Na het Lam Gods nu ook de Sint-Martinuskerk: hoogtechnologische scanner analyseert verborgen muurschildering

Geert Van der Snickt van de Universiteit Antwerpen en Estelle De Groote van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium bij het schilderij dat wordt gescand.
Rutger Lievens Geert Van der Snickt van de Universiteit Antwerpen en Estelle De Groote van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium bij het schilderij dat wordt gescand.
De superscanner van de Universiteit Antwerpen (UA) die eerder werd ingezet om het Lam Gods en De Schreeuw van Munch te onderzoeken, is nu aan het werk in de Sint-Martinuskerk. Daar wordt een 400 jaar oude muurschildering, Het Laatste Oordeel, onder de loep genomen.

Eén millimeter per tien seconden, zo gedetailleerd analyseert de hoogtechnologische scanner van de Universiteit Antwerpen de verborgen muurschildering in de Sint-Martinuskerk. Het Laatste Oordeel is een werk van meer dan 400 jaar oud en is van een onbekende meester. Ze werd ontdekt in de negentiende eeuw in de voormalige kapittelzaal van de kerk. “We weten niet wie ze heeft geschilderd. In 1875 is de muurschildering ontdekt en in 1892 blootgelegd. Het Laatste Oordeel is het thema van de muurschildering. Niet toevallig, want in de vroegere kapittelzaal werd recht gesproken”, zegt deken Marc Verwaeren.

En nu wordt dit stukje Aalsterse geschiedenis millimeter per millimeter geanalyseerd. “De superscanner werd eerder al gebruikt om enkele bekende werken uit de kunstgeschiedenis te analyseren. Het Lam Gods van Van Eyck en De Schreeuw van Munch zijn maar twee van de vele topstukken die gedetailleerd in kaart werden gebracht”, zegt Geert Van der Snickt van UA. “De scan geeft ons info over de chemische constellatie van de verf, de pigmenten, de compositie. Over de technieken van de middeleeuwse kunstenaars dus. Info die later nuttig kan zijn als er een restauratie van het werk komt.” Of die restauratie er komt is nog niet duidelijk, daarvoor is budget nodig. “Maar we willen dit verborgen pareltje wel beter tonen aan het publiek. De kapittelzaal zal in de toekomst, deels, toegankelijk zijn voor bezoekers”, zegt Verwaeren.

Manneken Pis

De Sint-Martinuskerk geeft zo millimeter na millimeter haar geheimen prijs aan de restauratoren. Zo is de Sacramentstoren een bezienswaardigheid van wereldniveau, waar iedereen in Aalst al jaren voorbijloopt zonder het te zien. De Sacramentstoren diende om de hosties te bewaren en werd gebouwd in 1604. Ontwerper van dienst: Hiëronymus Duquesnoy de Oudere, die ook Manneken Pis in Brussel ontwierp.

“De kerk verbergt nog wel meer geheimen”, weet schepen van Erfgoed Karim Van Overmeire (N-VA). “De restauratoren gingen bij de restauratie van de Sacramentstoren bijzonder secuur te werk. Zo ontdekten ze dat onder de zwarte verflagen oorspronkelijke wit-rode schilderingen schuilgaan, dat achter de vergulde deuren engeltjes verborgen zitten en dat de volledige toren afgewerkt was in een albastimitatie.” Ondertussen werd een bijkomende subsidie van 105.000 euro verkregen van het Fonds Baillet-Latour. “Dit maakt verder onderzoek mogelijk”, gaat Van Overmeire verder. “Het zorgt ervoor dat sommige ontdekkingen deels onthuld kunnen worden voor het publiek.”

Meer informatie over de restauratie vind je op www.sintmartinuskerk.be.

Geert Van der Snickt van de Universiteit Antwerpen, schepen Van Overmeire, deken Marc Verwaeren en Estelle De Groote van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium.
Rutger Lievens Geert Van der Snickt van de Universiteit Antwerpen, schepen Van Overmeire, deken Marc Verwaeren en Estelle De Groote van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium.
Werken aan de Sacramentstoren.
R Werken aan de Sacramentstoren.
Details uit de Sacramentstoren.
Rutger Lievens Details uit de Sacramentstoren.
Details uit de Sacramentstoren.
Rutger Lievens Details uit de Sacramentstoren.
Schepen Karim Van Overmeire en Camille De Clercq van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium.
Rutger Lievens Schepen Karim Van Overmeire en Camille De Clercq van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium.