Exclusief voor abonnees

Tijd om je grasmat een lenteboost te geven: "Laat de meststoffen, verwen je gazon met een portie compost”


Steven Richardson
Met de eerste lentewarmte en regen veert je gazon helemaal op. Tijd voor actie! Zaai kale plekken en molshopen weer in, verwen je gazon met compost, haal de grasmaaier van stal en zet de kantjes scherp. En vooral: accepteer dat onze gazons hoger en bloemrijker worden. Onze tuinexpert Laurence Machiels adviseert:  “Het wordt wennen, maar het is niet anders: een perfect gazon oogt niet langer egaal groen, maar net gevarieerd, met bloemen.” Lees alle andere tips in ‘Mijn Thuisblijfgids

DEEL 1: LOS DE PROBLEMEN OP

Maak platgetrapte plekken weer luchtig

Plantenwortels hebben lucht nodig, en dat is niet anders voor gras. Een strook die je de voorbije maanden intens hebt belopen, de afduwplaats onder de schommel of de wip zijn typische plekken waar de grond makkelijk compacteert. Zo’n plek maak je los met een riek of spitvork. Prik in het gazon gaatjes, zodat er weer lucht naar de wortels kan. Ook plekken die wat dieper liggen, en waar er, zeker na de vele regen van de voorbije weken lang water is blijven staan, koeken dicht.

De sterfrees (foto) is handig en goedkoop gereedschap om de verdichte aarde los te maken en te beluchten. De tanden van deze roller op steel prikken in het gras, net zoals een verticuteermachine, maar het kost minder moeite en mankracht. Zo’n frees dient normaal om de grond van de moestuin los te maken voor het zaaien, maar doet ook prima dienst als gazonbeluchter. Je hebt immers aan 0,5 cm diepte genoeg om de gazonwortels van extra lucht te voorzien (gras wortelt behoorlijk oppervlakkig).

Heb je lokaal vilt in je gazon, of maar een klein gazonnetje, dan kun je dat ook met een sterfrees losprikken

Heb je lokaal vilt in je gazon, of maar een klein gazonnetje, dan kun je dat ook met een sterfrees losprikken, in plaats van een zware verticuteermachine te moeten huren. De gaten zorgen ervoor dat lucht, voedingsstoffen en water weer bij de wortels kunnen komen, en dat de grasmat sneller dichtgroeit. Het is ook veel minder agressief dan verticuteren, waarmee je ook de nuttige humuslaag weghaalt, het gazon uitdunt en zo meer kans geeft aan onkruid en mos.

(Tekst gaat verder onder de foto)

De sterfrees is handig en goedkoop gereedschap om de verdichte aarde los te maken en te beluchten
Steven Richardson De sterfrees is handig en goedkoop gereedschap om de verdichte aarde los te maken en te beluchten

Molshopen? Zaai ze in met biodivers gazon

Ondanks verwoede pogingen van Natuurpunt om de mol in een positiever daglicht te zetten — er was een mol(shoop)teldag in februari — blijft gazonminnend Vlaanderen foeteren op het dier. Los van ontsierende mols-hopen veroorzaken de gangen die ze graven verzakkingen, en ze eten vooral veel nuttige regenwormen en een beetje knagende insecten, zoals larven van kevers.

Toch heeft het geen zin je daar hele tijd boos over te maken: accepteer molshopen en gebruik ze nuttig, want hun heerlijk rulle aarde is dé ideale zaaibodem voor een biodivers gazon. We willen immers geen groen biljartlaken meer, maar een grasveld met madeliefjes, klavers, maartse viooltjes en brunel. Bovendien is een perfect egaal gazon niet haalbaar meer nu bestrijdingsmiddelen tegen gazononkruid verboden zijn.

Een mengeling met lage bloemen is niet alleen beter voor de natuur — bijen, vlinders en insecten vinden voedsel in de bloemen —, klavers houden je gazon ’s zomers ook veel langer groen. En dat terwijl je het gewoon kan blijven maaien en het gazongevoel niet verliest.

Hoe vroeger je zaait in het voorjaar, hoe minder gietwerk je doorgaans hebt

Hark molshopen systematisch open. Heeft een mol oppervlakkige gangen gegraven, net onder de grasmat? Duw die dan met je voet dicht, zodat de graswortels weer contact krijgen met de grond en niet uitdrogen. Anders krijg je lelijke, gele strepen in je gazon. En als je eroverheen maait, versnipperen de messen de wortels en krijg je kale stroken. Haal de aarde van molshopen niet weg, dat geeft alleen nog meer verzakkingen. Is de plek door de regen dichtgeslibd, ga er dan met de sterfrees of een hark over, en maak de bovenste laag goed los en fijn.

Strooi een mengeling van biodivers gazon uit over de kale plek. Die bevat doorgaans 95% graszaden en 5% bloemzaden (o.a. bij www.ecoflora.be, €25,50/kg, voor 40 m²). Je mag behoorlijk dicht zaaien, reken op 25 gram per m². Meet 25 gram af en strooi dat over een vierkante meter uit. Zo heb je een goed idee hoeveel je voor de andere kale plekken en opengeharkte molshopen nodig hebt. Schud eerst met de doos of zak, zodat de zaden goed gemengd zijn, en strooi geen aarde of potgrond over de zaden, ze hebben licht nodig om te kiemen! Trappel de bodem wel wat met je voeten aan, of duw de aarde met je handen plat, zodat de zaden niet wegvliegen. Geef zachtjes water, en zorg dat de zaden de komende drie weken zeker niet uitdrogen.

Hoe vroeger je zaait in het voorjaar, hoe minder gietwerk je doorgaans hebt. Een biodivers gazon maai je elke twee of drie weken, op de hoogste stand (doorgaans 6 cm) om de bloemen de tijd te geven om te kunnen bloeien. Maai je maar elke drie weken, dan zitten er op termijn 2,5 meer bloemen in je gazon! Tussen half juli en midden september kun je er zelfs voor kiezen om niet te maaien. Voor wie een robotmaaier of mulchmaaier heeft, is het gras om de drie weken maaien geen optie. Zo’n maaier is net gemaakt om regelmatig over je gazon te gaan en de fijne snippers tussen de grassprieten te laten vallen.

De oplossing? Zet je maaier voortaan op de hoogste stand. De bloemen zullen compacter groeien en nog altijd — zij het bescheidener — bloeien, en voor de nodige nectar zorgen.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Strooi een mengeling van biodivers gazon uit over de kale plek. Die bevat doorgaans 95% graszaden en 5% bloemzaden
Steven Richardson Strooi een mengeling van biodivers gazon uit over de kale plek. Die bevat doorgaans 95% graszaden en 5% bloemzaden

Strooi kalk op zure grond

Kalk is de geheime bondgenoot van voeding: het zorgt ervoor dat de graswortels die beter en sneller opnemen. Op een doorsnee bodem heeft je gazon geen extra kalk nodig, maar in zure grond kan gras voedingsstoffen moeilijk opnemen en wordt het dof en schraal. Er komt ook veel sneller mos in. Om te achterhalen of jouw grond te zuur is laat je eerst een bodemanalyse uitvoeren (o.a. www.bdb.be, 77 euro) of analyseer je die zelf: er zijn simpele doe-het-zelfsetjes te koop voor amper 10 euro. Die kleine kostprijs weegt niet op tegen jarenlang nodeloos kalk kopen en uitstrooien (drie vierden van onze gazons zijn overbekalkt!). Blijkt je grond toch te zuur, kalk dan eerst en strooi pas twee weken later meststoffen uit. Doe het voor een regenbui, zo lost de kalk het snelst op, en gebruik een meststofstrooier. Daarmee strooi je veel gelijkmatiger uit dan met de hand.

Laat deze lente de meststoffen eens voor wat ze zijn, en verwen je gazon met een portie compost

Koop bij voorkeur (biologische) zeewierkalk die ook veel magnesium bevat, voor een diepgroene kleur. Reken op 10 kilo kalk voor 100 m². Een zuur gazon heeft minstens drie jaar kalk nodig om weer neutraal te worden. Ook het mos verdwijnt zo vaak vanzelf.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Kalk is de geheime bondgenoot van voeding: het zorgt ervoor dat de graswortels die beter en sneller opnemen
Steven Richardson Kalk is de geheime bondgenoot van voeding: het zorgt ervoor dat de graswortels die beter en sneller opnemen

DEEL 2: GEEF JE GRASMAT EEN LENTEBOOST

Met compost

We zijn het zo gewend om elke lente gazonmeststoffen te strooien, maar compost is minstens zo belangrijk voor je gras. Laat deze lente de meststoffen eens voor wat ze zijn, en verwen je gazon met een portie compost. Strooi een laag van 1,5 cm dik over het gras uit, en veeg het eventueel met een bladhark tussen de grassprieten. Anders doet de regen dat wel voor jou. De vele wormen en insecten zullen met plezier de compost in de grond trekken, wat de bodem verlucht, voor extra humus zorgt, en de gazonwortels een echte boost geeft. Zo’n laag compost maakt dat de bodem humusrijker wordt en het vocht beter kan vasthouden, waardoor je gazon beter bestand is tegen de droogte.

Op arme zandgrond strooi je idealiter elk jaar compost, op rijke leem of kleigrond is om de twee tot drie jaar voldoende

Op arme zandgrond strooi je idealiter elk jaar compost, op rijke leem of kleigrond is om de twee tot drie jaar voldoende. Koop bio-compost, of laat een vracht leveren via het composteringsbedrijf. Voor een groot gazon heb je zelf doorgaans onvoldoende. Strooi het liefst dit weekend al uit, zodat het gras de nodige voedingsstoffen snel kan opnemen om zich te wapenen tegen mogelijk weer zo’n droge zomer. Wie maait met een robotmaaier, kan het met minder compost doen: de versnipperde grassprieten verteren tot humus en houden ook de verdamping tegen.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Zo’n laag compost maakt dat de bodem humusrijker wordt en het vocht beter kan vasthouden
Steven Richardson Zo’n laag compost maakt dat de bodem humusrijker wordt en het vocht beter kan vasthouden

Door hoger te maaien

Vanaf 7 graden begint het gras te groeien: maai vanaf nu minstens elke tien dagen, tenzij het vriest of lange tijd koud of nat is. Hoe meer je maait, des te mooier je gazon erbij ligt.

Al die knipbeurten stimuleren je gras immers om voller te groeien en om nieuwe sprietjes aan te maken. Tussen mei en augustus moet het minstens één keer per week, bij warm en vochtig weer best elke vier dagen. Maai op de hoogste stand van je machine, zeker als je kale plekken met biodivers gazonzaad hebt ingezaaid. Maar ook voor een klassiek gazon is het veel beter om je gazon wat hoger te maaien. Hoe hoger de grassprieten, hoe langer de wortels. Hoger maaien betekent dus een sterker wortelgestel dat meer water en voedingsstoffen kan opnemen.

Strakke randen doen je gazon zoveel netter ogen

Heb je pas kalk of compost gestrooid, wacht dan twee weken tot de korrels zijn opgelost en de compost tussen de sprieten is gevallen, anders komt alles in de opvangbak terecht en was je werk (en je investering) voor niets.

Begin met scherpe messen. Als ze onscherp zijn krijg je lelijke rafelranden die geelbruin kleuren. Laat je grasmaaiermessen slijpen. De mesjes van je robotmaaier kun je probleemloos zelf vervangen. Dat doe je het best elke zes weken.

(Tekst gaat verder onder de foto)

De mesjes van je robotmaaier kun je probleemloos zelf vervangen
Steven Richardson De mesjes van je robotmaaier kun je probleemloos zelf vervangen

Met strakke randjes

Strakke randen doen je gazon zoveel netter ogen. De tijd dat je op je knieën meter per meter moest vooruitschuiven om grasranden te knippen, is voorbij. Graskantsnijders klik je op een stang, en de accu doet het werk voor jou. Je rolt, letterlijk, met je schaar langs de randen. Er zijn ook trimmers op accu, die het gras met een snel roterende geplastificeerde draad of kunststof mesje afsnijden. Dat gaat sneller, maar de maaicirkel is groter, waardoor je soms eens een plant dicht bij de gazonrand een kopje kleiner maakt. Ook langs houten of stenen randen, of tussen verhoogde moestuinbakken ben je beter met een precieze schaar. De draad of het mesje van de grastrimmer slaan snel stuk tegen de randen, waardoor je ze vaak moet vervangen.

Zorg dat het mes vlijmscherp is! Steek niet recht naar beneden, maar schuin van het gazon af

Is het gras in de loop van de winter uitgelopen richting je bloementuin of moestuin? Steek de randjes met een scherpe spade of een maanvormige graskantafsteker weer af. Dat doe je sowieso het best elk jaar. Gras is een krachtige groeier die continu naar uitbreiding zoekt. Leg een lange plank tegen de rand of span een draad, zodat je mooi recht steekt. Zorg dat het mes vlijmscherp is! Steek niet recht naar beneden, maar schuin van het gazon af. Dan blijft de rand stevig wanneer je erop loopt of erover maait.

Met de adviezen van onze tuinexperten wordt de verzorging van je tuin een fluitje van een cent. Je leest alles in ons dossier.

Lees ook:

Composthoop in je tuin: wat mag er wel, en vooral niet op? “Goede compost stinkt nooit” (+)

Tuinexperte Laurence Machiels geeft advies: “Dit is hét moment om de handen uit de mouwen te steken” (+)

Bye bye onkruid: onze experte toont hoe je zelfs de hardnekkigste soorten uit je tuin weert (+)