Exclusief voor abonnees

Wil je wél een tuin, maar liever geen zwaar werk of veel onderhoud? Tuinexperte Laurence Machiels toont hoe je dat aanpakt

Laurence Machiels (l): "Kies de soorten die passen bij de bodem van je tuin en plant grote groepen van één soort: makkelijker te onderhouden dan een gemengde beplanting, en je tuin oogt rustiger en eenvoudiger"
Steven Richardson Laurence Machiels (l): "Kies de soorten die passen bij de bodem van je tuin en plant grote groepen van één soort: makkelijker te onderhouden dan een gemengde beplanting, en je tuin oogt rustiger en eenvoudiger"
Eens tuinier, altijd tuinier, ook als je straks minder mobiel wordt of je rug niet meer mee wil. Tuinieren is immers een weldaad voor je gezondheid. Tuinexperte Laurence Machiels legt uit hoe je ‘onderhoudsarm’ kan tuinieren door onder andere bepaalde makkelijke planten te kiezen, een moestuin op hoogte en licht te creëren en voor aangepast materiaal te kiezen. Zo pak je het volgens haar aan.

Dagje ouder? De voldoening van een mooie border, verse groenten of rijkelijk bloeiende bloembakken wordt dan nóg groter. Bovendien houdt in beweging zijn in de natuur en mentaal met je tuin bezig zijn je fit en geestelijk alert en gezond.

Stoppen met je favoriete hobby omdat je rug, knieën of handen het stilaan laten afweten, zou je erg ongelukkig maken. Gelukkig tuinier je met enkele gerichte aanpassingen gewoon verder.

Meer struiken en bodembedekkers

Intens spitten, struiken verplanten, grote hagen snoeien... Op zekere leeftijd maakt hard labeur plaats voor een onderhoudsarmere manier van tuinieren. In complexe borders met vaste planten moet je elk jaar planten splitsen of in toom houden. Een border met traag groeiende struiken en daaronder bodembedekkers vormt een erg mooi en veel onderhoudsarmer alternatief. Cornus, hortensia, Abelia, spirea, Deutzia, Viburnum of rododendron zijn heel sterke en langbloeiende struiken.

Kies de soorten die passen bij de bodem van je tuin en plant grote groepen van één soort: makkelijker te onderhouden dan een gemengde beplanting, en je tuin oogt rustiger en eenvoudiger, iets wat veel tuiniers op latere leeftijd extra weten te waarderen.

Koop je struiken in een maatje meer, dan is je tuin snel gevuld en blijft er minder blote aarde over waar onkruid zich kan nestelen. Daaronder plant je mooie bodembedekkers: tuingeraniums, Brunnera, Epimedium, Helleborus, Bergenia...

Plant ook bloembollen in je struikenborder, of laat ze door je tuinaannemer planten: krokussen, sneeuwklokjes, sneeuwroem, wilde hyacinten, narcissen en botanische tulpen brengen van februari tot mei kleur en beleving. Bovendien heb je aan dit soort verwilderingsbloembollen geen werk: eens geplant komen ze trouw elk jaar terug, zonder dat je wat hoeft te doen.

Koop je struiken in een maatje meer, dan is je tuin snel gevuld
Steven Richardson Koop je struiken in een maatje meer, dan is je tuin snel gevuld

Minder gras

Laat de tuinarchitect je tuin hertekenen in functie van de zichtas in je woon- of eetkamer, en niet langer vanuit de keuken, van waaruit je vroeger de kinderen in het oog hield. Nu heb je tijd om van je tuin te genieten bij het ontbijt, tijdens het avondeten, en vanuit je luie zetel. Kies voor een tuin met veel variatie waar het hele jaar rond wat te beleven valt, ook ‘s winters.

Beperk je gazon — het meest tijd- en energierovende deel van de tuin — en zet een stuk om in een onderhoudsvriendelijke struikentuin. Of laat een deel gras groeien en plant er bloembollen en inheemse bloemen tussen, als een bloemrijk hooiland. Dat zorgt het hele jaar rond voor beleving, en je hoeft het maar één keer per jaar te (laten) maaien, eind september.

Schrap het gazon niet helemaal als je kleinkinderen hebt, maar investeer in een robotmaaier. Eens geprogrammeerd zorgt die het jaar rond voor een mooi grasveld zonder werk, geluidsoverlast en afval. Laat boordjes rond het gazon plaatsen. Zo moet je minder kanten onderhouden.

Kies voor een tuin met veel variatie waar het hele jaar rond wat te beleven valt, ook ‘s winters
Steven Richardson Kies voor een tuin met veel variatie waar het hele jaar rond wat te beleven valt, ook ‘s winters

Focus op terras

Maak niet de fout je terras te verkleinen. Nu je meer vrije tijd hebt, krijg je wellicht ook meer vrienden en familie over de vloer, en dan is zo’n groot terras meer dan handig. En alvast ruim genoeg voor mocht er ooit een rolstoel komen. Zorg dat er rond het terras meer te beleven valt dan een groene gazonvlakte. Kies bijvoorbeeld voor een stukje tuin met groenblijvende planten, siergrassen die de herfst kleuren, makkelijke rozen en een boom met veel lentebloemen, zoals een kleine magnolia. Zo valt er in elk seizoen wat te zien.

Tuinieren in potten is een van de slimste manieren om te blijven tuinieren. Je ‘tuin’ is perfect beheersbaar, er komt amper onkruid in en je kunt op hoogte werken. Investeer in gerecycleerde kunststof potten met ingebouwde wieltjes, zoals van ELHO. Die zijn licht en kun je makkelijk verrollen als je je terras eens anders wil inrichten. Exotische planten rol je voor de winter zo naar binnen.

Water is een geweldig pluspunt op je terras. Een opstaande watertafel, een ondiepe, strakke strook water met een zitmuurtje of een minivijvertje met een borrelsteen op hoogte zorgen voor minstens evenveel beleving en — vooral — minder onderhoud dan een grote vijver. Je zit bovendien veel dichter bij het water en kunt er meer van genieten: in de zomer komen er libellen en waterjuffers rondvliegen, vogels drinken of een badje nemen. Een opstaande vijver is ook veiliger voor jezelf of eventuele kleinkinderen.

Tuinieren in potten is een van de slimste manieren om te blijven tuinieren
Steven Richardson Tuinieren in potten is een van de slimste manieren om te blijven tuinieren

In de hoogte

Hik je tegen al dat gebuk in je moestuin aan, organiseer je tuin dan in de hoogte. Verhoogde plantenbakken brengen de groenten naar jou toe in plaats van dat jij je naar de planten moet buigen. Op die hoogte komt er veel minder onkruid in en je hebt de groenten en kruiden altijd binnen handbereik. Zorg dat er rond de bakken genoeg plaats is, zodat je makkelijk overal aan kunt.

Let op: planten in bakken en potten hebben in de zomer regelmatig water en voeding nodig. Investeer in goede potgrond, in potten met een waterreservoir, en in een automatisch druppelsysteem. Mediterrane kruiden als salie, rozemarijn, oregano en tijm kunnen wel een tijdje zonder water.

Heb je niet veel plaats, dan kun je verticaal tuinieren, met een plantenwand tegen de muur. Geleide fruitbomen nemen weinig plaats in en bezorgen je in de lente prachtige bloesems en in de herfst lekkere appels en peren op plukhoogte, zonder dat er nog een ladder aan te pas komt. Koop al wat oudere, voorgeleide bomen in pot, dan heb je er instant plezier aan.

Heb je niet veel plaats, dan kun je verticaal tuinieren, met een plantenwand tegen de muur
Steven Richardson Heb je niet veel plaats, dan kun je verticaal tuinieren, met een plantenwand tegen de muur

Slimme aanpassingen

Zorg dat je tuin heel toegankelijk wordt. Werk treden en trappen, zeker in de voortuin en op het hoofdpad van het huis naar je tuin weg met een helling; een hellingsgraad van 15 graden is zo’n beetje de maatstaf. Laat er een reling aanzetten. Maak de paden meteen ruim genoeg zodat je er later, wanneer je minder goed te been bent, met een begeleider, wandelstok, looprekje of rolstoel makkelijk over kunt. Een breedte van 1,60 meter is precies genoeg voor de draaicirkel van een rolstoel. Zorg dat de paden zo egaal mogelijk zijn. Dat beperkt het risico op struikelen. Let wel op dat je geen te gladde verharding neemt, zoals gepolierd beton of gladde keramische tegels. Kies voor grote, ruwe natuurtegels met fijne, effen voegen, grote betontegels of een niet-gepolierd betonpad.

Sta ook stil bij de toegankelijkheid van je tuin
Steven Richardson Sta ook stil bij de toegankelijkheid van je tuin

Laat ook genoeg buitenverlichting installeren. Die verhoogt de zichtbaarheid wanneer je in de tuin komt, alsook het veiligheidsgevoel.

Kies voor licht en ergonomisch tuinmateriaal, zo mogelijk met een lange steel. Dan hoef je je niet zo te bukken. Snoeimaterialen met softgrip, lichtgewicht snoeischaren en takkenscharen met hefboomeffect: ze bestaan allemaal. Sleur niet meer met onkruid, maar investeer in een licht tuinkarretje op wieltjes waar je alles in gooit. Zo is je tuin ingericht om nog heel lang te kunnen blijven tuinieren. 

Met de adviezen van onze tuinexperten wordt de verzorging van je tuin een fluitje van een cent. Alles wat je moet weten lees je in ons dossier.

Lees ook:

Amper onderhoud, mooi in bloei: tuinexperte Laurence Machiels geeft 10 redenen om je tuin vol siergrassen te zetten (+)

Ten oorlog tegen onkruid: van wegbranden tot een onkruidtrekker, dit is wat echt helpt (+)

Is een regenwaterput nog altijd een goede investering nu de zomers steeds droger worden? (+)