"De zwaarste straf is niet altijd de juiste"

Provinciaal procureur stuurt parketten Antwerpen, turnhout en mechelen aan

"Een menselijke aanpak, daar streef ik naar", zegt provinciaal procureur Anne-Marie Gepts.
Foto De Scheirder "Een menselijke aanpak, daar streef ik naar", zegt provinciaal procureur Anne-Marie Gepts.
"Wij moeten als openbaar ministerie de juiste maatschappelijke reactie geven. Niet elk strafbaar feit moeten wij met de zwaarste straf willen bestraffen. Ook al is de roep om vergelding nog zo groot. Een menselijke aanpak, daar streef ik naar." Provinciaal procureur Anne-Marie Gepts stuurt de parketten van Antwerpen, Turnhout en Mechelen aan sinds de justitiehervorming van 2014.

Elk jaar komen duizenden pv's van de politie op het bureau van de procureur en zijn medewerkers terecht. Dat zijn in de provincie Antwerpen 85 magistraten, (55 in Antwerpen, 14 in Turnhout en 16 in Mechelen), ondersteund door 200 administratieve krachten. Zij vormen het openbare ministerie, onder leiding van provinciaal procureur Anne-Marie Gepts.

Je mandaat is halfweg, maar we hebben je nog niet veel gezien. Wat heb je al gedaan?

"Een van mijn belangrijkste taken was in de arrondissementen Antwerpen, Turnhout en Mechelen een eenvormige aanpak invoeren. Wat is prioritair en wat is minder belangrijk voor de veiligheid? Sommige zaken zijn evident. Bijvoorbeeld voor een verdachte van een gewapende overval vragen we altijd een voorlopige opsluiting. Dat zijn de feiten die mensen kennen, maar het parket heeft nog heel wat andere taken. Bijvoorbeeld iemand die zijn wagen niet binnen brengt bij een leasingfirma. Daar steken wij onze kostbare tijd niet in. Wij raden de leasingfirma aan via de burgerrechtelijke rechtbank een schadevergoeding te halen. Voor alle mogelijke misdrijven heeft het parket voortaan in de hele provincie één standaard-aanpak. Vooral de jonge magistraten zijn tevreden met die standaardregels."

Toch zijn binnen de provincie nog opvallende verschillen. Waarom voert u alleen in de stad Antwerpen een streng drugbeleid?

"Het project 'War on Drugs' van Antwerpen omvat niet enkel vervolging, maar heeft ook een luik hulpverlening. Dat was onze voorwaarde: niet alleen bestraffen, maar ook drugsgebruikers begeleiden naar hulpcentra. Die hulpverlening is onvoldoende aanwezig in steden als Mechelen en Turnhout of in kleinere gemeenten. Daarom breiden we het systeem niet uit naar het provinciaal niveau. Op muziekfestivals als Laundry Day en Summerfestival in Antwerpen, Tomorrowland in Boom en Reggae Geel hanteren we een nultolerantie voor drugsgebruik."

Het aantal flitscamera's in de provincie is niet meer bij te houden. Kan het parket die overvloed aan flitsboetes verwerken?

"Daar hanteren we de 85%-regel. Een camera is pas zinvol op wegen waar minstens 85% van de chauffeurs zich aan de snelheid houdt. Op zwarte punten - waar veel ongevallen gebeuren - hanteren we nultolerantie. Voorlopig lukt het nog altijd om alle pv's voor snelheidsovertredingen te verwerken, maar er mag niet veel meer bijkomen."

Door besparingen kamp je met een personeelstekort. Wat zijn daarvan de gevolgen?

"De werkdruk ligt hoog. Onze magistraten moeten niet alleen hun dossiers voor de rechtbank klaarmaken, ze worden ook ingeschakeld voor allerlei projecten binnen Justitie. Nieuwe informaticaprogramma's, lancering van nieuwe wetboeken, de gerechtelijke hervorming... Dat komt allemaal bovenop de gewone taken. Door de provincialisering kan ik wel met magistraten schuiven tussen Turnhout, Mechelen en Antwerpen. Of kan ik mensen halftijds in Mechelen en halftijds in Antwerpen laten werken."

Het valt me op dat er in je ploeg van 85 magistraten niemand van allochtone afkomst is.

"We hadden er één, iemand van Turkse afkomst, maar die is overgestapt naar het parket van Limburg. Ik zou het ook liever anders zien. Ik kan het probleem onder de aandacht brengen van de Hoge Raad voor Justitie. Die staat in voor de rekrutering en selectie van magistraten. Zitten er weinig allochtone jongeren in de faculteit Rechten? Ik stel alleen vast dat de doorstroming van allochtone juristen naar de parketten traag verloopt. In de administratieve functies heb ik wel allochtone medewerkers. En ik werk mee aan projecten voor diversiteit van de Koning Boudewijnstichting of van het OCMW. Diversiteit is voor mij meer dan alleen de inbreng van allochtonen. Bij het parket werkt een blinde magistraat. Ik geef stage aan mensen met autisme. Ook dat is diversiteit."

Veel burgers betreuren de afschaffing van het assisenhof. Is het een verbetering dat moordzaken niet meer door een volksjury worden berecht?

"Ik hou alleen goede herinneringen over aan mijn vijftien assisenzaken als openbaar aanklager. Ik heb nooit meegemaakt dat een assisenproces werd stilgelegd of uitgesteld. Dat gebeurt nu wel bij de Kasteelmoord bijvoorbeeld. Sommige misdrijven hebben zo'n grote impact op onze maatschappij dat een assisenproces louterend kan werken. Ik denk dan aan de processen van Kim De Gelder of van Hans Van Themsche. Ik blijf voorstander van assisen, alleen moeten we selectiever zijn in de zaken. Voor wie het niet mocht weten: het hof van assisen is niet afgeschaft."