvoorzitter. "Een voorzitter moet zaken scherp stellen. Een burgemeester moet meer verbinden. Hij is een sterk voorzitter en daardoor minder sterk in het stadhuis. Als hij koos voor het laatste, zou hij een monsterscore kunnen halen."