Waarom het een goed idee is om Instagram te negeren tijdens je vakantie

Getty Images
Een reis zonder Instagram is als een taart zonder slagroom. Althans toch voor heel wat millennials. Dat doet een belangrijke vraag rijzen: kan je nog met volle teugen genieten van je vakantie als je continu in de weer bent met foto’s, filters en likes?

Aaaah, eindelijk vakantie. Tijd om te herbronnen, een trektocht te maken in de wilde natuur, cocktails te hijsen op een strand en oh ja, foto’s te posten op Instagram. Dat ook. Want je kan er geen doekjes om winden: sinds de komst van sociale media is reizen niet meer hetzelfde. 

Quasi iedereen zit nu met zijn neus in z’n smartphone. Restaurants, cafés, hotels en andere zaken beseffen dat maar al te goed en willen een graantje meepikken. Ze passen hun interieur zodanig aan dat het perfect is voor Insta-proof plaatjes. Je vind dan ook triljoenen vakantiefoto’s op Instagram. Het gevolg? Volgens reisorganisatie Topdeck boekt bijna 1 op de 5 millennials een trip naar het buitenland op basis van wat ze zien in hun feed. 

Op zich is dat leuk. Je ontdekt plaatsen die in geen enkele brochure staan en waar je anders niet terecht zou komen. Ik spreek uit ervaring: tijdens een vakantie in Indonesië kwam ik tijdens het scrollen een klein huisje tegen, dat je niet meteen op een ander verhuurplatform als Airbnb of Booking.com vond. Uiteindelijk ben ik er - met veel plezier - enkele nachten verbleven.

Één pot nat

Maar toch zit er ook een keerzijde aan de medaille. In de buurt van het schattig Indonesisch pensionnetje vond je ook verschillende uitzichtpunten over een meer. Het ging om rieten constructies of schommels waar je voor een (kleine) duit een foto mocht maken. Zonder overdrijven: er stonden rijen mensen aan te schuiven. Allemaal aan het popelen om op dezelfde manier te poseren: met de rug naar de camera en met een prachtige vallei op de achtergrond. Het resultaat zal ongetwijfeld een mooi kiekje zijn, maar origineel is het niet. 

<div style=" display: flex; flex-direction: row; align-items: center;"> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 40px; margin-right: 14px; width: 40px;"></div> <div style="display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center;"> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 100px;"></div> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 60px;"></div></div></div><div style="padding: 19% 0;"></div> <div style="display:block; height:50px; margin:0 auto 12px; width:50px;"><svg width="50px" height="50px" viewBox="0 0 60 60" version="1.1" xmlns="https://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="https://www.w3.org/1999/xlink"><g stroke="none" stroke-width="1" fill="none" fill-rule="evenodd"><g transform="translate(-511.000000, -20.000000)" fill="#000000"><g><path d="M556.869,30.41 C554.814,30.41 553.148,32.076 553.148,34.131 C553.148,36.186 554.814,37.852 556.869,37.852 C558.924,37.852 560.59,36.186 560.59,34.131 C560.59,32.076 558.924,30.41 556.869,30.41 M541,60.657 C535.114,60.657 530.342,55.887 530.342,50 C530.342,44.114 535.114,39.342 541,39.342 C546.887,39.342 551.658,44.114 551.658,50 C551.658,55.887 546.887,60.657 541,60.657 M541,33.886 C532.1,33.886 524.886,41.1 524.886,50 C524.886,58.899 532.1,66.113 541,66.113 C549.9,66.113 557.115,58.899 557.115,50 C557.115,41.1 549.9,33.886 541,33.886 M565.378,62.101 C565.244,65.022 564.756,66.606 564.346,67.663 C563.803,69.06 563.154,70.057 562.106,71.106 C561.058,72.155 560.06,72.803 558.662,73.347 C557.607,73.757 556.021,74.244 553.102,74.378 C549.944,74.521 548.997,74.552 541,74.552 C533.003,74.552 532.056,74.521 528.898,74.378 C525.979,74.244 524.393,73.757 523.338,73.347 C521.94,72.803 520.942,72.155 519.894,71.106 C518.846,70.057 518.197,69.06 517.654,67.663 C517.244,66.606 516.755,65.022 516.623,62.101 C516.479,58.943 516.448,57.996 516.448,50 C516.448,42.003 516.479,41.056 516.623,37.899 C516.755,34.978 517.244,33.391 517.654,32.338 C518.197,30.938 518.846,29.942 519.894,28.894 C520.942,27.846 521.94,27.196 523.338,26.654 C524.393,26.244 525.979,25.756 528.898,25.623 C532.057,25.479 533.004,25.448 541,25.448 C548.997,25.448 549.943,25.479 553.102,25.623 C556.021,25.756 557.607,26.244 558.662,26.654 C560.06,27.196 561.058,27.846 562.106,28.894 C563.154,29.942 563.803,30.938 564.346,32.338 C564.756,33.391 565.244,34.978 565.378,37.899 C565.522,41.056 565.552,42.003 565.552,50 C565.552,57.996 565.522,58.943 565.378,62.101 M570.82,37.631 C570.674,34.438 570.167,32.258 569.425,30.349 C568.659,28.377 567.633,26.702 565.965,25.035 C564.297,23.368 562.623,22.342 560.652,21.575 C558.743,20.834 556.562,20.326 553.369,20.18 C550.169,20.033 549.148,20 541,20 C532.853,20 531.831,20.033 528.631,20.18 C525.438,20.326 523.257,20.834 521.349,21.575 C519.376,22.342 517.703,23.368 516.035,25.035 C514.368,26.702 513.342,28.377 512.574,30.349 C511.834,32.258 511.326,34.438 511.181,37.631 C511.035,40.831 511,41.851 511,50 C511,58.147 511.035,59.17 511.181,62.369 C511.326,65.562 511.834,67.743 512.574,69.651 C513.342,71.625 514.368,73.296 516.035,74.965 C517.703,76.634 519.376,77.658 521.349,78.425 C523.257,79.167 525.438,79.673 528.631,79.82 C531.831,79.965 532.853,80.001 541,80.001 C549.148,80.001 550.169,79.965 553.369,79.82 C556.562,79.673 558.743,79.167 560.652,78.425 C562.623,77.658 564.297,76.634 565.965,74.965 C567.633,73.296 568.659,71.625 569.425,69.651 C570.167,67.743 570.674,65.562 570.82,62.369 C570.966,59.17 571,58.147 571,50 C571,41.851 570.966,40.831 570.82,37.631"></path></g></g></g></svg></div><div style="padding-top: 8px;"> <div style=" color:#3897f0; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:550; line-height:18px;"> View this post on Instagram</div></div><div style="padding: 12.5% 0;"></div> <div style="display: flex; flex-direction: row; margin-bottom: 14px; align-items: center;"><div> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(0px) translateY(7px);"></div> <div style="background-color: #F4F4F4; height: 12.5px; transform: rotate(-45deg) translateX(3px) translateY(1px); width: 12.5px; flex-grow: 0; margin-right: 14px; margin-left: 2px;"></div> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(9px) translateY(-18px);"></div></div><div style="margin-left: 8px;"> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 20px; width: 20px;"></div> <div style=" width: 0; height: 0; border-top: 2px solid transparent; border-left: 6px solid #f4f4f4; border-bottom: 2px solid transparent; transform: translateX(16px) translateY(-4px) rotate(30deg)"></div></div><div style="margin-left: auto;"> <div style=" width: 0px; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-right: 8px solid transparent; transform: translateY(16px);"></div> <div style=" background-color: #F4F4F4; flex-grow: 0; height: 12px; width: 16px; transform: translateY(-4px);"></div> <div style=" width: 0; height: 0; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-left: 8px solid transparent; transform: translateY(-4px) translateX(8px);"></div></div></div>

Een foto die is geplaatst door null (@) op

Om even in eigen boezem te kijken: ook op mijn Instagram-pagina vind je een clichématig verslag van de reis. Denk typische foto’s van infinity pools, palmbomen, gebouwen in ‘millennial pink’ of uitzichten over rijstvelden.

Dopamine

Maar is dat nu zó erg? Toeristen maken toch al jaren exact dezelfde knotsgekke foto voor de toren van Pisa? Toch wel. Want naast het gebrek aan originaliteit, hebben die online vakantie-avonturen nog een groot nadeel: ze hebben een slechte invloed op onze planeet. Té veel mensen doen alles voor de perfecte selfie, zonder even na te denken of ze geen schade aanrichten aan de natuur of een culturele bezienswaardigheid. 

Het is begrijpelijk dat bloggers, vloggers en influencers Instagram tot prioriteit stellen, maar waarom wil Jan met de pet ook per se gelijkaardige pareltjes online zwieren? Volgens experts zijn sociale media verslavend omdat ze het genotscentrum in de hersenen activeren. Bij elke like die je krijgt, wordt er het gelukshormoon dopamine aangemaakt. Hierdoor voelt een like aan als een beloning en ga je steeds opnieuw op zoek naar die bevestiging. 

Maar dat wil niet zeggen dat het je op lange termijn ook gelukkiger maakt. Integendeel. Een onderzoek bij 1.400 mensen heeft aangetoond dat Instagram een negatief effect op je mentale gezondheid heeft. Het platform zou nefast zijn voor de slaapkwaliteit, gebruikers worstelen met hun lichaamsbeeld en ze hebben last van FOMO - fear of missing out.

“Er zijn veel data die erop wijzen dat veelvuldig gebruik van sociale media ons depressief en angstig kan maken”, bevestigde Laurie Santos, hoogleraar psychologie aan de Amerikaanse universiteit Yale, eerder al aan De Morgen. “De mens zit zo in elkaar dat we ons slechter voelen door de successen van iemand anders. Tegelijkertijd voelen we ons niet beter als we iemand op sociale media zien die lelijker is of minder rijk. Toch scrollen we vrijwillig door al die berichten. Het tast onze geest aan, zeker als die informatie ook nog eens bewerkt is om een zo positief mogelijk beeld neer te zetten: niemand plaatst een lelijke bikinifoto op Instagram, niemand beschrijft de minder leuke onderdelen van zijn vakantie.”

Ook sociaal psycholoog Ap Dijksterhuis deelt die mening. In het AD stelt hij dat reizen wel degelijk gelukkig maakt, zolang we er maar niet over opscheppen tegen al onze (online) vrienden. “Een deel van het geluk van ervaringen, en van reizen specifiek, komt doordat ze met de tijd steeds mooier worden in je hoofd.” Maar volgens de hoogleraar aan de Radboud Universiteit in Nijmegen is zo’n vakantie niet langer puur een ervaring. “Mensen gaan op reis, om vervolgens op Instagram zo veel mogelijk foto’s te zetten. Op dat moment wordt het meer een soort materiële uitgave. En dat is jammer, want zo verlies je de kern van waarom reizen nou juist gelukkig maakt.”

Daarom heb ik besloten om het deze zomervakantie anders aan te pakken. Mijn smartphone 24 uur op 24 thuislaten, lijkt me een stap te ver. Maar ik ga wel grenzen opstellen: niet meteen mijn toestel bovenhalen bij een mooi uitzicht of als er een Instagramwaardige maaltijd voor m’n neus verschijnt, en in de plaats proberen om meer te genieten van het moment zelf en mijn reisgezelschap. Met de nadruk op proberen. Doe jij ook mee? 




2 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Patrick Kelchtermans

    de social-mediaverslaving, op lange termijn even schadelijk als drugs of alcohol, met als verschil dat niet je lever of je hart er op den duur de brui aan geven, maar je hersens. De werkelijke ravage zal pas over een jaar of 10 zichtbaar worden, wanneer de eerste lichting van miljoenen instagrietjes en -yups al op hun 30ste terminaal teleurgesteld gaan zijn in hun lege leven en zeer snel overschreden houdbaarheidsdatum.

  • Marc Van Looy

    Overboord met die digitale handel! Geniet van het moment, elkaar, de natuur en het vrije gevoel! Leef echt en niet digitaal.