Exclusief voor abonnees

Snoeischaar of zaag, en hoe kort knip je takken af? Zo snoei je je planten op de juiste manier

Tuinexperte Laurence Machiels.
Steven Richardson Tuinexperte Laurence Machiels.
Het snoeiseizoen is begonnen: tijd om je rozen, hortensia, clematis, lavendel en bessenstruiken te knippen. Maar hoe zit het nu weer met die snoeiregels? Wat mag je afknippen en hoe ga je tewerk? Onze experte legt het uit. Meer tips en adviezen voor het onderhouden van tuin en terras vind je in dit dossier.

Hortensia

Let op met boerenhortensia’s!

Alle takken van de populaire witte Annabelle (en de nog mooiere Incrediball) en pluimhortensia’s zoals Limelight en Pinky Winky knip je voor eind maart tot 30 à 40 cm van de grond af, en dat is het. De klassieke boerenhortensia’s (Hydrangea macrophylla), met hun witte, roze of blauwe bolbloemen, snoei je pas vanaf april, en je knipt alleen de droge bloemen en een stukje steel af, tot net boven een eerste groene knop (of toefje bladeren). Knip je meer, dan heb je geen bloemen dat jaar. Knip je in februari of maart, dan kan een vorstprik alle jonge knoppen afvriezen en heb je geen bloemen. Haal ook tot een kwart van de oudste takken tot op de grond weg, zo krijg je een luchtige struik die van onderen tot boven bloemen zal vormen, en niet alleen aan de top. Eikenbladhortensia’s (Hydrangea quercifolia) en de Wim’s Red snoei je net zoals de boerenhortensia’s.

(lees verder onder de foto)

Van de boerenhortensia’s knip je alleen de droge bloemen en een stukje steel af, tot net boven een eerste groene knop.
RV Van de boerenhortensia’s knip je alleen de droge bloemen en een stukje steel af, tot net boven een eerste groene knop.

Rozen

Makkelijker dan je denkt

Moet je je rozen elk jaar snoeien? Neen, maar als je jaren niets aan je struik doet, wordt het een wirwar van takken met alsmaar minder en kleinere bloemen. Kies bij struikrozen de drie sterkste takken over, mooi over de plant verdeeld, en knip alle andere tot tegen de grond af. De overblijvende takken knip je tot net boven de derde naar buiten wijzende knop (dat is een verdikking op de stengel, waar een nieuwe stengel uitgroeit) af. Bij klimrozen houd je drie tot vier hoofdtakken over en knip je de andere (de oudste) tot tegen de grond af. Snoei alle zijtakken terug tot op een of twee knoppen; je krijgt dus veel korte (max. 10 cm) stompjes. Leid de hooftakken zoveel mogelijk horizontaal, dat stimuleert de takken om nog meer bloemen te vormen.

(lees verder onder de foto)

Rozentakken knip je tot net boven de derde naar buiten wijzende knop (dat is een verdikking op de stengel, waar een nieuwe stengel uitgroeit).
RV Rozentakken knip je tot net boven de derde naar buiten wijzende knop (dat is een verdikking op de stengel, waar een nieuwe stengel uitgroeit).

Lavendel

Twee keer per jaar

Niets zo mooi als een rij lavendel in volle bloei. Helaas ziet lavendel er onderaan vaak kaal en bovenaan sprieterig uit. En dat heeft veel met de snoei te maken. Knip je je lavendel niet twee keer per jaar, dan krijg je een onaantrekkelijke struik met wat schamele bloemen. In april, zodra de jonge blaadjes verschijnen, snoei je een eerste keer flink in. Ga wel nooit dieper dan het onderste paar blaadjes; op droog hout loopt de plant immers niet meer uit. Jonge planten geef je in de zomer nog een extra trimbeurt, de andere knip je een tweede keer na de bloei, eind augustus of september, tot een compact bolletje.

Bessenstruiken

Elke bes op zijn manier

Wil je je bessenstruiken compact houden en toch veel bessen oogsten, dan snoei je best elk jaar. Het kan nu of in de zomer, na de pluk. Let op, elke bes vraagt een andere aanpak!

Bij aalbessen (rode bessen) houd je vijf mooie, rechte hoofdtakken over, de rest knip je tot op de grond af. Top dan alle zijscheuten in tot drie of vier knoppen, dat is meestal zo’n 10 cm. Bij stekelbessen houd je ook vier tot vijf rechte hoofdtakken over. Takken die te laag hangen, onder 30 cm, knip je ook weg. In de zomer snoei je alle zijscheuten terug tot op twee of drie knoppen (bladeren). Cassisbessen groeien op de jonge takken; je herkent ze gemakkelijk, ze zijn bleker. Houd er telkens een achttal per struik over. De andere (oudere) takken knip je terug tot 10 centimeter van de grond, net boven een naar buiten wijzende knop.

Druivelaar en kiwi

Dringend snoeien!

Bij gebrek aan een stevige koudeprik zijn tal van planten al aan hun lentegroei begonnen. Dat betekent dat de plantensappen al volop stromen. Deze planten moet je nu zo snel mogelijk snoeien, anders gaan ze druppen (‘bloeden’) uit de snijwonden en verliezen ze veel energie.

De makkelijkste manier om een druivelaar onder controle te houden, is om met één hoofdtak te werken, en links en rechts horizontale zijtakken, die je opbindt. Knip alle scheuten die op de horizontale zijtakken groeien terug tot op twee knoppen, dat is op 5 à 10 cm. Jonge scheuten die op de hoofdtak groeien, knip je tot tegen de tak weg.

Kiwi’s kweek en snoei je zoals een druivelaar: één hoofdtak, en links en rechts horizontale zijtakken, die je opbindt. Knip alle scheuten die op de horizontale zijtakken groeien terug tot net voor de eerste jonge twijg, dicht bij de zijtak.

Vijg

Opgelet voor sap

Ook vijgenbomen moeten nu zo snel mogelijk gesnoeid worden voor ze gaan bloeden. Houd niet meer dan acht tot tien hoofdtakken over en zaag de andere af, zodat de kruin vanbinnen luchtig wordt. Knip oude zijtakken die te veel in de weg zitten terug tot op één knop (5 à 8 cm). Dat stimuleert je boom om nieuwe takken aan te maken. Laat genoeg jongere takken staan. Daar komen de vijgen van dit jaar aan. Soms staan die er al, onder de vorm van kleine frisgroene bolletjes. Alle andere, oudere vijgen pluk je af, dat wordt niets meer. Werk met lange mouwen en handschoenen. Het witte sap dat uit de takken drupt, kan irriteren.

(lees verder onder de foto)

1 van debasisregels: knip altijd boven een knop of ‘oog’. Dat is een verdikking op de stengel waaruit een nieuwe stengel,  blad of bloem groeit.
rv 1 van debasisregels: knip altijd boven een knop of ‘oog’. Dat is een verdikking op de stengel waaruit een nieuwe stengel, blad of bloem groeit.

Blauweregen

Veel werk

Als je blauweregen niet twee keer per jaar snoeit, ontpopt hij zich tot een woekeraar. Knip uiterlijk midden februari alle scheuten die op de zijtakken groeien terug tot op twee à drie knoppen; daar komen de bloemen aan. Zijtakken die te lang zijn, mag je inkorten. In de zomer knip je opnieuw alle scheuten op de zijtakken terug tot op vijf à zes knoppen (of bladeren), dat is zo’n 15 cm van de zijtak.

Vlinderstruik

Drastisch

Als je een Buddleja niet elk jaar snoeit, krijg je alleen nog bloemen in de top, en oogt de struik onderaan lelijk kaal. Houd vijf tot zes hoofdtakken over en knip de rest tot op de grond af. Knip de overblijvende takken tot 30 cm in, telkens boven een naar buiten wijzende knop. Doe het voor eind maart.

Fruitboom

Elke drie jaar

Een appel- of perenboom snoei je vanaf het derde jaar om een mooie, open kruin te vormen. Knip de hoofdtakken met een derde in, en snoei de lange zijtakken tot op twee of drie knoppen terug. Takken die elkaar kruisen of schuren, haal je helemaal weg. Snoei je boom binnen drie jaar opnieuw. Doe het voor eind februari. 

Clematis

Niet eender wanneer

Bij clematissen die in de zomer bloeien, vaak die met de grootste bloemen, knip je in februari of maart alles tot 30 cm van de grond af. Clematissen die in de lente bloeien, zoals de populaire Clematis montana en Clematis viticella mag je pas in de vroege zomer snoeien, na de bloei, anders heb je dat jaar geen bloemen. Het volstaat ze gewoon wat terug in vorm te knippen; het hoeft zelfs niet elk jaar. Houd altijd het etiket van je clematis bij, daar staan de juiste snoeidata op.

Basisregels

• Knip altijd boven een knop of ‘oog’. Dat is een verdikking op de stengel waaruit een nieuwe stengel,  blad of bloem groeit.
• Kies een knop die naar buiten wijst.
• Blijf met je schaar 2 tot 5 mm boven de knop.
• Knip schuin, zo’n 45 graden, in de richting van de knop.
• Twijgen tot 1 cm knip je met een snoeischaar, dikkere takken met een takkenschaar; vanaf 3 cm schakel je over op een snoeizaag.
• Snoei nooit als het vriest of het onmiddellijk daarna gaat vriezen.
• Planten die ‘s winters groen blijven zoals buxus, taxus, struikkamperfoelie, klimop en Osmanthus snoei je niet nu, maar in de maanden zonder ‘r’, van mei tot augustus dus.

Of je nu een groot gazon hebt of een kleine stadstuin: groen vergt onderhoud. Maar welke onderhoudsbeurten mag je echt niet overslaan? Met de adviezen van onze tuinexperten wordt de verzorging van je tuin een fluitje van een cent. Je leest alles in ons dossier

Zo houd je je kamerplanten ook in de winter mooi en gezond

Bye bye onkruid: onze experte toont hoe je zelfs de hardnekkigste soorten uit je tuin weert

Zo leg je een prairietuin aan: weinig onderhoud nodig en ijzersterke planten




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.