"Dat kunst anno 2017 nog zoiets uitlokt"

Protestactie, vandalisme en zelfs brandstichting

Kunstenaar Tom Herck dient de leden van Katholiek Forum van repliek.
TONY VAN GALEN Kunstenaar Tom Herck dient de leden van Katholiek Forum van repliek.
Zo'n dertig conservatieve katholieken hebben gisteren geprotesteerd aan de kerk van Kuttekoven tegen het kunstwerk van Tom Herck. Volgens hen is de gekruisigde koe een satanisch beeld. Zaterdagochtend hadden onbekenden nog brand gesticht in de Graethemkapel, waar Herck enkele werken exposeert. "Dat kunst anno 2017 zoiets uitlokt, kan ik niet begrijpen", aldus de kunstenaar.

Kuttekoven is al dagen in de ban van het inmiddels beruchte kunstwerk van Tom Herck. In de Sint-Jan-de-Doperkerk heeft de kunstenaar een gekruisigde koe boven een bad met 5.000 liter melk gehangen. Met 'Holy Cow' wil hij onder meer de voedselverspilling aankaarten. Er kwam heel wat reactie op. Volgens een deel van de publieke opinie hoort een gekruisigde koe niet thuis in een kerk en is het enige doel van de kunstenaar provocatie. Het bleef zo'n twee weken bij boze reacties op sociale media, tot de situatie dit weekend escaleerde.

Vrijdagavond beklommen enkelen de zijgevel van de kerk om een glasraam te breken en zo tot aan het kunstwerk te geraken. Ze slaagden erin om één touw los te maken, maar het kunstwerk bleef staan en het touw werd de dag nadien weer aan het werk gehangen. Maar dat is niet alles. Zaterdagochtend rond 7 uur hebben onbekenden zelfs brand gesticht aan de deur van de Graethemkapel van Borgloon, ongeveer twee kilometer verderop, waar Herck ook enkele werken exposeert.

"Dit is er compleet over", vindt de kunstenaar. "Nooit heb ik willen spotten met het christendom. Ik wil het probleem van de voedingindustrie aankaarten, maar blijkbaar wordt die boodschap niet begrepen. Ikzelf heb wél respect voor ieders mening, en dialoog moet er zijn. Maar geweld of vandalisme is er helemaal over. Onbegrijpelijk dat dit anno 2017 nog gebeurt." De politie patrouilleert intussen in de omgeving en spoort de daders op.

De actievoerders houden het kruis in de aanslag.
TONY VAN GALEN De actievoerders houden het kruis in de aanslag.

Satanisch

Er was niet alleen gewelddadig protest. Gisteren kwamen zo'n dertig leden van Katholiek Forum protesteren aan de kerk van Kuttekoven. "Onbegrijpelijk dat het bisdom van Hasselt dit heeft toegestaan", zegt Dries Goethals, voorzittter van de groep conservatieve christenen. "Jezus afbeelden als koe is smaakloos. Het gaat hier om satanische toestanden. Absurd om zoiets in een kerk te hangen. Bisschop Patrick Hoogmartens moet zwakzinnig geworden zijn. Hij gaat beter met pensioen in plaats van zulke godslasterlijke beelden toe te laten."

Het werk waar het om draait: een gekruisigde koe boven een bad met wat een tijdje geleden nog melk was.
Karolien Coenen Het werk waar het om draait: een gekruisigde koe boven een bad met wat een tijdje geleden nog melk was.

Gewijde kerk

De kerkfabriek, die Herck de toestemming gaf om de kerk te gebruiken als expo, liet eerder al weten spijt te hebben van de beslissing. Zij waren naar eigen zeggen niet op de hoogte van hoe het kunstwerk er zou uitzien. Wilfried Grommen van het centraal kerkbestuur in Borgloon zegt dat ook veel inwoners van Kuttekoven niet tevreden zijn. "Veel mensen moesten het verlies van hun kerk enkele jaren geleden al verwerken", zegt Grommen. "Maar de kerk is nog steeds gewijd. De ontwijding zal voor 2018 zijn, maar ligt nu nog gevoelig. Artistieke vrijheid moet er zijn, maar om nu al zo'n confronterend kruisbeeld op te hangen, leidt tot onbegrip bij heel wat inwoners."

De brandschade aan de deur van de Graethemkapel, waar Herck ook kunstwerken exposeert.
Karolien Coenen De brandschade aan de deur van de Graethemkapel, waar Herck ook kunstwerken exposeert.

Naaktmodellen

Renaat Roekaers, cultureel functionaris van Borgloon, is geschokt door het vandalisme. "De Graethemkapel wordt al sinds 1994 gebruikt als tentoonstellingsruimte, en we hebben hier al veel hardere dingen gehad. Tot naaktmodellen toe. Nooit was er een probleem." Een harde klap voor artistiek Limburg, vindt ook Herck. "Ik mis wel wat steun uit de kunstwereld. Uiteindelijk sta je er alleen voor, maar toch heb ik nog geen minuut spijt gehad van het concept. Er zit een hele gedachtengang achter, ik wil maatschappelijke pijnpunten aanhalen. Dat is altijd de bedoeling geweest van kunst, en dat zal zo blijven."

De expo in de Sint-Jan-de-Doperkerk loopt tot 3 december. Vorig weekend kwamen zo'n 1.000 mensen kijken.