Exclusief voor abonnees

Hoe ga je onkruid te lijf zonder pesticiden? Deze middeltjes helpen echt

Onkruid verwijderen zonder pesticiden.
Laurence Machiels Onkruid verwijderen zonder pesticiden.
Daar is de lente, en daar is ook het eerste onkruid. Nu we geen klassieke onkruidbestrijders meer mogen gebruiken, grijpen we massaal terug naar huis- tuin-en-keukenmiddeltjes: kokend water, zout, azijn en bleekwater. Maar helpt het écht? En zijn die middeltjes dan zoveel milieuvriendelijker?

Mijn buurman veegt zijn paden elke week, is dat niet wat overdreven?

Je hebt ze zeker al in het straatbeeld gezien: de borstelmachines van de groendienst. Borstelen helpt écht. Elke week je terras en paden vegen, voorkomt dat aarde en vuil in de kieren ophopen, zodat zaden geen voedingsbodem vinden om in te kiemen. Kiemt er toch onkruid, dan breken de stugge haren van een straatborstel die tere ontluikende onkruidjes meteen af. Dat is ook de reden waarom onkruid en mos zich veel minder makkelijk op gladde, keramische tegels nestelen dan op ruwe betontegels of houten planken met groeven. Die laatste zijn echte onkruidverzamelaars.

Wat is er mis met zout strooien tussen de kieren van de stoep? Ik doe het al jaren.

Keuken- of strooizout werkt inderdaad goed, op voorwaarde dat je regelmatig strooit en blijft herhalen, dan doodt het uiteindelijk ook de onkruidwortels. Helaas, het stapelt op in de bodem, waardoor je bodemvervuiling krijgt. De grond verzilt en de planten langs de stoep stoppen met groeien en kunnen afsterven. Kijk maar eens naar de bermen, na een winter van sneeuw en ijs: door het strooizout ziet het gras er dor en bruin uit. Of naar hagen die dicht bij de weg staan. Je kunt beter het onkruid bespuiten met een onkruidbestrijder op basis van pelargonzuur, dat is efficiënter én milieuvriendelijker.

Mijn oma goot het kookwater van haar aardappelen tussen de tegels. Maar helpt dat écht?

Hitte is nefast voor planten, of je nu een vlam gebruikt of kokend water. Onkruidbranders halen hogere temperaturen, maar heet water maakt de plantencellen ook kapot. Of je nu kookwater van pasta, aardappelen, eieren of wat anders gebruikt, dat maakt niet uit, maar het is natuurlijk ecologischer om heet afvalwater te hergebruiken, dan dat je speciaal water kookt om over je onkruid te gieten. De bovenste plantendelen sterven af, en de wortels geraken verzwakt. Door het geregeld te herhalen, sterven de onkruidwortels uiteindelijk ook af. Tere, ontkiemende zaden worden meteen gedood door kokend water. Overigens zou kookwater van aardappelen het efficiëntst zijn: door het zetmeel zou het hete water beter aan de plant kleven.

Ik schrob mijn oprit regelmatig met een flinke scheut bleekwater en ik heb al jaren geen last meer van onkruid.

Bleekwater, chloor of javel is heel slecht voor het milieu en dodelijk voor de planten of de gazonrand bij je terras. Om nog maar te zwijgen van de effecten op het water in je vijver en in het grondwater. Bovendien is bleekwater schadelijk voor jezelf, wanneer je het inademt of wanneer het puur op je huid komt. Gebruik sowieso geen bleekwater in de tuin!

In het tuincentrum vond ik biologische onkruidbestrijders met azijnzuur en andere met pelargonzuur. Wat is het verschil?

De nieuwe, milieuvriendelijke onkruidbestrijders werken allemaal op basis van zuren. Maar er is een verschil. Net als azijn is ook azijnzuur schadelijk voor waterorganismen en dus te mijden in een tuin met een vijver of beek. Azijnzuur is ook schadelijk voor bijen, spuit er dus niet mee in de buurt van bloeiende planten. Pelargonzuur is een organisch vetzuur ook in de natuur voorkomt, in geraniums (Pelargonium). Pelargonzuur heeft dezelfde efficiëntie als azijnzuur maar is minder schadelijk voor waterorganismen. Zowel azijnzuur als pelargonzuur zijn contactherbiciden: plantdelen die ermee in aanraking komen, sterven af maar ondergrondse delen blijven leven; op termijn verzwakken ze wel. Binnen de 24 uur is het onkruid al duidelijk vergeeld. Spuit enkel op de plekken met onkruid; je volledige terras of je paden preventief behandelen tegen onkruid, zoals je misschien gewend was met Roundup, heeft geen enkele zin, het werkt enkel op delen die boven de grond zitten. Azijnzuur en pelargonzuur werken ook tegen mos. Tijdens het groeiseizoen herhaal je het best elke drie tot vier weken.

Door je moestuin elk jaar te spitten, spit je het onkruid onder.

Helaas, hoe meer je spit en de grond verstoort, hoe meer onkruid een kans maakt. Wanneer je de aarde verstoort, breng je slapende zaden naar de oppervlakte, activeer je ze, en beginnen ze onder invloed van het licht te kiemen. Verstoor zo min mogelijk je grond. Het is overigens duidelijk bewezen — onder meer door de Engelse specialist Charles Dowding — dat een tuin waarin niet gespit wordt, meer en grotere groenten oplevert.

Mag ik mijn bemost terras met azijn schrobben?

Azijn is alvast minder schadelijk dan chloor, maar het heeft negatieve gevolgen voor de planten en dieren in het water, en voor de regenwormen in de grond. Gebruik zeker nooit azijn in de buurt van een beek, gracht of vijver, en sowieso geen pure azijn; verleng met twee derde water. Azijn is ook schadelijk voor bijen en andere bestuivende insecten, gebruik het dus niet rond bloeiende planten. In plaats van te schrobben kun je het veel beter in een plantenspuit doen, en op een zonnige dag over het mos en het onkruid spuiten, dat is veel zuiniger en net zo effectief. Let op dat je geen planten in de buurt raakt, azijn laat gele vlekken achter op de bladeren. Bovendien is azijn geen wondermiddel, het doodt enkel de bovenste delen van het onkruid en het mos, de wortels blijven na één behandeling leven. Je moet het dus alweer regelmatig gebruiken, wil je het groen op lange termijn weg krijgen. Gebruik tegen mos liever een biologisch antimosproduct en houd je aan de voorgeschreven dosis.

Ik kreeg de tip om te schrobben met waspoeder. Helpt dat echt?

Waspoeder, in het bijzonder het enzymrijke Biotex, verwijdert groene aanslag maar doodt geen onkruid. Helaas, de meeste waspoeders bevatten bestanddelen met schadelijke neveneffecten zoals LAS, de witmaker perboraat, bewaarmiddelen, solventen en waterontharders. Die gaan direct van je wasmachine in de riool, waar ze in de waterzuiveringsstations worden uitgefilterd. Maar wanneer jij er je terras mee schrobt, komen de bestanddelen in de bodem terecht, en in het oppervlakte- en grondwater, wat tot directe vervuiling leidt. Wil je toch graag een zeep gebruiken, neem dan groene of bruine zeep, die is milieuvriendelijker.

Op www.velt.be vind je nog meer tips om onkruid op een ecologische wijze onder controle te houden.

Lees ook binnen HLN+:

Wat is nu echt de beste meststof voor je gazon? Onze experte test het uit

Dit zijn de meest gemaakte fouten als je een plant koopt

Hoe je met je tuin kan bijdragen aan het klimaat: deze bomen en struiken doorstaan wind, water en droogte




18 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Paul Buckens

    Roundup mag enkel in grote hoeveelheden door boeren gespoten worden , die kleine hoeveelheid op uw oprit zal het milieu volledig kapot maken (onnozelaars). Roundup zou "mogelijk" kankerverwekkend zijn , jammer dat er nog geen enkel studie die naam waardig dit aangetoond heeft , maar er zijn wel al volksjuries in de USA die het "weten".

  • Norbert Bauwens

    Of iets groens in je tuin "onkruid" is beslis je zelf. Ik hou van verschillende soorten in de tuin, daar komen allerlei diertjes en insecten op af en daarvoor hoeft het er zeker niet verwaarloosd uit te zien..

  • Wesley Kenis

    En dan te denken dat al diegene die nu hier liggen te klagen over de commercie van "onkruidverdelgers" allemaal groen stemmen...om dat ze te lui zijn om te werken, zelfs in de tuin terwijl ze ge leren van een gratis uitkering....goed bezig met alles en iedereen te pamperen. Ik blijf uit mijn tuin uit. Zij die willen mogen, ik zal wel alleen gras afdoen.

  • Fonzy De Wolf

    schoon zo'n plastieken grasmat in het echt..bij mij staan grote distel vol bijen en vlinders alsook stinkende gouwe met zijn gele bloempjes als border langs mijn huis rond, samen met lavendel mooi zicht, iedereen trekt dat uit als onkruid terwijl het net één van de topkruiden is in de fyto, ook herderstasje staat in het gras en mag zijn gangen al eens gaan, Heermoes zie ik als border en doe hem al eens korter met de handaccuschaar. Iedereen kontent. Maar vergif, nooit.

  • ERIC SPRANGERS

    zonder goedkoper alternatief zal er met veel chemische rotzooi gesproeid worden, die nog veel slechter zal zijn