Exclusief voor abonnees

Huis vol onzichtbaar vuil: “Een gewoon zeepsopje is meer dan genoeg om hygiënisch schoon te maken”

Alles wat onze handen veelvuldig aanraken, is een broeihaard van bacteriën
Shutterstock Alles wat onze handen veelvuldig aanraken, is een broeihaard van bacteriën
Nu heel wat mensen aan huis gekluisterd zijn door de coronamaatregelen, krijgt de jaarlijkse lenteschoonmaak een extra dimensie. Moet je anders of vaker poetsen om bacteriën en virussen tegen te gaan? Volgens arts-microbioloog Dries Budding is ons motief bij het schoonmaken meestal fout. “Mensen willen dat alles er ‘netjes uitziet’, maar de meeste broeihaarden van bacteriën zíe je niet.”

Hoe bij tweeverdieners en gezinnen met kinderen anno 2020 gemiddeld wordt schoongemaakt, is niet meer vergelijkbaar met de aanpak vijftig jaar geleden. Werd toen alles nog wekelijks grondig geschrobd en geboend, dan zijn we nu al lang tevreden als er geen stoflaag op de kast ligt en het speelgoed netjes opgeruimd is. Behalve dan wanneer de lente aanbreekt. Dan kriebelt het bij velen nog steeds om extra inspanningen te leveren: tapijten uitkloppen, kasten legen en schoonmaken, de ramen nog eens laten glanzen... 

Kortom: we willen dat het hele huis er spic en span uitziet na de winter. Dat zou bewijzen dat we fatsoenlijke, ‘propere’ mensen zijn. Of dat is althans de psychologie achter de jaarlijkse schoonmaakwoede. Door de talrijke opkomst van opruimgoeroes de voorbije jaren werd schoonmaken ook een activiteit die bevorderlijk is voor het geestelijke welzijn: ‘een opgeruimd huis is een opgeruimd hoofd’.

Visueel proper

“Helaas focussen we bij het schoonmaken erg op het visuele aspect en denken we veel te weinig aan de hygiëneregels”, stelt arts-microbioloog Dries Budding van inBiome, een biotechbedrijf dat gespecialiseerd is in het identificeren van bacteriën en microbiota. “We vegen stof af, maar staan er niet bij stil dat de deurklink een veel hoger besmettingsrisico oplevert. Alles wat onze handen veelvuldig aanraken, is een broeihaard van bacteriën. Vaak denkt men dat de wc een van de vuilste plekken in huis is, maar uit onderzoek blijkt dat dit best wel meevalt. Deurklinken, schakelaars, toetsen van huishoudtoestellen en de eettafel daarentegen zijn pas echt vies, ook al zie je dat niet.”

Deurklinken, schakelaars, toetsen van huishoudtoestellen en de eettafel zijn pas echt vies, ook al zie je dat niet

Dries Budding

Iets om rekening mee te houden in coronatijden, zeker omdat velen tijdelijk weer zelf de schoonmaakvod ter hand nemen. “Sommige virussen, zoals het norovirus, overleven makkelijk twee weken op een deurklink en zijn zelfs bestand tegen desinfecterende producten. Het coronavirus kan tot drie dagen overleven op plastic en roestvrij staal.”

Gelukkig kan je de meeste bacteriën en virussen makkelijk verwijderen. “Zeepsop of chloor zijn voldoende. Als er iemand ziek is in huis, kan je dus maar beter alle oppervlaktes die veelvuldig in contact komen met handen eens met een sopje schoonmaken dan je druk te maken over het verversen van lakens, stof op de kast of wat chips op de grond. Om ziekteverspreiding te voorkomen, zou het ook beter zijn om wat vaker tijdens de winter schoon te maken in plaats van bij het begin van de lente. Virussen verspreiden zich nu eenmaal liever ’s winters.”

Vieze vaatdoek

Maar er zijn nog aandachtspunten voor wie niet ziek wil worden. Budding: “Alle plekken die in aanraking komen met rauw vlees, bijvoorbeeld snijplanken, moet je echt wel grondig schoonmaken. Rauw vlees kan allerlei ziekmakende bacteriën bevatten. Ook de vaatdoek was je liefst elke dag. De combinatie van vocht met etensrestjes is een broeihaard voor bacteriën. Mensen denken alles even schoon te vegen met hun vaatdoek die al twee dagen in de gootsteen ligt, maar zo veeg je de bacteriën in het rond. Wat ook heel vies is, zijn de spulletjes op de natte rand van het bad of in de douche. Bacteriën en schimmels zijn dol op vocht, en dat zie je. Als er een slijmerig laagje of bruin randje onder aan het badeendje of de fles badschuim zit, is dat het bewijs van ontelbare bacteriën. Daarbij hoef je niet meteen het ergste te vrezen, maar als je kleuter zo’n badeendje in z’n mond steekt, is dat toch niet heel fris.”

Als er een slijmerig laagje of bruin randje onder aan het badeendje of de fles badschuim zit, is dat het bewijs van ontelbare bacteriën

Dries Budding

Hond is gezond

Toch wil Budding hiermee niet gezegd hebben dat we meer en grondiger moeten poetsen. “Je kan ook te ver gaan met hygiëne. Sommige bacteriën hebben we nodig om gezond te zijn. Als we met de slechte bacteriën ook de goede vernietigen, creëren we een gezondheidsprobleem. De bacteriën in ons huis zitten ook in onze darmen en zijn nodig om ons immuunsysteem goed te kunnen laten functioneren. Tal van studies geven aan dat nieuwe westerse ziektes zoals de ziekte van Crohn onder meer te maken hebben met overdreven hygiëne. Hoe onze darmflora al die bacteriën uit onze omgeving opneemt, is nog niet helemaal duidelijk voor de wetenschap. Maar we weten intussen wel dat onze darmflora niet genetisch is bepaald, maar beïnvloed wordt door het huishouden waarin we ons begeven. En zelfs onze huisdieren spelen hier een positieve rol in. Heel wat mensen vinden een hond in huis vies, maar hij is een geweldige overdrager van gezonde bacteriën. Het kan dus geen kwaad om af en toe de boel eens de boel te laten. Het zou zelfs goed voor je gezondheid kunnen zijn.” Al maak je dan wel het best dagelijks het eetbakje van je huisdier schoon met zeep en heet water. Want ook dát is een broeihaard van bacteriën. 

(Tekst gaat verder onder de foto)

Met welke sopjes maak je best schoon?
Shutterstock Met welke sopjes maak je best schoon?

Klopt dat? Alleen Dettol maakt hygiënisch schoon

NEE!  
Heel wat mensen zijn ervan overtuigd dat Dettol noodzakelijk is om je huis te vrijwaren van het coronavirus. “Een gewoon zeepsopje is meer dan genoeg om hygiënisch schoon te maken”, klinkt het unaniem bij tal van wetenschappers en professoren.

Dettol is de merknaam voor chloorxylenol, een bacterie- en schimmeldodend middel dat ook tegen sommige virussen werkt. Op ingrediëntenlijsten van producten wordt de stof ook als parachloormetaxylenol of p-chloor-m-xylenol aangeduid. Consumentenorganisaties raden echter af om schoonmaakproducten van Dettol in huis te gebruiken. “Ook al hebben Dettol-producten uit de supermarkt een andere samenstelling dan de antibacteriële oplossing uit de apotheek (die het ontstaan van resistente bacteriën in de hand werkt), ze jagen de consument onnodig schrik aan voor allerlei bacteriën en ziekten”, aldus Test Aankoop. “Het uitgangspunt dat Dettol in zijn reclame gebruikt — alles in huis moet smetteloos zijn — klopt gewoonweg niet. Mensen moeten nu eenmaal ook blootgesteld worden aan goede bacteriën om een sterke weerstand te kunnen opbouwen, weten wetenschappers.”

Naast anti-bacteriële stoffen bevatten Dettol-producten nog andere ingrediënten die tot andere gezondheidsproblemen kunnen leiden: de ontsmettende stof benzalkoniumchloride, de irriterende stof ethanolamine en verschillende allergenen bijvoorbeeld. 

DRIE BESTE POETSPRODUCTEN

Een sopje van warm water en gewone huishoudzeep type Sunlight is goed genoeg om de meeste oppervlaktes weer hygiënisch proper te maken, al kan het soms makkelijk zijn om een specifieker product te gebruiken. Deze drie scoorden het best in de tests van Europese consumenten­organisaties .

Beste koop
Dreft Extra Hygiëne Eucalyptus

€ 2,60/780 ml bij Colruyt
De schuimmiddelen in afwasmiddel laten toe dat je er ook voor andere doeleinden dan de vaat een zeepsopje mee kan maken, en deze Dreft Extra Hygiëne Eucalyptus is een bewezen krachtpatser tegen vet en vuil. Europese consumentenorganisaties zijn het er unaniem over eens: de reinigingskracht van dit product is enorm! De meerprijs meer dan waard.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Dreft Extra Hygiëne Eucalyptus
rv Dreft Extra Hygiëne Eucalyptus

Beste prijs-kwaliteit
W5 Badkamerreiniger

€ 0,99 bij Lidl
Voor vochtige ruimtes kan een speciaal product soms makkelijker in gebruik zijn, zeker als je de ruimte iets vaker dan gebruikelijk wil schoonmaken. Deze W5 Badkamerreiniger is goed en voordelig: minder agressief voor voegen en ondergronden dan merkproducten, maar doeltreffend tegen kalkaanslag en zeepresten. Kortom, een milde reiniger waarmee vuil zeker weg is.

(Tekst gaat verder onder de foto)

W5 Badkamerreiniger
rv W5 Badkamerreiniger

Beste prijs-kwaliteit
Spargo Powerspons

€ 0,99 voor 5 bij Action
Wie vooral vlekken wil wegwerken, kan dit snel doen met een ‘wonderspons’. Uit tests van consumentenorganisaties blijkt geen enkel verschil tussen diverse merken. Ook de goedkoopste, deze Spargo Powerspons, bestaat uit melamine-formaldehydeschuim dat na nat maken het te reinigen oppervlak heel fijn schuurt. Door die eigenschap kan je er vlekken beter mee verwijderen dan met een doekje of gewone spons. Werkt prima op keukenbladen, tuinstoelen en autovelgen, maar let op met geschilderde oppervlakten. En ze is maar enkele keren bruikbaar omdat ze snel slijt en afbrokkelt.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Spargo Powerspons
rv Spargo Powerspons

Door de maatregelen tegen corona zitten veel mensen de komende weken aan huis gekluisterd. Binnen ‘Mijn Thuisblijfgids’ vind je allerlei tips van onze experten en journalisten zodat je deze periode met succes kan doorkomen  

Lees ook:

Waarom het zo lang duurt voordat we een vaccin voor het coronavirus hebben (+)

Allesreinigers getest: dure producten maken niet beter schoon dan goedkope varianten (+)

“Loop niet met natte handen rond”: ziekenhuishygiënist vertelt hoe je je handen het best droogt (+)