Exclusief voor abonnees

Ziekenhuis leert personeel omgaan met dood van ongeboren baby: “Toen ik zelf kindje verloor, besefte ik hoe zwaar het was”

Het idee komt van verpleegkundige Shauni (rechts), die zelf een ongeboren kindje verloor. Haar collega's Diane (links) en Marie staan mee in voor de opleiding .
Photo News Het idee komt van verpleegkundige Shauni (rechts), die zelf een ongeboren kindje verloor. Haar collega's Diane (links) en Marie staan mee in voor de opleiding .
Wanneer ouders hun kindje verliezen voor of tijdens de bevalling, zorgt dat voor onmetelijk verdriet. Daar kunnen ze extra steun bij gebruiken, vinden ze in het Heilig Hartziekenhuis in Leuven. Dat gaat z'n personeel er speciaal voor opleiden, als eerste ziekenhuis in Vlaanderen.

"Dan kom je thuis, met z'n tweeën in plaats van met z'n drieën. Je kindje heb je achtergelaten. Het ergste moet nog komen. En net dan sta je er alleen voor." Toen ongeveer een jaar geleden bleek dat het kindje van Shauni Joosten (27), zelf pediatrisch verpleegkundige in het Heilig Hartziekenhuis in Leuven, niet levensvatbaar zou zijn na de geboorte, werd haar zwangerschap na 12 weken afgebroken. "Tijdens mijn verblijf op de materniteit werd heel goed voor ons gezorgd", vertelt ze. "De bevalling werd bijvoorbeeld speciaal tijdens een weekdag gepland, zodat al het personeel waarmee we vertrouwd waren, aanwezig zou zijn. Dat zijn kleine zaken, maar ze zijn erg waardevol." Eenmaal thuis botste Shauni echter op muren. Vrienden en familie stonden klaar. Een afspraak met de gynaecoloog voor een nabespreking was gepland. "Maar echt professionele hulp was er niet. Een waslijst aan informatie krijg je wel mee, maar de drempel om daarna zelf de telefoon te nemen en te zeggen dat je hulp nodig hebt, is groot. Thuiskomen was vreselijk. Hoe moest ik mijn tijd vullen? Hoe moest ik alles een plaats geven? Uiteindelijk kwam ik via mijn gynaecoloog terecht bij een rouwconsulent, waar ik vandaag nog steeds langsga. Maar het was toen dat ik besefte dat de begeleiding van mama's en papa's die hun kindje verliezen, beter kan."

Iedereen rouwt anders

Het Heilig Hart heeft intussen, samen met Kinderwens ExpertiseNetwerk, 58 vroedvrouwen, verpleegkundigen, gynaecologen en sociaal assistenten opgeleid. Zij kunnen allemaal te maken krijgen met het verdriet van ouders die tijdens of na de zwangerschap een kind verloren. Het is het eerste ziekenhuis in Vlaanderen dat zo'n bijscholing organiseert. "Elke vroedvrouw krijgt op de schoolbanken een basispakketje psychologie mee, maar daar moeten ze het mee doen", vertelt hoofdvroedvrouw Marie Simonart. "De meesten weten wel hoe ze met dat soort verdriet moeten omgaan, maar rouwen is bij iedereen anders. Met de bijscholing willen we hen extra handvaten geven. Om ouders te begeleiden, maar ook om het voor zichzelf te verwerken. Vooral het laten gaan van ouders is een pijnpunt bij veel vroedvrouwen. De sociale dienst neemt nog wel contact met hen op, maar verder zijn de banden eigenlijk zo goed als doorgeknipt. Bepaalde ouders hebben toch nog nood aan een gesprek - daar willen we beter aan tegemoet komen."

Lampje aan

Ouders die een zoon of dochter verliezen, worden al standaard één op één begeleid. "Een vaste vroedvrouw, opdat ze niet elke keer opnieuw het hele verhaal moeten doen. Een vroedvrouw die wéét waar het koppel staat in het verwerkingsproces. Er brandt ook een lampje in de vorm van een wolk, zodat de hele gang weet dat er iemand aan het rouwen is." Het ziekenhuis doét dus al veel. Maar het kan altijd beter, vinden ze. Daarom leren verpleegkundigen, vroedvrouwen en gynaecologen tijdens de bijscholing van één dag aan de hand van rollenspellen hoe ze kunnen omgaan met het rouwproces en hoe ze kunnen aanvoelen wie waar nood aan heeft. "Het zit immers niet in de Vlaming zijn aard om hulp te vragen."

Om ouders beter te informeren, krijgen ze ook info over de praktische kant van de zaak, want die gaat in het grootste verdriet vaak verloren. "Terugbetaling van de thuiszorg en opvolging thuis door een zelfstandige vroedvrouw, bijvoorbeeld. Of het regelen van boodschappen, gezinshulp..." Het ziekenhuis pleit tot slot voor een uitbreiding van het rouwverlof. Ook dat kan de begeleiding bevorderen. "Vandaag krijgen ouders drie rouwdagen", vertelt Shauni. "Alsof het rouwen voorbij is eens je het ziekenhuis uitstapt. De verjaardag, je uitgerekende datum... Er zijn zoveel moeilijke momenten. Tien rouwdagen, verspreid over drie jaar: dat zou al helpen."